1בני אם ערבת לרעך תקעת לזר כפיך׃
1 Fy mab, os rhoddaist wystl i'th gymydog, neu fynd yn feichiau i ddieithryn,
2נוקשת באמרי פיך נלכדת באמרי פיך׃
2 a chael dy rwymo gan dy eiriau dy hun, a'th ddal gan eiriau dy enau,
3עשה זאת אפוא בני והנצל כי באת בכף רעך לך התרפס ורהב רעיך׃
3 yna gweithreda fel hyn, fy mab, ac achub dy hun: gan dy fod yn llaw dy gymydog, dos ar frys ac ymbil �'th gymydog;
4אל תתן שנה לעיניך ותנומה לעפעפיך׃
4 paid � rhoi cwsg i'th lygaid na gorffwys i'th amrannau;
5הנצל כצבי מיד וכצפור מיד יקוש׃
5 achub dy hun fel ewig o afael yr heliwr, neu aderyn o law yr adarwr.
6לך אל נמלה עצל ראה דרכיה וחכם׃
6 Ti ddiogyn, dos at y morgrugyn, a sylwa ar ei ffordd a bydd ddoeth.
7אשר אין לה קצין שטר ומשל׃
7 Er nad oes ganddo arweinydd na rheolwr na llywodraethwr,
8תכין בקיץ לחמה אגרה בקציר מאכלה׃
8 y mae'n darparu ei gynhaliaeth yn yr haf, yn casglu ei fwyd amser cynhaeaf.
9עד מתי עצל תשכב מתי תקום משנתך׃
9 O ddiogyn, am ba hyd y byddi'n gorweddian? Pa bryd y codi o'th gwsg?
10מעט שנות מעט תנומות מעט חבק ידים לשכב׃
10 Ychydig gwsg, ychydig hepian, ychydig blethu dwylo i orffwys,
11ובא כמהלך ראשך ומחסרך כאיש מגן׃
11 a daw tlodi arnat fel dieithryn creulon, ac angen fel gu373?r arfog.
12אדם בליעל איש און הולך עקשות פה׃
12 Un dieflig, un drwg, sy'n taenu geiriau dichellgar,
13קרץ בעינו מלל ברגלו מרה באצבעתיו׃
13 yn wincio �'i lygad, yn pwnio �'i droed, ac yn gwneud arwyddion �'i fysedd.
14תהפכות בלבו חרש רע בכל עת מדנים ישלח׃
14 Ei fwriad yw gwyrdroi, cynllunio drwg yn wastad, a chreu cynnen.
15על כן פתאם יבוא אידו פתע ישבר ואין מרפא׃
15 Am hynny daw dinistr arno yn ddisymwth; fe'i dryllir yn sydyn heb fodd i'w arbed.
16שש הנה שנא יהוה ושבע תועבות נפשו׃
16 Chwe pheth sy'n gas gan yr ARGLWYDD, saith peth sy'n ffiaidd ganddo:
17עינים רמות לשון שקר וידים שפכות דם נקי׃
17 llygaid balch, tafod ffals, dwylo'n tywallt gwaed dieuog,
18לב חרש מחשבות און רגלים ממהרות לרוץ לרעה׃
18 calon yn cynllunio oferedd, traed yn prysuro i wneud drwg,
19יפיח כזבים עד שקר ומשלח מדנים בין אחים׃
19 gau dyst yn dweud celwydd, ac un sy'n codi cynnen rhwng perthnasau.
20נצר בני מצות אביך ואל תטש תורת אמך׃
20 Fy mab, cadw orchymyn dy dad; paid ag anwybyddu cyfarwyddyd dy fam;
21קשרם על לבך תמיד ענדם על גרגרתך׃
21 clyma hwy'n wastad yn dy galon, rhwym hwy am dy wddf.
22בהתהלכך תנחה אתך בשכבך תשמר עליך והקיצות היא תשיחך׃
22 Fe'th arweiniant ple bynnag yr ei, a gwylio drosot pan orffwysi, ac ymddiddan � thi pan gyfodi.
23כי נר מצוה ותורה אור ודרך חיים תוכחות מוסר׃
23 Oherwydd y mae gorchymyn yn llusern, a chyfarwyddyd yn oleuni, a cherydd disgyblaeth yn arwain i fywyd,
24לשמרך מאשת רע מחלקת לשון נכריה׃
24 ac yn dy gadw rhag gwraig cymydog a rhag gweniaith y ddynes estron.
25אל תחמד יפיה בלבבך ואל תקחך בעפעפיה׃
25 Paid � chwennych ei phrydferthwch, a phaid � gadael i'w chiledrychiad dy ddal;
26כי בעד אשה זונה עד ככר לחם ואשת איש נפש יקרה תצוד׃
26 oherwydd gellir cael putain am bris torth, ond y mae gwraig rhywun arall yn chwilio am fywyd brasach.
27היחתה איש אש בחיקו ובגדיו לא תשרפנה׃
27 A all dyn gofleidio t�n yn ei fynwes heb losgi ei ddillad?
28אם יהלך איש על הגחלים ורגליו לא תכוינה׃
28 A all dyn gerdded ar farwor heb losgi ei draed?
29כן הבא אל אשת רעהו לא ינקה כל הנגע בה׃
29 Felly y bydd yr un sy'n mynd at wraig ei gymydog; ni all unrhyw un gyffwrdd � hi heb gosb.
30לא יבוזו לגנב כי יגנוב למלא נפשו כי ירעב׃
30 Oni ddirmygir lleidr pan fo'n dwyn i foddhau ei chwant, er ei fod yn newynog?
31ונמצא ישלם שבעתים את כל הון ביתו יתן׃
31 Pan ddelir ef, rhaid iddo dalu'n �l seithwaith, a rhoi'r cyfan sydd ganddo.
32נאף אשה חסר לב משחית נפשו הוא יעשנה׃
32 Felly, y mae'r godinebwr yn un disynnwyr, ac yn ei ddifetha'i hun wrth wneud hynny;
33נגע וקלון ימצא וחרפתו לא תמחה׃
33 caiff niwed ac amarch, ac ni ddil�ir ei warth.
34כי קנאה חמת גבר ולא יחמול ביום נקם׃
34 Oherwydd y mae eiddigedd yn cynddeiriogi gu373?r priod, ac nid yw'n arbed pan ddaw cyfle i ddial;
35לא ישא פני כל כפר ולא יאבה כי תרבה שחד׃
35 ni fyn dderbyn iawndal, ac nis bodlonir, er cymaint a roddi.