1Öfunda ekki vonda menn og lát þig ekki langa til að vera með þeim,
1Ne sekvu malbonajn homojn, Kaj ne deziru esti kun ili;
2því að hjarta þeirra býr yfir ofríkisverkum, og varir þeirra mæla ógæfu.
2CXar ilia koro pensas pri perfortajxo, Kaj ilia busxo parolas malbonajxon.
3Fyrir speki verður hús reist, og fyrir hyggni verður það staðfast,
3Per sagxo konstruigxas domo, Kaj per prudento gxi fortikigxas;
4fyrir þekking fyllast forðabúrin alls konar dýrum og yndislegum fjármunum.
4Kaj per sciado la cxambroj plenigxas Per cxia havo grandvalora kaj agrabla.
5Vitur maður er betri en sterkur og fróður maður betri en aflmikill,
5Homo sagxa havas forton, Kaj homo prudenta estas potenca.
6því að holl ráð skalt þú hafa, er þú heyr stríð, og þar sem margir ráðgjafar eru, fer allt vel.
6Kun pripenso faru militon; Kaj venko venas per multe da konsilantoj.
7Viskan er afglapanum ofviða, í borgarhliðinu lýkur hann ekki upp munni sínum.
7Tro alta estas la sagxo por malsagxulo; CXe la pordego li ne malfermos sian busxon.
8Þann sem leggur stund á að gjöra illt, kalla menn varmenni.
8Kiu intencas fari malbonon, Tiun oni nomas maliculo.
9Syndin er fíflslegt fyrirtæki, og spottarinn er mönnum andstyggð.
9Malico de malsagxulo estas peko; Kaj blasfemanto estas abomenajxo por homo.
10Látir þú hugfallast á neyðarinnar degi, þá er máttur þinn lítill.
10Se vi montrigxis malforta en tago de mizero, Via forto estas ja malgranda.
11Frelsaðu þá, sem leiddir eru fram til lífláts, og þyrm þeim, sem ganga skjögrandi að höggstokknum.
11Savu tiujn, kiujn oni prenis por mortigi, Kaj ne fortirigxu de tiuj, kiuj estas kondamnitaj al morto.
12Segir þú: ,,Vér vissum það eigi,`` _ sá sem vegur hjörtun, hann verður sannarlega var við það, og sá sem vakir yfir sálu þinni, hann veit það og mun gjalda manninum eftir verkum hans.
12Se vi diras:Ni tion ne sciis, La esploranto de koroj ja komprenas, Kaj la gardanto de via animo ja scias, Kaj Li redonas al homo laux liaj faroj.
13Et þú hunang, son minn, því að það er gott, og hunangsseimur er gómi þínum sætur.
13Mangxu, mia filo, mielon, cxar gxi estas bona; Kaj la mieltavolo estas dolcxa por via gorgxo;
14Nem á sama hátt speki fyrir sálu þína, finnir þú hana, er framtíð fyrir hendi, og von þín mun eigi að engu verða.
14Tia estas por via animo la sciado de sagxo, se vi gxin trovis, Kaj ekzistas estonteco, kaj via espero ne pereos.
15Sit eigi, þú hinn óguðlegi, um bústað hins réttláta og eyðilegg ekki heimkynni hans,
15Ne insidu, ho malvirtulo, kontraux la domo de virtulo; Ne ataku lian ripozejon;
16því að sjö sinnum fellur hinn réttláti og stendur aftur upp, en óguðlegir steypast í ógæfu.
16CXar sep fojojn virtulo falos, kaj tamen levigxos; Sed malvirtuloj implikigxas en la malfelicxo.
17Gleð þig eigi yfir falli óvinar þíns, og hjarta þitt fagni eigi yfir því að hann steypist,
17Kiam falas via malamiko, ne gxoju, Kaj cxe lia malfelicxo via koro ne plezurigxu;
18svo að Drottinn sjái það ekki og honum mislíki, og hann snúi reiði sinni frá honum til þín.
18CXar eble la Eternulo vidos, kaj tio ne placxos al Li, Kaj Li returnos de li Sian koleron.
19Reiðst ekki vegna illgjörðamanna, öfunda eigi óguðlega,
19Ne koleru kontraux malbonfarantoj, Kaj ne enviu la malvirtulojn;
20því að vondur maður á enga framtíð fyrir höndum, á lampa óguðlegra slokknar.
20CXar la malbonulo ne havos estontecon; La lumilo de malvirtuloj estingigxos.
21Son minn, óttastu Drottin og konunginn, samlaga þig ekki óróaseggjum,
21Timu, mia filo, la Eternulon kaj la regxon; Kun ribeluloj ne komunikigxu.
22því að ógæfa þeirra ríður að þegar minnst varir, og ófarir beggja _ hver veit um þær?
22CXar subite venos ilia pereo; Kaj kiu scias, kiam venos la puno de ambaux?
23Þessir orðskviðir eru líka eftir spekinga. Hlutdrægni í dómi er ljót.
23Ankaux cxi tio estas vortoj de sagxuloj: Konsideri personojn cxe jugxado estas ne bone.
24Þeim sem segir við hinn seka: ,,Þú hefir rétt fyrir þér!`` honum formæla menn, honum bölvar fólk.
24Kiu diras al malvirtulo:Vi estas virtulo, Tiun malbenos popoloj, tiun malamos gentoj.
25En þeim sem hegna eins og ber, mun vel vegna, yfir þá kemur ríkuleg blessun.
25Sed kiuj faras riprocxojn, tiuj placxas, Kaj sur ilin venos bona beno.
26Sá kyssir á varirnar, sem veitir rétt svör.
26Kiu respondas gxustajn vortojn, Tiu kisas per la lipoj.
27Annastu verk þitt utan húss og ljúk því á akrinum, síðan getur þú byggt hús þitt.
27Plenumu vian laboron ekstere, Pretigu cxion sur via kampo; Kaj poste arangxu vian domon.
28Vertu eigi vottur gegn náunga þínum að ástæðulausu, eða mundir þú vilja svíkja með vörum þínum?
28Ne atestu sen kauxzo kontraux via proksimulo; CXu vi trompus per via busxo?
29Seg þú ekki: ,,Eins og hann gjörði mér, eins ætla ég honum að gjöra, ég ætla að endurgjalda manninum eftir verkum hans!``
29Ne diru:Kiel li agis kontraux mi, tiel mi agos kontraux li; Mi redonos al la homo laux lia faro.
30Mér varð gengið fram hjá akri letingja nokkurs og fram hjá víngarði óviturs manns.
30Mi pasis tra kampo de homo maldiligenta Kaj tra vinbergxardeno de sensagxulo;
31Og sjá, hann var allur vaxinn klungrum, hann var alþakinn netlum, og steingarðurinn umhverfis hann var hruninn.
31Kaj jen cxie elkreskis urtiko, CXio estas kovrita de dornoj, Kaj la sxtona muro estas detruita.
32En ég varð þess var, veitti því athygli, sá það og lét mér það að kenningu verða:
32Kaj kiam mi vidis, mi prenis gxin en mian koron, Mi rigardis, kaj ricevis instruon:
33Sofa ögn enn, blunda ögn enn, leggja saman hendurnar ögn enn til að hvílast,þá kemur fátæktin yfir þig eins og ræningi og skorturinn eins og vopnaður maður.
33Iom da dormo, iom da dormeto, Iom da kunmeto de la manoj por kusxado;
34þá kemur fátæktin yfir þig eins og ræningi og skorturinn eins og vopnaður maður.
34Kaj venos via malricxeco kiel rabisto, Kaj via senhaveco kiel viro armita.