1Son minn, hafir þú gengið í ábyrgð fyrir náunga þinn, hafir þú gengið til handsala fyrir annan mann,
1Mia filo! se vi garantiis por via proksimulo Kaj donis vian manon por aliulo,
2hafir þú ánetjað þig með orðum munns þíns, látið veiðast með orðum munns þíns,
2Tiam vi enretigxis per la vortoj de via busxo, Kaptigxis per la vortoj de via busxo.
3þá gjör þetta, son minn, til að losa þig _ því að þú ert kominn á vald náunga þíns _ far þú, varpa þér niður og legg að náunga þínum.
3Tiam, mia filo, agu tiel kaj savigxu, CXar vi falis en la mano de via proksimulo: Iru, vigligxu, kaj petegu vian proksimulon;
4Lát þér eigi koma dúr á auga, né blund á brá.
4Ne lasu viajn okulojn dormi Kaj viajn palpebrojn dormeti;
5Losa þig eins og skógargeit úr höndum hans, eins og fugl úr höndum fuglarans.
5Savu vin, kiel gazelo, el la mano, Kaj kiel birdo el la mano de la birdokaptisto.
6Far þú til maursins, letingi! skoða háttu hans og verð hygginn.
6Iru al la formiko, vi maldiligentulo; Rigardu gxian agadon, kaj sagxigxu.
7Þótt hann hafi engan höfðingja, engan yfirboðara eða valdsherra,
7Kvankam gxi ne havas estron, Nek kontrolanton, nek reganton,
8þá aflar hann sér samt vista á sumrin og dregur saman fæðu sína um uppskerutímann.
8GXi pretigas en la somero sian panon, GXi kolektas dum la rikolto sian mangxon.
9Hversu lengi ætlar þú, letingi, að hvílast? hvenær ætlar þú að rísa af svefni?
9GXis kiam, maldiligentulo, vi kusxos? Kiam vi levigxos de via dormo?
10Sofa ögn enn, blunda ögn enn, leggja saman hendurnar ögn enn til að hvílast!
10Iom da dormo, iom da dormeto, Iom da kunmeto de la manoj por kusxado;
11Þá kemur fátæktin yfir þig eins og ræningi og skorturinn eins og vopnaður maður.
11Kaj venos via malricxeco kiel rabisto, Kaj via senhaveco kiel viro armita.
12Varmenni, illmenni er sá, sem gengur um með fláttskap í munni,
12Homo sentauxga, homo malbonfarema, Iras kun busxo malica,
13sem deplar augunum, gefur merki með fótunum, bendir með fingrunum,
13Donas signojn per la okuloj, aludas per siaj piedoj, Komprenigas per siaj fingroj;
14elur fláræði í hjarta sínu, upphugsar ávallt illt, kveikir illdeilur.
14Perverseco estas en lia koro, li intencas malbonon; En cxiu tempo li semas malpacon.
15Fyrir því mun ógæfa skyndilega yfir hann koma, snögglega mun hann sundurmolast og engin lækning fást.
15Tial subite venos lia pereo; Li estos rompita subite, kaj neniu lin sanigos.
16Sex hluti hatar Drottinn og sjö eru sálu hans andstyggð:
16Jen estas ses aferoj, kiujn la Eternulo malamas, Kaj sep, kiujn Li abomenegas.
17drembileg augu, lygin tunga og hendur sem úthella saklausu blóði,
17Arogantaj okuloj, mensogema lango, Kaj manoj, kiuj versxas senkulpan sangon,
18hjarta sem bruggar glæpsamleg ráð, fætur sem fráir eru til illverka,
18Koro, kiu preparas malbonfarajn intencojn, Piedoj, kiuj rapidas kuri al malbono,
19ljúgvottur sem lygar mælir, og sá er kveikir illdeilur meðal bræðra.
19Falsa atestanto, kiu elspiras mensogojn; Kaj tiu, kiu semas malpacon inter fratoj.
20Varðveit þú, son minn, boðorð föður þíns og hafna eigi viðvörun móður þinnar.
20Konservu, mia filo, la ordonon de via patro, Kaj ne forjxetu la instruon de via patrino.
21Fest þau á hjarta þitt stöðuglega, bind þau um háls þinn.
21Ligu ilin por cxiam al via koro, Volvu ilin sur vian kolon.
22Þegar þú ert á gangi, þá leiði þau þig, þegar þú hvílist, vaki þau yfir þér, og þegar þú vaknar, þá ræði þau við þig.
22Kiam vi iros, ili gvidos vin; Kiam vi kusxigxos, ili vin gardos; Kaj kiam vi vekigxos, ili parolos kun vi.
23Því að boðorð er lampi og viðvörun ljós og agandi áminningar leið til lífsins,
23CXar moralordono estas lumingo, kaj instruo estas lumo, Kaj edifaj predikoj estas vojo de vivo,
24með því að þær varðveita þig fyrir vondri konu, fyrir hálli tungu hinnar lauslátu.
24Por gardi vin kontraux malbona virino, Kontraux glata lango de fremdulino.
25Girnst eigi fríðleik hennar í hjarta þínu og lát hana eigi töfra þig með augnahárum sínum.
25Ne deziregu en via koro sxian belecon, Kaj ne kaptigxu per sxiaj palpebroj.
26Því að skækja fæst fyrir einn brauðhleif, og hórkona sækist eftir dýru lífi.
26CXar la kosto de publikulino estas nur unu pano; Sed fremda edzino forkaptas la grandvaloran animon.
27Getur nokkur borið svo eld í barmi sínum, að föt hans sviðni ekki?
27CXu iu povas teni fajron en sia sino tiel, Ke liaj vestoj ne brulu?
28Eða getur nokkur gengið á glóðum án þess að brenna sig á fótunum?
28CXu iu povas marsxi sur ardantaj karboj, Ne bruligante siajn piedojn?
29Svo fer þeim, sem hefir mök við konu náunga síns, enginn sá kemst klakklaust af, sem hana snertir.
29Tiel ankaux estas kun tiu, kiu venas al la edzino de sia proksimulo; Neniu, kiu sxin ektusxas, restas sen puno.
30Fyrirlíta menn eigi þjófinn, þó að hann steli til þess að seðja hungur sitt?
30Oni ne faras grandan honton al sxtelanto, Se li sxtelas por sin satigi, kiam li malsatas;
31Og náist hann, verður hann að borga sjöfalt, verður að láta allar eigur húss síns.
31Kaj kiam oni lin kaptas, li pagas sepoble; La tutan havon de sia domo li fordonas.
32En sá sem drýgir hór með giftri konu, er vitstola, sá einn gjörir slíkt, er tortíma vill sjálfum sér.
32Sed kiu adultas kun virino, tiu estas sensagxa; Tiu, kiu faras tion, pereigas sian animon;
33Högg og smán mun hann hljóta, og skömm hans mun aldrei afmáð verða.
33Batojn kaj malhonoron li ricevas, Kaj lia honto ne elvisxigxas;
34Því að afbrýði er karlmanns-reiði, og hann hlífir ekki á hefndarinnar degi.Hann lítur ekki við neinum bótum og friðast eigi, þótt þú ryðjir í hann gjöfum.
34CXar furiozas la jxaluzo de la edzo; Kaj li ne indulgas en la tempo de la vengxo.
35Hann lítur ekki við neinum bótum og friðast eigi, þótt þú ryðjir í hann gjöfum.
35Li rigardas nenian kompenson, Kaj li ne akceptas, se vi volas ecx multe donaci.