¹Öfunda ekki vonda menn og lát þig ekki langa til að vera með þeim,

¹Don’t be envious of evil men; neither desire to be with them:

²því að hjarta þeirra býr yfir ofríkisverkum, og varir þeirra mæla ógæfu.

²for their hearts plot violence, and their lips talk about mischief.

³Fyrir speki verður hús reist, og fyrir hyggni verður það staðfast,

³Through wisdom a house is built; by understanding it is established;

⁴fyrir þekking fyllast forðabúrin alls konar dýrum og yndislegum fjármunum.

⁴by knowledge the rooms are filled with all rare and beautiful treasure.

⁵Vitur maður er betri en sterkur og fróður maður betri en aflmikill,

⁵A wise man has great power; and a knowledgeable man increases strength;

⁶því að holl ráð skalt þú hafa, er þú heyr stríð, og þar sem margir ráðgjafar eru, fer allt vel.

⁶for by wise guidance you wage your war; and victory is in many advisors.

⁷Viskan er afglapanum ofviða, í borgarhliðinu lýkur hann ekki upp munni sínum.

⁷Wisdom is too high for a fool: he doesn’t open his mouth in the gate.

⁸Þann sem leggur stund á að gjöra illt, kalla menn varmenni.

⁸One who plots to do evil will be called a schemer.

⁹Syndin er fíflslegt fyrirtæki, og spottarinn er mönnum andstyggð.

⁹The schemes of folly are sin. The mocker is detested by men.

¹⁰Látir þú hugfallast á neyðarinnar degi, þá er máttur þinn lítill.

¹⁰If you falter in the time of trouble, your strength is small.

¹¹Frelsaðu þá, sem leiddir eru fram til lífláts, og þyrm þeim, sem ganga skjögrandi að höggstokknum.

¹¹Rescue those who are being led away to death! Indeed, hold back those who are staggering to the slaughter!

¹²Segir þú: ,,Vér vissum það eigi,`` _ sá sem vegur hjörtun, hann verður sannarlega var við það, og sá sem vakir yfir sálu þinni, hann veit það og mun gjalda manninum eftir verkum hans.

¹²If you say, “Behold, we didn’t know this”; doesn’t he who weighs the hearts consider it? He who keeps your soul, doesn’t he know it? Shall he not render to every man according to his work?

¹³Et þú hunang, son minn, því að það er gott, og hunangsseimur er gómi þínum sætur.

¹³My son, eat honey, for it is good; the droppings of the honeycomb, which are sweet to your taste:

¹⁴Nem á sama hátt speki fyrir sálu þína, finnir þú hana, er framtíð fyrir hendi, og von þín mun eigi að engu verða.

¹⁴so you shall know wisdom to be to your soul; if you have found it, then there will be a reward, your hope will not be cut off.

¹⁵Sit eigi, þú hinn óguðlegi, um bústað hins réttláta og eyðilegg ekki heimkynni hans,

¹⁵Don’t lay in wait, wicked man, against the habitation of the righteous. Don’t destroy his resting place:

¹⁶því að sjö sinnum fellur hinn réttláti og stendur aftur upp, en óguðlegir steypast í ógæfu.

¹⁶for a righteous man falls seven times, and rises up again; but the wicked are overthrown by calamity.

¹⁷Gleð þig eigi yfir falli óvinar þíns, og hjarta þitt fagni eigi yfir því að hann steypist,

¹⁷Don’t rejoice when your enemy falls. Don’t let your heart be glad when he is overthrown;

¹⁸svo að Drottinn sjái það ekki og honum mislíki, og hann snúi reiði sinni frá honum til þín.

¹⁸lest Yahweh see it, and it displease him, and he turn away his wrath from him.

¹⁹Reiðst ekki vegna illgjörðamanna, öfunda eigi óguðlega,

¹⁹Don’t fret yourself because of evildoers; neither be envious of the wicked:

²⁰því að vondur maður á enga framtíð fyrir höndum, á lampa óguðlegra slokknar.

²⁰for there will be no reward to the evil man; and the lamp of the wicked shall be snuffed out.

²¹Son minn, óttastu Drottin og konunginn, samlaga þig ekki óróaseggjum,

²¹My son, fear Yahweh and the king. Don’t join those who are rebellious:

²²því að ógæfa þeirra ríður að þegar minnst varir, og ófarir beggja _ hver veit um þær?

²²for their calamity will rise suddenly; the destruction from them both—who knows?

²³Þessir orðskviðir eru líka eftir spekinga. Hlutdrægni í dómi er ljót.

²³These also are sayings of the wise. To show partiality in judgment is not good.

²⁴Þeim sem segir við hinn seka: ,,Þú hefir rétt fyrir þér!`` honum formæla menn, honum bölvar fólk.

²⁴He who says to the wicked, “You are righteous”; peoples shall curse him, and nations shall abhor him—

²⁵En þeim sem hegna eins og ber, mun vel vegna, yfir þá kemur ríkuleg blessun.

²⁵but it will go well with those who convict the guilty, and a rich blessing will come on them.

²⁶Sá kyssir á varirnar, sem veitir rétt svör.

²⁶An honest answer is like a kiss on the lips.

²⁷Annastu verk þitt utan húss og ljúk því á akrinum, síðan getur þú byggt hús þitt.

²⁷Prepare your work outside, and get your fields ready. Afterwards, build your house.

²⁸Vertu eigi vottur gegn náunga þínum að ástæðulausu, eða mundir þú vilja svíkja með vörum þínum?

²⁸Don’t be a witness against your neighbor without cause. Don’t deceive with your lips.

²⁹Seg þú ekki: ,,Eins og hann gjörði mér, eins ætla ég honum að gjöra, ég ætla að endurgjalda manninum eftir verkum hans!``

²⁹Don’t say, “I will do to him as he has done to me; I will render to the man according to his work.”

³⁰Mér varð gengið fram hjá akri letingja nokkurs og fram hjá víngarði óviturs manns.

³⁰I went by the field of the sluggard, by the vineyard of the man void of understanding;

³¹Og sjá, hann var allur vaxinn klungrum, hann var alþakinn netlum, og steingarðurinn umhverfis hann var hruninn.

³¹Behold, it was all grown over with thorns. Its surface was covered with nettles, and its stone wall was broken down.

³²En ég varð þess var, veitti því athygli, sá það og lét mér það að kenningu verða:

³²Then I saw, and considered well. I saw, and received instruction:

³³Sofa ögn enn, blunda ögn enn, leggja saman hendurnar ögn enn til að hvílast,þá kemur fátæktin yfir þig eins og ræningi og skorturinn eins og vopnaður maður.

³³a little sleep, a little slumber, a little folding of the hands to sleep;

³⁴þá kemur fátæktin yfir þig eins og ræningi og skorturinn eins og vopnaður maður.

³⁴so your poverty will come as a robber, and your want as an armed man.