1Son minn, gleym eigi kenning minni, og hjarta þitt varðveiti boðorð mín,
1My son, don’t forget my teaching; but let your heart keep my commandments:
2því að langa lífdaga og farsæl ár og velgengni munu þau veita þér í ríkum mæli.
2for length of days, and years of life, and peace, will they add to you.
3Kærleiki og trúfesti munu aldrei yfirgefa þig. Bind þau um háls þér, rita þau á spjald hjarta þíns,
3Don’t let kindness and truth forsake you. Bind them around your neck. Write them on the tablet of your heart.
4þá munt þú ávinna þér hylli og fögur hyggindi, bæði í augum Guðs og manna.
4So you will find favor, and good understanding in the sight of God and man.
5Treystu Drottni af öllu hjarta, en reiddu þig ekki á eigið hyggjuvit.
5Trust in Yahweh with all your heart, and don’t lean on your own understanding.
6Mundu til hans á öllum þínum vegum, þá mun hann gjöra stigu þína slétta.
6In all your ways acknowledge him, and he will make your paths straight.
7Þú skalt ekki þykjast vitur, óttast Drottin og forðast illt,
7Don’t be wise in your own eyes. Fear Yahweh, and depart from evil.
8það mun verða heilnæmt fyrir líkama þinn og hressandi fyrir bein þín.
8It will be health to your body, and nourishment to your bones.
9Tigna Drottin með eigum þínum og með frumgróða allrar uppskeru þinnar,
9Honor Yahweh with your substance, with the first fruits of all your increase:
10þá munu hlöður þínar verða nægtafullar og vínberjalögurinn flóa út af vínlagarþróm þínum.
10so your barns will be filled with plenty, and your vats will overflow with new wine.
11Son minn, lítilsvirð eigi ögun Drottins og lát þér eigi gremjast umvöndun hans,
11My son, don’t despise Yahweh’s discipline, neither be weary of his reproof:
12því að Drottinn agar þann, sem hann elskar, og lætur þann son kenna til, sem hann hefir mætur á.
12for whom Yahweh loves, he reproves; even as a father reproves the son in whom he delights.
13Sæll er sá maður, sem öðlast hefir speki, sá maður, sem hyggindi hlotnast.
13Happy is the man who finds wisdom, the man who gets understanding.
14Því að betra er að afla sér hennar en að afla silfurs, og arðurinn af henni ágætari en gull.
14For her good profit is better than getting silver, and her return is better than fine gold.
15Hún er dýrmætari en perlur, og allir dýrgripir þínir jafnast ekki á við hana.
15She is more precious than rubies. None of the things you can desire are to be compared to her.
16Langir lífdagar eru í hægri hendi hennar, auður og mannvirðingar í vinstri hendi hennar.
16Length of days is in her right hand. In her left hand are riches and honor.
17Vegir hennar eru yndislegir vegir og allar götur hennar velgengni.
17Her ways are ways of pleasantness. All her paths are peace.
18Hún er lífstré þeim, sem grípa hana, og sæll er hver sá, er heldur fast í hana.
18She is a tree of life to those who lay hold of her. Happy is everyone who retains her.
19Drottinn grundvallaði jörðina með visku, festi himininn af hyggjuviti.
19By wisdom Yahweh founded the earth. By understanding, he established the heavens.
20Fyrir þekking hans mynduðust hafdjúpin og drýpur döggin úr skýjunum.
20By his knowledge, the depths were broken up, and the skies drop down the dew.
21Son minn, varðveit þú visku og gætni, lát þær eigi víkja frá augum þínum,
21My son, let them not depart from your eyes. Keep sound wisdom and discretion:
22þá munu þær verða líf sálu þinni og prýði fyrir háls þinn.
22so they will be life to your soul, and grace for your neck.
23Þá muntu ganga óhultur veg þinn og eigi drepa við fæti.
23Then you shall walk in your way securely. Your foot won’t stumble.
24Þegar þú leggst til hvíldar, þarft þú ekki að hræðast, og hvílist þú, mun svefninn verða vær.
24When you lie down, you will not be afraid. Yes, you will lie down, and your sleep will be sweet.
25Þú þarft ekki að óttast skyndilega hræðslu, né eyðilegging hinna óguðlegu, þegar hún dynur yfir.
25Don’t be afraid of sudden fear, neither of the desolation of the wicked, when it comes:
26Því að Drottinn mun vera athvarf þitt og varðveita fót þinn, að hann verði eigi fanginn.
26for Yahweh will be your confidence, and will keep your foot from being taken.
27Synja eigi góðs þeim, er þarfnast þess, ef það er á þínu valdi að gjöra það.
27Don’t withhold good from those to whom it is due, when it is in the power of your hand to do it.
28Seg þú ekki við náunga þinn: ,,Far og kom aftur! á morgun skal ég gefa þér`` _ ef þú þó átt það til.
28Don’t say to your neighbor, “Go, and come again; tomorrow I will give it to you,” when you have it by you.
29Brugga eigi illt gegn náunga þínum, þegar hann býr öruggur hjá þér.
29Don’t devise evil against your neighbor, since he dwells securely by you.
30Deil ekki við neinn að ástæðulausu, ef hann hefir ekki gjört þér neitt mein.
30Don’t strive with a man without cause, if he has done you no harm.
31Öfunda ekki ofbeldismanninn og haf engar mætur á neinum gjörðum hans.
31Don’t envy the man of violence. Choose none of his ways.
32Því að andstyggð er sá Drottni, er afvega fer, en ráðvandir menn alúðarvinir hans.
32For the perverse is an abomination to Yahweh, but his friendship is with the upright.
33Bölvun Drottins er yfir húsi hins óguðlega, en bústað réttlátra blessar hann.
33Yahweh’s curse is in the house of the wicked, but he blesses the habitation of the righteous.
34Spottsama spottar hann, en lítillátum veitir hann náð.Vitrir menn munu heiður hljóta, en heimskingjar bera smán úr býtum.
34Surely he mocks the mockers, but he gives grace to the humble.
35Vitrir menn munu heiður hljóta, en heimskingjar bera smán úr býtum.
35The wise will inherit glory, but shame will be the promotion of fools.