¹Quando ti siedi a mensa con un principe, rifletti bene a chi ti sta dinanzi;

¹ وقتی با حاکم غذا می‌خوری، به‌خاطر داشته باش که با چه کسی نشسته‌ای.

²e mettiti un coltello alla gola, se tu sei ingordo.

² اگر شخص پُرخوری هستی، خودت را کنترل کن

³Non bramare i suoi bocconi delicati; sono un cibo ingannatore.

³ و حریص غذاهای لذیذ او نباش، زیرا ممکن است تو را فریب بدهد.

⁴Non t’affannare per diventar ricco, smetti dall’applicarvi la tua intelligenza.

⁴ عاقل باش و برای کسب ثروت، خود را خسته نکن،

⁵Vuoi tu fissar lo sguardo su ciò che scompare? Giacché la ricchezza si fa dell’ali, come l’aquila che vola verso il cielo.

⁵ زیرا ثروت پایدار نیست و مانند عقاب می‌پرد و ناپدید می‌شود.

⁶Non mangiare il pane di chi ha l’occhio maligno e non bramare i suoi cibi delicati;

⁶ از سفرهٔ شخص خسیس غذا نخور و برای خوراکهای لذیذ او حریص نباش،

⁷poiché, nell’intimo suo, egli è calcolatore: "Mangia e bevi!" ti dirà; ma il cuor suo non è con te.

⁷ زیرا او حساب هرچه را که بخوری در فکر خود نگاه می‌دارد. او تعارف می‌کند و می‌گوید: «بخور و بنوش»، امّا این را از صمیم دل نمی‌گوید.

⁸Vomiterai il boccone che avrai mangiato, e avrai perduto le tue belle parole.

⁸ لقمه‌ای را که خورده‌ای استفراغ خواهی کرد و تشکّرات تو برباد خواهد رفت.

⁹Non rivolger la parola allo stolto, perché sprezzerà il senno de’ tuoi discorsi.

⁹ آدم احمق را نصیحت نکن، زیرا او سخنان حکیمانهٔ تو را بی‌اهمیّت می‌شمارد.

¹⁰Non spostare il termine antico, e non entrare nei campi degli orfani;

¹⁰ حدود زمین خود را که از قدیم تعیین شده، تغییر نده و زمین یتیمان را بزور نگیر،

¹¹ché il Vindice loro è potente; egli difenderà la causa loro contro di te.

¹¹ زیرا پشتیبان ایشان قوی است و به داد آنها می‌رسد.

¹²Applica il tuo cuore all’istruzione, e gli orecchi alle parole della scienza.

¹² وقتی معلّم تو را تعلیم می‌دهد، از صمیم دل به سخنان آموزندهٔ او گوش بده.

¹³Non risparmiare la correzione al fanciullo; se lo batti con la verga, non ne morrà;

¹³ از تأدیب کردن فرزند خویش کوتاهی نکن، زیرا تنبیه او را نمی‌کشد،

¹⁴lo batterai con la verga, ma libererai l’anima sua dal soggiorno de’ morti.

¹⁴ بلکه جان او را از هلاکت نجات می‌دهد.

¹⁵Figliuol mio, se il tuo cuore e savio, anche il mio cuore si rallegrerà;

¹⁵ فرزندم، اگر حکمت بیاموزی، دل من شاد می‌شود،

¹⁶le viscere mie esulteranno quando le tue labbra diranno cose rette.

¹⁶ و هنگامی‌که سخن راست بگویی، تمام وجودم شادمان می‌گردد.

¹⁷Il tuo cuore non porti invidia ai peccatori, ma perseveri sempre nel timor dell’Eterno;

¹⁷ به شریران حسادت نورز، بلکه آرزوی تو اطاعت از خداوند باشد؛

¹⁸poiché c’è un avvenire, e la tua speranza non sarà frustrata.

¹⁸ زیرا در این صورت آیندهٔ خوبی خواهی داشت و امید تو برباد نخواهد رفت.

¹⁹Ascolta, figliuol mio, sii savio, e dirigi il cuore per la diritta via.

¹⁹ فرزندم، عاقل باش و به سخنانم گوش بده. در راه راست قدم بردار

²⁰Non esser di quelli che son bevitori di vino, che son ghiotti mangiatori di carne;

²⁰ و با میگساران و شکم‌پرستان معاشرت نکن،

²¹ché il beone ed il ghiotto impoveriranno e i dormiglioni n’andran vestiti di cenci.

²¹ زیرا کسانی‌که کارشان فقط خوردن و خوابیدن است، فقیر و محتاج می‌شوند.

²²Da’ retta a tuo padre che t’ha generato, e non disprezzar tua madre quando sarà vecchia.

²² به نصیحت پدرت که تو را به وجود آورده است، گوش بده و مادرت را هنگامی‌که پیر می‌شود، خوار نشمار.

²³Acquista verità e non la vendere, acquista sapienza, istruzione e intelligenza.

²³ در پی حقیقت باش و حکمت و ادب و دانش را کسب کن و به هیچ قیمتی آنها را از دست نده.

²⁴Il padre del giusto esulta grandemente; chi ha generato un savio, ne avrà gioia.

²⁴ فرزندی درستکار و دانا باش تا باعث خوشی و خشنودی پدر و مادرت شوی.

²⁵Possan tuo padre e tua madre rallegrarsi, e possa gioire colei che t’ha partorito!

²⁵ فرزندم، سخنان مرا بشنو و زندگی مرا سرمشق خود قرار ده.

²⁶Figliuol mio, dammi il tuo cuore, e gli occhi tuoi prendano piacere nelle mie vie;

²⁶ بدان که زن بدکاره دام خطرناکی است.

²⁷perché la meretrice è una fossa profonda, e la straniera, un pozzo stretto.

²⁷ او مانند راهزن در کمین قربانی‌های خود می‌نشیند و به تعداد مردم خیانتکار می‌افزاید.

²⁸Anch’essa sta in agguato come un ladro, e accresce fra gli uomini il numero de’ traditori.

²⁸ مصیبت و بدبختی نصیب چه کسی می‌شود؟ چه کسی همیشه جنگ و دعوا برپا می‌کند؟ چه کسی بی‌جهت زخمی می‌شود و چشمانش تار می‌گردد؟

²⁹Per chi sono gli "ahi"? per chi gli "ahimè"? per chi le liti? per chi i lamenti? per chi le ferite senza ragione? per chi gli occhi rossi?

²⁹ کسی‌که دایم شراب می‌خورد و به دنبال میگساری می‌رود.

³⁰Per chi s’indugia a lungo presso il vino, per quei che vanno a gustare il vin drogato.

³⁰ پس فریفتهٔ شراب سرخ‌فام نشو که در جام به تو چشمک می‌زند و بعد آهسته از گلویت پایین می‌رود.

³¹Non guardare il vino quando rosseggia, quando scintilla nel calice e va giù così facilmente!

³¹ در آخر، همچون مار، تو را خواهد گزید و مانند افعی تو را نیش خواهد زد.

³²Alla fine, esso morde come un serpente e punge come un basilisco.

³² چشمانت چیزهای عجیب و غریب می‌بینند و گرفتار وهم و خیال می‌گردی.

³³I tuoi occhi vedranno cose strane, il tuo cuore farà dei discorsi pazzi.

³³ مانند کسی می‌شوی که در دریا خوابیده و با امواج آن دست و پنجه نرم می‌کند. می‌گویی: «مرا زدند، امّا دردی را احساس نمی‌کنم. چه وقت به هوش می‌آیم تا یک پیالهٔ دیگر بنوشم؟»

³⁴Sarai come chi giace in mezzo al mare, come chi giace in cima a un albero di nave.

³⁴ می‌گویی: «مرا زدند، امّا دردی را احساس نمی‌کنم. چه وقت به هوش می‌آیم تا یک پیالهٔ دیگر بنوشم؟»

³⁵Dirai: "M’hanno picchiato… e non m’han fatto male; m’hanno percosso… e non me ne sono accorto; quando mi sveglierò?… tornerò a cercarne ancora!"