¹Figliuol mio, se ti sei reso garante per il tuo prossimo, se ti sei impegnato per un estraneo,

¹ ای فرزندم، آیا ضامن همسایه‌ات شده‌ای و به‌خاطر شخص غریبه‌ای قول داد‌ه‌ای؟

²sei còlto nel laccio dalle parole della tua bocca, sei preso dalle parole della tua bocca.

² آیا با دست خود، خودت را به دام انداخته‌ای و به‌خاطر قولی که داد‌ه‌ای گرفتار شده‌ای؟

³Fa’ questo, figliuol mio; disimpegnati, perché sei caduto in mano del tuo prossimo. Va’, gettati ai suoi piedi, insisti,

³ ای فرزندم، در این صورت اسیر شده‌ای. پس هرچه می‌گویم انجام بده تا خود را آزاد کنی. فوراً نزد او برو خواهش کن و ضمانت خود را پس بگیر.

⁴non dar sonno ai tuoi occhi né sopore alle tue palpebre;

⁴ تا این کار را نکرده‌ای نخواب و حتّی لحظه‌ای آرام ننشین.

⁵disimpegnati come il cavriolo di man del cacciatore, come l’uccello di mano dell’uccellatore.

⁵ خودت را مثل آهو از کمند و مثل گنجشک از دام صیاد آزاد کن.

⁶Va’, pigro, alla formica; considera il suo fare, e diventa savio!

⁶ مردم تنبل باید از زندگی مورچه‌ها عبرت بگیرند.

⁷Essa non ha né capo, né sorvegliante, né padrone;

⁷ آنها نه رهبر دارند و نه فرمانده،

⁸prepara il suo cibo nell’estate, e raduna il suo mangiare durante la raccolta.

⁸ امّا آذوقهٔ زمستان خود را هنگام تابستان ذخیره می‌کنند.

⁹Fino a quando, o pigro, giacerai? quando ti desterai dal tuo sonno?

⁹ شخص تنبل تا چه هنگام می‌خوابد و چه وقت بیدار خواهد شد؟

¹⁰Dormire un po’, sonnecchiare un po’, incrociare un po’ le mani per riposare…

¹⁰ او می‌گوید: «اندکی بیشتر می‌خوابم و کمی استراحت می‌کنم!»

¹¹e la tua povertà verrà come un ladro, e la tua indigenza, come un uomo armato.

¹¹ امّا وقتی‌که خواب است، فقر و هلاکت مانند راهزن بر او حمله می‌کنند.

¹²L’uomo da nulla, l’uomo iniquo cammina colla falsità sulle labbra;

¹² مردمان پست و بی‌ارزش همیشه و همه‌جا دروغ می‌گویند.

¹³ammicca cogli occhi, parla coi piedi, fa segni con le dita;

¹³ چشمک می‌زنند و حرکاتی می‌کنند که تو را فریب بدهند.

¹⁴ha la perversità nel cuore, macchina del male in ogni tempo, semina discordie;

¹⁴ همیشه فکرشان پر از نقشه‌های پلید و زشت است تا دردسر ایجاد کنند.

¹⁵perciò la sua ruina verrà ad un tratto, in un attimo sarà distrutto, senza rimedio.

¹⁵ به همین دلیل، بلا و مصیبت ناگهانی بر آنها حمله می‌کند و آنها را طوری شکست می‌دهد که دیگر چاره‌ای نداشته باشند.

¹⁶Sei cose odia l’Eterno, anzi sette gli sono in abominio:

¹⁶ شش، بلکه هفت چیز است که خداوند از آنها نفرت دارد و نمی‌تواند تحمّل کند: نگاه متکبّرانه، زبان دروغگو، دستی که خون بی‌گناهی را بریزد، فکری که نقشه‌های پلید بکشد، پایی که برای انجام کارهای زشت عجله کند، شاهدی که شهادت دروغ بدهد و کسی‌که رابطهٔ دوستان و خویشاوندان را به هم بزند.

¹⁷gli occhi alteri, la lingua bugiarda, le mani che spandono sangue innocente,

¹⁷ ای فرزند من هرچه پدرت می‌گوید انجام بده و آنچه مادرت می‌گوید فراموش مکن.

¹⁸il cuore che medita disegni iniqui, i piedi che corron frettolosi al male,

¹⁸ سخنان آنها را پیوسته به‌خاطر داشته‌ باش و آنها را در قلبت حفظ کن.

¹⁹il falso testimonio che proferisce menzogne, e chi semina discordie tra fratelli.

¹⁹ تعالیم آنها هنگام سفر راهنما، شبها محافظ و روزها مشاور تو خواهند بود.

²⁰Figliuol mio, osserva i precetti di tuo padre, e non trascurare gl’insegnamenti di tua madre;

²⁰ اوامر آنها مانند چراغی روشن است و سرزنش‌های ایشان طریق زندگی را به تو می‌آموزد.

²¹tienteli del continuo legati sul cuore e attaccati al collo.

²¹ آنها تو را از زن شوهردار و از سخنان فریبندهٔ او دور می‌کنند.

²²Quando camminerai, ti guideranno; quando giacerai, veglieranno su te; quando ti risveglierai, ragioneranno teco.

²² زیبایی آنان تو را تحریک ننماید و چشمان افسونگرشان تو را وسوسه نکند.

²³Poiché il precetto è una lampada e l’insegnamento una luce, e le correzioni della disciplina son la via della vita,

²³ زنا کردن با زن فاحشه، به قیمت یک قرص نان تمام می‌شود، امّا زنا کردن با زن شوهردار به قیمت هستی و زندگی انسان تمام می‌شود.

²⁴per guardarti dalla donna malvagia dalle parole lusinghevoli della straniera.

²⁴ آیا می‌توانی آتش را در آغوش بگیری و نسوزی؟

²⁵Non bramare in cuor tuo la sua bellezza, e non ti lasciar prendere dalle sue palpebre;

²⁵ آیا کسی می‌تواند روی آتش راه برود و پایش نسوزد؟

²⁶ché per una donna corrotta uno si riduce a un pezzo di pane, e la donna adultera sta in agguato contro un’anima preziosa.

²⁶ همینطور کسی‌که با زن شوهردار همخواب شود، از مجازات در امان نخواهد بود.

²⁷Uno si metterà forse del fuoco in seno senza che i suoi abiti si brucino?

²⁷ مردم دزدی را که به‌خاطر گرسنگی دزدی کرده است، سرزنش نمی‌کنند؛

²⁸camminerà forse sui carboni accesi senza scottarsi i piedi?

²⁸ امّا اگر دستگیر شود، باید هفت برابر آن چه دزدیده جریمه بدهد. باید هرچه دارد بدهد.

²⁹Così è di chi va dalla moglie del prossimo; chi la tocca non rimarrà impunito.

²⁹ امّا مردی که با زن شوهردار زنا می‌کند، کاملاً بی‌شعور است. زیرا او جان خود را از بین می‌برد.

³⁰Non si disprezza il ladro che ruba per saziarsi quand’ha fame;

³⁰ رسوایی و کتک نصیب او خواهد شد و ننگ او از بین نخواهد رفت.

³¹se è còlto, restituirà anche il settuplo, darà tutti i beni della sua casa.

³¹ زیرا حسادت خشم شوهر را برمی‌انگیزد و در موقع انتقام هیچ رحم و شفقتی نخواهد کرد. هیچ چیز او را راضی نمی‌کند و به هیچ قیمتی نمی‌توان رضایت او را به ‌دست آورد.

³²Ma chi commette un adulterio è privo di senno; chi fa questo vuol rovinar se stesso.

³² هیچ چیز او را راضی نمی‌کند و به هیچ قیمتی نمی‌توان رضایت او را به ‌دست آورد.

³³Troverà ferite ed ignominia, e l’obbrobrio suo non sarà mai cancellato;

³⁴ché la gelosia rende furioso il marito, il quale sarà senza pietà nel dì della vendetta;

³⁵non avrà riguardo a riscatto di sorta, e anche se tu moltiplichi i regali, non sarà soddisfatto.