1治める人と共に座して食事するとき、あなたの前にあるものを、よくわきまえ、
1¶ Ki te noho tahi korua ko te rangatira ki te kai, ata whakaaroa marietia tera i tou aroaro:
2あなたがもし食をたしなむ者であるならば、あなたののどに刀をあてよ。
2Whakapakia he maripi ki tou korokoro, ki te mea he tangata kakai koe.
3そのごちそうをむさぼり食べてはならない、これは人を欺く食物だからである。
3Kaua e hiahia ki ana mea reka: he kai tinihanga hoki era.
4富を得ようと苦労してはならない、かしこく思いとどまるがよい。
4¶ Kaua e taruke ki te mea taonga: kati tau mea ki tou matauranga.
5あなたの目をそれにとめると、それはない、富はたちまち自ら翼を生じて、わしのように天に飛び去るからだ。
5E anga mai ranei ou kanohi ki taua mea korekore nei? He pono hoki ka whai parirau te taonga, koia ano kei te ekara, rere ana whaka te rangi.
6物惜しみする人のパンを食べてはならない、そのごちそうをむさぼり願ってはならない。
6¶ Kaua e kainga te kai a te tangata kanohi kino, kei minamina hoki koe ki ana mea reka.
7彼は心のうちで勘定する人のように、「食え、飲め」とあなたに言うけれども、その心はあなたに真実ではない。
7Ko tana hoki e mea ai i roto i a ia, pera tonu ia: E kai, e inu; koia tana kupu ki a koe; kahore ia ona ngakau ki a koe.
8あなたはついにその食べた物を吐き出すようになり、あなたのねんごろな言葉もむだになる。
8Ko te kongakonga i kainga e koe, ka ruakina e koe, ka maumauria ano hoki au kupu reka.
9愚かな者の耳に語ってはならない、彼はあなたの言葉が示す知恵をいやしめるからだ。
9¶ Kaua e korero ki nga taringa o te kuware; ka whakahawea hoki ia ki te whakaaro nui o au kupu.
10古い地境を移してはならない、みなしごの畑を侵してはならない。
10¶ Kei whakanekehia e koe te rohe tawhito; kei haere koe ki nga mara a te pani:
11彼らのあがない主は強くいらせられ、あなたに逆らって彼らの訴えを弁護されるからだ。
11No te mea he kaha to ratou kaiwhakaora; ka tohea e ia ta ratou tohe ki a koe.
12あなたの心を教訓に用い、あなたの耳を知識の言葉に傾けよ。
12¶ Anga atu tou ngakau ki te ako, me ou taringa ki nga kupu o te matauranga.
13子を懲らすことを、さし控えてはならない、むちで彼を打っても死ぬことはない。
13Kaua e tohungia te whiu ki te tamaiti: ki te patua hoki ia e koe ki te rakau, e kore ia e mate.
14もし、むちで彼を打つならば、その命を陰府から救うことができる。
14Tatatia ia e koe ki te rakau, a ka whakaorangia e koe tona wairua i te reinga.
15わが子よ、もしあなたの心が賢くあれば、わたしの心もまた喜び、
15E taku tama, ki te whakaaro nui tou ngakau, ka koa hoki toku ngakau, ae ra, toku nei ano:
16もしあなたのくちびるが正しい事を言うならば、わたしの心も喜ぶ。
16Ae ra, ka hari oku whatumanawa, ina korero ou ngutu i nga mea tika.
17心に罪びとをうらやんではならない、ただ、ひねもす主を恐れよ。
17¶ Kei hae tou ngakau ki te hunga hara; engari kia wehi koe ki a Ihowa, a pau noa te ra.
18かならず後のよい報いがあって、あなたの望みは、すたらない。
18He pono hoki tera ano he whakautu; e kore ano hoki tau i tumanako ai e hatepea atu.
19わが子よ、よく聞いて、知恵を得よ、かつ、あなたの心を道に向けよ。
19¶ Whakarongo ra, e taku tama, kia whai whakaaro hoki koe, a whakatikaia tou ngakau i te ara.
20酒にふけり、肉をたしなむ者と交わってはならない。
20Kei uru ki te hunga kakai waina; ki te hunga pukukai kikokiko:
21酒にふける者と、肉をたしなむ者とは貧しくなり、眠りをむさぼる者は、ぼろを身にまとうようになる。
21No te mea ka tutuki tahi te tangata inu raua ko te tangata kakai ki te rawakore; he tawhetawhe hoki te kakahu a te momoe mo te tangata.
22あなたを生んだ父のいうことを聞き、年老いた母を軽んじてはならない。
22Whakarongo ki tou papa nana koe; kaua hoki e whakahawea ki tou whaea ina ruruhi ia.
23真理を買え、これを売ってはならない、知恵と教訓と悟りをも買え。
23Hokona te pono, kaua hoki e whakawhitiwhitia; ae ra, te whakaaro nui, te ako hoki, me te matauranga.
24正しい人の父は大いによろこび、知恵ある子を生む者は子のために楽しむ。
24Nui atu hoki te koa o te papa o te tangata tika; a, ko te tangata e whanau he tama whakaaro nui mana, ka hari ia ki a ia.
25あなたの父母を楽しませ、あなたを産んだ母を喜ばせよ。
25Kia hari tou papa raua ko tou whaea, ina, kia koa te wahine i whanau ai koe.
26わが子よ、あなたの心をわたしに与え、あなたの目をわたしの道に注げ。
26E taku tama, homai tou ngakau ki ahau, kia manako ano hoki ou kanohi ki aku ara.
27遊女は深い穴のごとく、みだらな女は狭い井戸のようだ。
27No te mea he rua hohonu te wahine kairau; he poka kuiti te wahine ke.
28彼女は盗びとのように人をうかがい、かつ世の人のうちに、不信実な者を多くする。
28Ae ra, ka whanga ia ano he kaipahua, a ka whakatokomahatia e ia nga tangata poka ke.
29災ある者はだれか、憂いある者はだれか、争いをする者はだれか、煩いある者はだれか、ゆえなく傷をうける者はだれか、赤い目をしている者はだれか。
29¶ Ko wai e aue? Ko wai e tangi? Ko wai e totohe? Ko wai e ngangautia? Ko wai e maru, he mea takekore? Ko wai e whero tonu ona kanohi?
30酒に夜をふかす者、行って、混ぜ合わせた酒を味わう者である。
30Ko te hunga e noho roa ana ki te waina; ko te hunga e haere ana ki te rapu i te waina whakaranu.
31酒はあかく、杯の中にあわだち、なめらかにくだる、あなたはこれを見てはならない。
31Kaua e titiro ki te waina i te mea e whero ana, ina puta tona kara i roto i te kapu, ina mania tona heke.
32これはついに、へびのようにかみ、まむしのように刺す。
32Tona tukunga iho ano he nakahi e ngau ana, koia ano kei te wero a te neke.
33あなたの目は怪しいものを見、あなたの心は偽りを言う。
33E kite hoki ou kanohi i nga mea rereke, a ka puta he kupu rereke i tou ngakau.
34あなたは海の中に寝ている人のように、帆柱の上に寝ている人のようになる。あなたは言う、「人がわたしを撃ったが、わたしは痛くはなかった。わたしを、たたいたが、わたしは何も覚えはない。いつわたしはさめるのか、また酒を求めよう」と。
34Ae ra, ka rite koe ki te tangata e takoto ana i waenga moana, ki te tangata ranei e takoto ana i te tihi o te rewa.
35あなたは言う、「人がわたしを撃ったが、わたしは痛くはなかった。わたしを、たたいたが、わたしは何も覚えはない。いつわたしはさめるのか、また酒を求めよう」と。
35A ka mea koe, Patua ana ahau e ratou, a kihai ahau i mamae; tatatia ana ahau e ratou, a kihai ahau i mohio: a hea ahau ara ake ai? Ka rapua ano e ahau.