¹ఒరొ సొక్కు థినాతె యేసు పొలాతర్రి అంజోరె మన్నంగ, ఓని సిసూర్కు పెనుకు విచ్చి, కయుథె నలస్కి తిత్తోరు.

¹I stało się w drugi sabat, że szedł Jezus przez zboża; i rwali uczniowie jego kłosy, a rękami wycierając jedli.

²అస్కె పరిసేయురకిని కొంతమంథి ఓరిని ఊడి: సొక్కు థినాతె తుంగోథానిని మీరు బారి తుంగనీరి ఇంజోరె తలఎ్తోరు.

²Ale niektórzy z Faryzeuszów rzekli do nich: Przeczże czynicie to, czego się nie godzi czynić w sabat?

³థానికి యేసు ఓరగ్గ: థావీదు నినె ఓనితోటె మత్తోరికి కరువేస్తస్కె ఓరు బాత తుంగ్తోరో మీరు చథివిల్లిరె? ఓండు థేమటె గుడిథికిి అంజి, పూజారిర్కు తప్ప ఇంకా బేనోరు గూడ తిన్నోయు థేమటె మున్నె మత్త ఆరింగు తలిపి,

³A odpowiadając Jezus, rzekł do nich: Azaście tego nie czytali, co uczynił Dawid, gdy łaknął sam, i ci, którzy z nim byli?

⁴ఓండు తింజి, ఓనితోటె మత్త అంథోరికి గూడ ఇత్తోగథా ఇంజోరె ఓరికి కెత్తో.

⁴Jako wszedł do domu Bożego, a wziął chleby pokładne, i jadł, a dał i tym, którzy z nim byli; których się nie godziło jeść, tylko samym kapłanom?

⁵అదయ్యోకా మనుసుని మర్రి సొక్కు థినాతికి గూడ పెబువాసి మినొ ఇంజి ఓరితోటె కెత్తో.

⁵I rzekł im: Syn człowieczy jestci Panem i sabatu.

⁶ఇంకొరొ సొక్కు థినాతె ఓండు పాదన గుడిథికి అంజి బోథిస్తో. అగ్గ తిన కయ్యు పీల కయుగ మంథాని ఒరొ మనుసుండు మత్తో.

⁶Stało się także i w inszy sabat, że Jezus wszedł do bóźnicy, i nauczał; i był tam człowiek, którego ręka prawa była uschła.

⁷అస్కె పండితుర్కు నినె పరిసేయుర్కు ఓనగ్గ తప్పు పెయుదవాలె ఇంజి, సొక్కు థినాతె సాయ తుంగనోండో బోనో ఇంజోరె ఓని పొం్రొ గురివాటి మత్తోరు.

⁷I podstrzegli go nauczeni w Piśmie i Faryzeuszowie, jeźliby w sabat uzdrawiał, aby znaleźli, o coby naó skarżyli.

⁸అస్కె యేసు ఓరి ఆలోచనకిని పున్ని, వత్తియత్త కయ్యు మంథాని మనుసుని ఊడి: నిమ్మ తేథి, నడుమ నిల్లా ఇంజోరె కెత్తో. ఓండు తేథి నిత్తో.

⁸Ale on wiedział myśli ich, i rzekł człowiekowi, który miał rękę uschłą: Wstaó a staó pośrodku. A on wstawszy, stanął.

⁹అస్కె యేసు ఓరిని ఊడి: నన్న మీమిని ఒరొ మాట తలిపితాన్; సొక్కు థినాకినె మేలు తుంగటమ్ మంచిథా, ఇల్లుకు కీడు తుంగటమ్ మంచిథా? పానతిని బతికిసటమ్ మంచిథా, ఇల్లుకు పానతిని అమకటవ

⁹Rzekł tedy do nich Jezus: Spytam was o jednę rzecz: Godzili się w sabaty dobrze czynić, czyli źle czynić? Człowieka zachować, czyli zatracić?

¹⁰ఓరంథోరిని మలిసి ఊడి, ఆ మనుసునితోటె: నీ కయ్యు ఆము ఇంజోరె కెత్తొ. ఆలే ఓండు ఓని కయ్యు ఆత్తో, జపునె ఓని కయ్యు ఇంకొరొ కయ్యు తిస్తె చక్కంగా అత్తె.

¹⁰A spojrzawszy w koło po wszystkich, rzekł onemu człowiekowi: Wyciągnij rękę twoję! a on tak uczynił i przywrócona jest do zdrowia ręka jego, jako i druga.

¹¹అస్కె ఓరు సేన రోసాతె మంజి, యేసుని బేలా తుంగితాడా ఇంజోరె ఒరోంకొరొ ఆలోసిస్తోరు.

¹¹Ale oni napełnieni będąc szaleóstwem, rozmawiali miedzy sobą, coby uczynić mieli Jezusowi.

¹²ఆ రోజ్కినె, ఓండు పాదన తుంగనాంకి ఒరొ మెటాతె పొం్రొ తర్రి, నరకంతా థేమటికి పాదన తుంగోరె మత్తో.

¹²I stało się w oneż dni, odszedł na górę, aby się modlił; i był tam przez noc na modlitwie Bożej.

¹³పొడుదు పేయుతనస్కె, ఓండు ఓని సిసూర్కిని ఓనగ్గ కరింగి, ఓరమటె పన్నెండు మంథితిని తెలుస్కునుంజి, ఓరికి యేపారిర్కు ఇంథాని పెథేరు వాట్తో.

¹³A gdy był dzieó, zwołał uczniów swych i wybrał z nich dwanaście, które też nazwał Apostołami:

¹⁴ఓరు బేనోరిత్కు: ఓండు పేతురు ఇంజి పెథ్దేరు వాట్త సీమోను, పేతురుని తమ్ముండు అంథింేయూ, యూకోబు, యోవాను, పిలిపు, బం్తొలోమెయు,

¹⁴Szymona, którego też nazwał Piotrem, i Andrzeja brata jego, Jakóba, i Jana, Filipa, i Bartłomieja;

¹⁵మత్తయు, తోమా, అల్పేయు మర్రి అత్త యూకోబు, జెలోతె ఇంథాని సీమోను,

¹⁵Mateusza, i Tomasza, Jakóba, syna Alfeuszowego, i Szymona, którego zowią Zelotes;

¹⁶యూకోబిని తమ్ముండత్త యూథా, ఓనిని పెయుసి ఇత్త యుస్కరియోతు ఇంథాని యూథా ఇందనోరే.

¹⁶Judasza, brata Jakóbowego, i Judasza Iszkarjotę, który potem był zdrajcą.

¹⁷ఆపాయ ఓండు ఓరితోటె ఇడుపొ డిగ్గి వాసి, సమానంగా మంథాని ఒరొ నేల్దె నిత్తో. అగ్గ ఓని సిసూర్కినమటె థీబె మంథి ఓని మాట కేంజనాంకి, ఓరి రోగాక్కినుంచి బాగుపర్దనాంకి వత్తోరు. ఓరు యూథేయూ థేసాతె సుట్టుపక్కాతెనుంచి, యెరుసలేంతెనుంచి, తీరు సీథోను పటనాకు మంథాని సముథ్రా ఒడ్డినుంచి వత్త థీబెమంథి జనాకు మత్తోరు.

¹⁷A zstąpiwszy z nimi stanął na miejscu pola równego, i gormada uczniów jego, i wielkie mnóstwo ludu ze wszystkiej Judzkiej ziemi, i z Jeruzalemu, i z kraju pomorskiego, leżącego przy Tyrze i Sydonie, którzy byli przyszli, aby go słuchali, i byli uzdrowieni od chorób swoich;

¹⁸థెయ్యూకినితోటే తిప్ప అం్తోరుగూడ వాసి బాగత్తోరు.

¹⁸I ci, którzy byli trapieni od duchów nieczystych, byli uzdrowieni.

¹⁹ఓనగ్గనుంచి సకితి అంజి అంథోరిని సాయ తుంగ్తె గాబట్టి జనాకు అంథోరు ఓనిని కేటవాలె ఇంజి పయతనమ్ తుంగ్తోరు.

¹⁹A wszystek lud szukał, jakoby się go dotknąć; albowiem moc wychodziła z niego, i uzdrawiała wszystkich.

²⁰అస్కె ఓండు ఓని సిసూర్కిని ఊడి: పేదవారు అత్త మీరు కుసేలి మందనోరు; బారితుకు థేమటె థేసమ్ మీవథాసి మంత్తె.

²⁰A on podniósłszy oczy swoje na uczniów, mówił: Błogosławieni jesteście wy, ubodzy! bo wasze jest królestwo Boże.

²¹ఇంజె కరువిని మంథాని మీరు కుసేలి మందనోరు; బారితుకు మీరు నిండుగా మంత్తిరి. ఇంజె అడసోరె మంథాని మీరు కుసేలి మందనోరు; బారితుకు ఇంకా మీరు కమథితీరి.

²¹Błogosławieni jesteście, którzy teraz łakniecie; bo będziecie nasyceni. Błogosławieni jesteście, którzy teraz płaczecie; bo się śmiać będziecie.

²²మనుసుని మర్రిని పెయుసి జనాకు మీమిని పగ పెయుతోరు, మీమిని వెలివాటిత్తోరు, మీమిని దూసిస్తోరు, మీ పెథెరు సెడ్డథింజి కెచ్చి మీమిని తీసి వాటిత్తోరు. అస్కె మీరు కుసేలి మందనోరే.

²²Błogosławieni będziecie, gdy was ludzie nienawidzieć będą, i gdy wyłączą, i będą was sromocić, i imię wasze wyrzucą jako złe, dla Syna człowieczego.

²³ఆ రోజ్కినె మీరు కుసేలి పరిసి సంతోసిసాటి. అస్కె పరలోకాతె మీకు గొప్ప పలితమ్ మంత్తె. ఓరి ముత్తాతలోరు, సేవకుర్కు గూడ ఆలే తుంగ్తోరు.

²³Radujcie się dnia tego i weselcie się; albowiem oto zapłata wasza jest obfita w niebiesiech; boć tak właśnie prorokom czynili ojcowie ich.

²⁴గోని దనమంతుర్కత్త మీకు అయ్యో; మీరు మీ ఆదర ఏంథీతిరి.

²⁴Ale biada wam bogaczom! bo już macie pociechę waszę.

²⁵నిండు మంథాని మీకు అయ్యో; మీరు కరువినె మంత్తిరి. ఇంజె కమసోరె మందనోరే, మీకు అయ్యో; ఇంకా మీరు విచ్చారపరిసి అడిథితీరి.

²⁵Biada wam, którzyście nasyceni! albowiem łaknąć będziecie. Biada wam, którzy się teraz śmiejecie! bo się smucić i płakać będziecie.

²⁶మనుసుర్కు అంథోరు మీమిని నచ్చి, మీ గురించి గొప్పంగ తిరియనస్కె మీకు అయ్యో; ఓరి ముత్తాతలోరు బొక్కిసాని బోదకుర్కు గూడ ఆలే తుంగ్తోరు.

²⁶Biada wam, gdyby dobrze o was mówili wszyscy ludzie; bo tak czynili fałszywym prorokom ojcowie ich.

²⁷గోని నా మాట కేంజాని మీకు నన్న కెచ్చనాన్: మీ పగస్తురింకి పేమ తోపిసాటి; మీ పొం్రొ పగ తుంగనోరికి మంచి తుంగాటి.

²⁷Ale wam powiadam, którzy słuchacie: Miłujcie nieprzyjacioły wasze, czyócie dobrze tym, którzy was mają w nienawiści.

²⁸మీమిని సాపిసనోరిని మీరు థీవిసాటి; మీ పొం్రొ నింద మోపనోరినిసేంక పాదన తుంగాటి.

²⁸Błogosławcie tym, którzy was przeklinają; módlcie się za tymi, którzy wam złość wyrządzają.

²⁹నీనిన్ ఒరొ చంపతె పొం్రోె తంతోనికి ఇంకొరొ చంపతిని గూడ తోపిసా; నీ గుడ్డతిని తీసుకుండనోనికి నీ కూసతిని గూడ ఈదనాంకి ఆబ్తుంగొద్దు.

²⁹Temu, któryby cię uderzył w policzek, nastaw mu i drugiego: a temu, któryćby brał płaszcz, i sukni nie zabraniaj;

³⁰నీనిన్ తలపనోనికి నిమ్మ ఈదవాలె, బేనోండన్న నీవథి తీస్కుట్కు, థానిని మల్ల తలప్పొద్దు.

³⁰I każdemu, któryby cię prosił, daj, a temu, co twoje bierze, nie upominaj się.

³¹మనుసుర్కు మీకు బేలా తుంగవాలె ఇంజి మీరు ఎదురూడనీరో, ఆలే మీరుగూడ ఓరికి తుంగవాలె.

³¹I cobyście chcieli, aby wam ludzie czynili, tak i wy im czyócie.

³²మీమిని పేమిస్తోరిని మీరు పేమిస్తుకు, థానివల్ల మీకు బాత పయోజనమ్? పాపతె మందనోరు గూడ ఓరిని పేమిస్తోరిని మలిసి పేమిసనోరుగథా.

³²Albowiem jeźli miłujecie te, którzy was miłują, jakąż łaskę macie? albowiem toż i grzesznicy właśnie czynią.

³³మీకు సాయమ్ తుంగనోరికే మీరు సాయమ్ తుంగ్కు, మీకు బాత పయోజనమ్? పాపతె మందనోరుగూడ ఆలే తుంగనోరు గథా.

³³A jeźli dobrze czynicie tym, którzy wam dobrze czynią, jakąż łaskę macie? albowiem toż i grzesznicy właśnie czynią.

³⁴మలిసి ఈతోరింజి ఎదురూడి మీరు అప్పు ఇతుకు, థాంటే మీకు బాత పయోజనమ్ మింథె? మలిసి ఓరికి ఈదవాలె ఇంజి పాపతె మందనోరు గూడ పాపతె మందనోరికి అప్పు ఈతోరు గథా.

³⁴A jeźli pożyczacie tym, od których się spodziewacie odebrać, jakąż łaskę macie? albowiem i grzesznicy grzesznikom pożyczają, aby zasię tyle odebrali.

³⁵గోని మీరు మీ పగస్తుర్కిని పొం్రొ పేమ తాసాటి, మంచి తుంగాటి, మలిసి పెయుదవాలె ఇంజి ఎదురూడకుండా అప్పు ఈముటు, అస్కె పరలోకాతె మీకు ఎక్కువా పలమ్ మంత్తె, అస్కె మీరు గొప్ప థేమటిని మర్రకాసి మంత్తిరి; ఓండు పేమ ఇల్లువోరిని దుస్టుర్కిని పొం్రొ పేమ తాసనోండుగ మినోగథా.

³⁵Owszem miłujcie nieprzyjacioły wasze, i czyócie im dobrze, i pożyczajcie, nic się stąd nie spodziewając, a będzie wielka zapłata wasza, i będziecie synami Najwyższego; albowiem on dobrotliwy jest przeciw niewdzięcznym i złym.

³⁶గాబట్టి మీ తప్పె పేమ మందనోండు గాబట్టి, మీరు గూడ పేమ మందనోరుగా మంథాటి.

³⁶Przetoż bądźcie miłosierni, jako i Ojciec wasz miłosierny jest.

³⁷వేరెవారిని మీరు తీర్పు తుంగమాటి; అస్కె మీకుగూడ తీర్పు తుంగటమ్ మన్నొ. వేరెవారి పొం్రొ తప్పు వాటమాటి, అస్కె మీ పొం్రొ గూడ తప్పు వాటకుండా మంత్తోరు, సేమిసాటి అస్కె మీమిని గూడ సెమిసితోరు.

³⁷Nie sądźcie, a nie bądziecie sądzeni; nie potępiajcie, a nie będziecie potępieni, a będzie wam odpuszczono.

³⁸ఈముటు, అస్కె మీకు గూడ ఈతోరు; నొక్కి, కుథిలిసి, ఇడుపొ అర్దనాటు మంచిగ కొలిసి, మీ ఒడిథె తొస్సితోరు; మీరు బేని కొల్తాతె కొలిసితీరో ఆ కొల్తాతె మీకు గూడ కొలిసిత్తోరు ఇంజోరె కెత్తో.

³⁸Dawajcie, a będzie wam dano; miarę dobrą, natłoczoną, i potrzęsioną, i opływającą dadzą na łono wasze; albowiem tąż miarą, którą mierzycie, będzie wam zaś obmierzono.

³⁹ఆపాయ ఓండు ఓరికి ఒరొ వ్యాసోడి కెత్తో: గుడ్డివానికి గుడ్డివాండు అర్రి తోపితోండా? ఆలా తోపిస్తుకు ఆ రుమరు గోతితె అర్దితోరుగథా?

³⁹I powiedział im podobieóstwo: Izali może ślepy ślepego prowadzić? azaż nie obadwaj w dół wpadną?

⁴⁰ఒరొ సిసూండు ఓని గురువింకన్న గొప్పవాండు అయ్యో, గోని సిసూండు తయ్యూరు అత్త పాయ గురువిని తిస్తె మంత్తో.

⁴⁰Nie jestci uczeó nad mistrza swego; lecz doskonały będzie każdy, będzieli jako mistrz jego.

⁴¹నిమ్మ నీ కండిథె మంథాని దూలమ్ ఊడోకా, నీ జతగాని కండిథె మంథాని చితుకు ఊడటమ్ బారి?

⁴¹A czemuż widzisz źdźbło w oku brata twego, a balki, która jest w oku twojem, nie baczysz?

⁴²ఇల్లుకు నిమ్మ నీ కండిథె మంథాని దూలతిని ఊడొకా, ని జతగాని ఊడి: జతగానె, నన్న నీ కండిథె మంథాని చితుకుని తీసి వాటయుంజి నిమ్మ బేలా కెయుతిని? మాయగానే, మొథొటి నీ కండిథె మంథాని దూలతిని తీసి వాటా, అస్కె నీ జతగాని కండిథె మంథాని చితుకుని తీసి వాటనాంకి నిమ్మ ఊడాతిని.

⁴²Albo jakoż możesz rzec bratu twemu: Bracie! dopuść, iż wyjmę źdźbło, które jest w oku twojem, a sam balki, która jest w oku twojem, nie widzisz? Obłudniku! wyjmij pierwej balkę z oka twego, a tedy przejrzysz, abyś wyjął źdźbło, które jest w oku brata twego.

⁴³మంచి మారా సెడ్డ పండి ఆథో, సెడ్డ మారా మంచి పండి ఆథో.

⁴³Nie jest bowiem drzewo dobre, które przynosi owoc zły; ani jest drzewo złe, które przynosi owoc dobry;

⁴⁴బేని మారా థాని పండినె ఊడకయుతె. కొయ్యేని పొథాతె అంజూర పండి పెక్కాలోరు. వెదురు జిపూతె థాచ్చ పండి కొయుథాలోరు.

⁴⁴Gdyż każde drzewo z owocu własnego poznane bywa; boć nie zbierają z ciernia figów, ani z głogu zbierają winnych gron.

⁴⁵మంచివాండు ఓని రుదయమ్ ఇంథాని మంచి దనాతెనుంచి మంచివాటినే బయుథె తోపిసనొ. సెడ్డవాండు ఓని రుదయమ్ ఇందని సెడ్డ దనాతెనుంచి సెడ్డవాటినే బయుథె తోపిసనొ. ఓని రుదయతె మందనథ్దే ఓని పమటె వెయుతె.

⁴⁵Człowiek dobry z dobrego skarbu serca swego wynosi rzeczy dobre, a zły człowiek ze złego skarbu serca swego wynosi rzeczy złe; albowiem z obfitości serca mówią usta jego.

⁴⁶నానిని పెబువా, పెబువా, ఇంజి మీరు కరెంగనీర్, గోని నన్న కెత్తనమ మీరు తుంగటమిల్లీరి బారి?

⁴⁶Przeczże mię tedy zowiecie Panie, Panie! a nie czynicie tego, co mówię?

⁴⁷నాయగ్గ వాసి, నా మాటకిని కేంజి, వాటిని పెయుసి తుంగనోండు బేనోండో, ఓండు బేలా మినోండో మీకు తెలియ కెయుతాను.

⁴⁷Każdy, który przychodzi do mnie, a słucha słów moich, i czyni je, pokażę wam, komu jest podobnym.

⁴⁸లోను తొత్తవాలె ఇంజి లోతుగ డేవి, బండాతె పొం్రొ పునాథి వాటాని మనుసుని తిస్తె మినొ. పెద్ద వర్దల్ వాసి, ఉరువడి ఆ లోత్తిని తగల్తస్కె, థాని పునాథి బండాతె పొం్రొ వాటత్తె గాబట్టి అద్దు మెదలిసకుండా గెట్టింగ నిచ్చి మత్తె.

⁴⁸Podobny jest człowiekowi dom budującemu, który kopał i wykopał głęboko, a założył grunt na opoce; a gdy przyszła powódź, otrąciła się rzeka o on dom, ale nie mogła go poruszyć; bo był założony na opoce.

⁴⁹గోని, నా మాటా కేంజి వాటిని పెయుసి తుంగోవోండు, పునాథి వాటోకా, మండుల్తె పొం్రొ లోను తొత్తాని మనుసుని చెంతమ్ మినొ. ఉరువడి థాని పొం్రొ తగల్తస్కె, అద్దు అరిసి అత్తె. అరిసి అంతా పాడాసి అత్తె ఇంజోరె కెత్తో.

⁴⁹Ale który słucha, a nie czyni, podobny jest człowiekowi, który zbudował dom swój na ziemi bez gruntu; o który się otrąciła rzeka, i zarazem upadł, a był upadek domu onego wielki.