1Lepsze jest dobre imię, niż bogactwa wielkie; a przyjaźó lepsza, niż srebro i złoto.
1 Mwy dymunol yw enw da na chyfoeth lawer, a gwell yw parch nag arian ac aur.
2Bogaty i ubogi spotkali się z sobą; ale Pan jest obydwóch stworzycielem.
2 Y mae un peth yn gyffredin i gyfoethog a thlawd: yr ARGLWYDD a'u creodd ill dau.
3Ostrożny widząc złe ukrywa się; ale prostacy wprost idąc wpadają w szkodę.
3 Y mae'r craff yn gweld perygl ac yn ei osgoi, ond y gwirion yn mynd rhagddo ac yn talu am hynny.
4Pokory i bojaźni Paóskiej nagrodą jest bogactwo, i sława i żywot.
4 Gwobr gostyngeiddrwydd ac ofn yr ARGLWYDD yw cyfoeth, anrhydedd a bywyd.
5Ciernie i sidła są na drodze przewrotnego; kto strzeże duszy swej, oddala się od nich.
5 Y mae drain a maglau ar ffordd y gwrthnysig, ond y mae'r un gwyliadwrus yn cadw draw oddi wrthynt.
6Ćwicz młodego według potrzeby drogi jego; bo gdy się zstarzeje, nie odstąpi od niej.
6 Hyffordda blentyn ar ddechrau ei daith, ac ni thry oddi wrthi pan heneiddia.
7Bogaty nad ubogimi panuje; ale ten, co pożycza, sługą bywa tego, który mu pożycza.
7 Y mae'r cyfoethog yn rheoli'r tlawd, ac y mae'r benthyciwr yn was i'r echwynnwr.
8Kto sieje nieprawość, żąć będzie utrapienie, a rózga gniewu jego ustanie.
8 Y mae'r un sy'n hau anghyfiawnder yn medi gofid, a bydd gwialen ei ymffrost yn methu.
9Oko dobrotliwe, toć będzie ubłogosławione; bo udziela chleba swego ubogiemu.
9 Bendithir yr un hael am ei fod yn rhannu ei fara i'r tlawd.
10Wyrzuć naśmiewcę, a ustanie zwada; owszem uspokoi się swar i pohaóbienie.
10 Bwrw allan y gwatwarwr, a cheir terfyn ar ymryson, a diwedd ar ddadlau a gwawd.
11Kto miłuje czystość serca, a jest wdzięczność w wargach jego, temu król przyjacielem będzie.
11 Yr un sy'n hoffi purdeb meddwl a geiriau grasol, y mae ef yn gyfaill i frenin.
12Oczy Paóskie strzegą umiejętności; ale przedsięwzięcia przewrotnego podwraca.
12 Y mae llygaid yr ARGLWYDD yn gwarchod deall, ond y mae ef yn dymchwel geiriau twyllwr.
13Leniwiec mówi: Lew na dworzu, w pośród ulicy bym był zabity.
13 Dywed y diog, "Y mae llew y tu allan; fe'm lleddir yn y stryd."
14Usta obcych niewiast są dół głęboki; na kogo się Pan gniewa, wpadnie tam.
14 Y mae genau'r wraig ddieithr fel pwll dwfn; y mae'r un a ddigiodd yr ARGLWYDD yn syrthio iddo.
15Głupstwo przywiązane jest do serca młodego; ale rózga karności oddali je od niego.
15 Y mae ffolineb ynghlwm wrth feddwl plentyn, ond y mae gwialen disgyblaeth yn ei yrru oddi wrtho.
16Kto ciemięży ubogiego, aby sobie przysporzył, także kto daje bogatemu: pewnie zubożeje.
16 Y sawl sy'n gorthrymu'r tlawd i geisio elw iddo'i hun, ac yn rhoi i'r cyfoethog, bydd hwnnw'n diweddu mewn angen.
17Nakłoó ucha twego, a słuchaj słów mądrych, a serce twoje przyłóż ku nauce mojej;
17 Rho sylw, a gwrando ar eiriau'r doethion, a gosod dy feddwl ar fy neall;
18Boć to będzie uciechą, gdy je zachowasz w sercu twojem, gdy będą społem sporządzone w wargach twoich;
18 oherwydd y mae'n werth iti eu cadw yn dy galon, ac iddynt oll gael eu sicrhau ar dy wefusau.
19Aby było w Panu ufanie twoje; oznajmujęć to dziś, a ty tak czyó.
19 Er mwyn i ti roi dy hyder yn yr ARGLWYDD yr wyf yn eu dysgu iti heddiw � ie, i ti!
20Izalim ci nie napisał znamienitych rzeczy z strony rad i umiejętności,
20 Onid wyf wedi ysgrifennu iti ddeg ar hugain o ddywediadau, yn llawn cyngor a deall,
21Abym ci do wiadomości podał pewność powieści prawdziwych, abyś umiał odnosić słowa prawdy tym, którzy cię posłali.
21 i ddysgu iti wirionedd geiriau cywir, fel y gelli roi ateb cywir i'r rhai a'th anfonodd?
22Nie odzieraj nędznego, przeto że nędzny jest; ani ubogiego w bramie uciskaj.
22 Paid ag ysbeilio'r tlawd am ei fod yn dlawd, a phaid � sathru'r anghenus yn y porth;
23Albowiem Pan się podejmie sprawy ich, i wydrze duszę tym, którzy im wydzierają.
23 oherwydd bydd yr ARGLWYDD yn dadlau eu hachos, ac yn difetha'r rhai sy'n eu difetha hwy.
24Nie bądź przyjacielem gniewliwemu, a z mężem popędliwym nie obcuj,
24 Paid � chyfeillachu � neb a chanddo dymer ddrwg, nac aros yng nghwmni'r dicllon,
25Byś snać nie przywykł ścieszkom jego, a nie włożył sidła na duszę swoję.
25 rhag iti ddysgu ei ffordd, a'th gael dy hun mewn magl.
26Nie bywaj między tymi, którzy ręczą; ani między rękojmiami za długi;
26 Paid � rhoi gwystl, a mynd yn feichiau am ddyledion;
27Bo jeźlibyś nie miał czem zapłacić, przeczżeby kto miał brać pościel twoją pod tobą?
27 os na fydd gennyt ddim i dalu, oni chymerir dy wely oddi arnat?
28Nie przenoś starej granicy, którą uczynili ojcowie twoi.
28 Paid � symud yr hen derfynau a osodwyd gan dy hynafiaid.
29Widziałżeś męża rątszego w sprawach swoich? Takowyć przed królami staje, a nie staje przed podłymi.
29 Gwelaist un medrus yn ei waith; bydd yn gwasanaethu brenhinoedd, ond ni fydd yn gwasanaethu pobl ddibwys.