1Lepsze jest dobre imię, niż bogactwa wielkie; a przyjaźó lepsza, niż srebro i złoto.
1نیکنامی بهتر از ثروت هنگفت است و محبوبیت گرانبهاتر از طلا و نقره.
2Bogaty i ubogi spotkali się z sobą; ale Pan jest obydwóch stworzycielem.
2فقیر و ثروتمند یک وجه مشترک دارند: هر دوی آن ها را خداوند آفریده است.
3Ostrożny widząc złe ukrywa się; ale prostacy wprost idąc wpadają w szkodę.
3شخص زیرک خطر را می بیند و از آن دوری می کند، اما آدم جاهل بسوی آن می رود و خود را گرفتار می سازد.
4Pokory i bojaźni Paóskiej nagrodą jest bogactwo, i sława i żywot.
4ثمرۀ تواضع و اطاعت از خداوند، ثروت و احترام و عمر طولانی است.
5Ciernie i sidła są na drodze przewrotnego; kto strzeże duszy swej, oddala się od nich.
5راه اشخاص بدکار از خارها و دامها پوشیده است. پس اگر جان خود را دوست داری از رفتن به آن راه خودداری کن.
6Ćwicz młodego według potrzeby drogi jego; bo gdy się zstarzeje, nie odstąpi od niej.
6کودک را در راهی که باید برود، تربیه کن و او تا آخر عمر از آن منحرف نخواهد شد.
7Bogaty nad ubogimi panuje; ale ten, co pożycza, sługą bywa tego, który mu pożycza.
7فقیر، اسیر ثروتمند است و کسی که قرض می گیرد غلام قرض دهنده است.
8Kto sieje nieprawość, żąć będzie utrapienie, a rózga gniewu jego ustanie.
8هر که ظلم بکارد، آن را درو می کند و قدرتش درهم می شکند.
9Oko dobrotliwe, toć będzie ubłogosławione; bo udziela chleba swego ubogiemu.
9شخص سخاوتمندی که غذای خود را با فقرا تقسیم می کند، برکت می یابد.
10Wyrzuć naśmiewcę, a ustanie zwada; owszem uspokoi się swar i pohaóbienie.
10شخص مسخره کننده را بیرون بینداز تا نزاع و مجادله و دشنام خاتمه یابد.
11Kto miłuje czystość serca, a jest wdzięczność w wargach jego, temu król przyjacielem będzie.
11کسی که بخواهد قلبش پاک و کلامش دلنشین باشد، حتی پادشاه هم او را دوست خواهد داشت.
12Oczy Paóskie strzegą umiejętności; ale przedsięwzięcia przewrotnego podwraca.
12خداوند حافظ راستی است و سخنان دروغ را باطل می سازد.
13Leniwiec mówi: Lew na dworzu, w pośród ulicy bym był zabity.
13آدم تنبل در خانه می ماند و می گوید: «اگر بیرون بروم شیر مرا خواهد خورد.»
14Usta obcych niewiast są dół głęboki; na kogo się Pan gniewa, wpadnie tam.
14سخنان زن بدکار مانند یک دام خطرناک است و هر کسی که مورد غضب خداوند باشد در آن گرفتار می شود.
15Głupstwo przywiązane jest do serca młodego; ale rózga karności oddali je od niego.
15حماقت در وجود کودک نهفته است، اما تنبیه آن را از او بیرون می کند.
16Kto ciemięży ubogiego, aby sobie przysporzył, także kto daje bogatemu: pewnie zubożeje.
16کسی که بخاطر نفع خود به فقرا ظلم کند و به ثروتمندان هدیه بدهد، عاقبت گرفتار فقر خواهد شد.
17Nakłoó ucha twego, a słuchaj słów mądrych, a serce twoje przyłóż ku nauce mojej;
17به این سخنان مردان حکیم که به تو یاد می دهم، گوش بده و با تمام وجود از آن ها پیروی کن،
18Boć to będzie uciechą, gdy je zachowasz w sercu twojem, gdy będą społem sporządzone w wargach twoich;
18زیرا حفظ کردن آن ها در دل و جاری کردن آن ها بر زبان، کار پسندیده ای است.
19Aby było w Panu ufanie twoje; oznajmujęć to dziś, a ty tak czyó.
19این سخنان را امروز به تو تعلیم می دهم تا بر خداوند اعتماد کنی.
20Izalim ci nie napisał znamienitych rzeczy z strony rad i umiejętności,
20این سی کلام برگزیده را که پُر از پند و حکمت اند، برای تو نوشته ام
21Abym ci do wiadomości podał pewność powieści prawdziwych, abyś umiał odnosić słowa prawdy tym, którzy cię posłali.
21تا حقیقت را همان طوری که هست به تو یاد بدهم و تو نیز آن را به کسانی که از تو سؤال می کنند، جواب بدهی.
22Nie odzieraj nędznego, przeto że nędzny jest; ani ubogiego w bramie uciskaj.
22به شخص فقیری که حامی ندارد، ظلم نکن و حق بیچارگان را در محکمه پایمال نساز.
23Albowiem Pan się podejmie sprawy ich, i wydrze duszę tym, którzy im wydzierają.
23زیرا خداوند به داد آن ها می رسد و کسانی را که به آن ها ظلم کرده اند، بسزای اعمال شان می رساند.
24Nie bądź przyjacielem gniewliwemu, a z mężem popędliwym nie obcuj,
24با اشخاص تُند خو که زود خشمگین می شوند معاشرت نکن،
25Byś snać nie przywykł ścieszkom jego, a nie włożył sidła na duszę swoję.
25مبادا مثل آن ها شوی و زندگی خود را تباه کنی.
26Nie bywaj między tymi, którzy ręczą; ani między rękojmiami za długi;
26ضامن کسی نشو و تعهد نکن که او قرض خود را ادا خواهد کرد،
27Bo jeźlibyś nie miał czem zapłacić, przeczżeby kto miał brać pościel twoją pod tobą?
27زیرا اگر مجبور به پرداخت قرض او شوی و نتوانی آن را بپردازی رختخوابت را از زیر پایت بیرون می کشد.
28Nie przenoś starej granicy, którą uczynili ojcowie twoi.
28سرحد مُلک خود را که اجدادت از قدیم تعیین کرده اند، به نفع خود تغییر نده.اگر کسی در کار خود ماهر باشد، بدان که او جزو اشخاص گمنام نخواهد بود، بلکه در دربار پادشاهان راه خواهد یافت.
29Widziałżeś męża rątszego w sprawach swoich? Takowyć przed królami staje, a nie staje przed podłymi.
29اگر کسی در کار خود ماهر باشد، بدان که او جزو اشخاص گمنام نخواهد بود، بلکه در دربار پادشاهان راه خواهد یافت.