1Lepszy jest kęs suchego chleba a w pokoju, niżeli pełen dom nabitego bydła ze swarem.
1Pli bona estas seka peco da pano, sed kun trankvileco, Ol domo plena de viando, kun malpaco.
2Sługa roztropny będzie panował nad synem, który jest ku haóbie; a między braćmi będzie dzielił dziedzictwo.
2Sagxa sklavo regos super filo hontinda, Kaj dividos heredon kune kun fratoj.
3Tygiel srebra a piec złota doświadcza; ale Pan serc dośwadcza.
3Fandujo estas por argxento, kaj forno por oro; Sed la korojn esploras la Eternulo.
4Zły pilnuje warg złośliwych, a kłamca słucha języka przewrotnego.
4Malbonfaranto obeas malbonajn busxojn; Malveremulo atentas malpian langon.
5Kto się naśmiewa z ubogiego, uwłacza stworzycielowi jego; a kto się raduje z upadku czyjego, nie ujdzie pomsty.
5Kiu mokas malricxulon, tiu ofendas lian Kreinton; Kiu gxojas pri ies malfelicxo, tiu ne restos sen puno.
6Korona starców są synowie synów ich, a ozdoba synów są ojcowie ich.
6Nepoj estas krono por maljunuloj; Kaj gloro por infanoj estas iliaj gepatroj.
7Nie przystoi mowa poważna głupiemu, dopieroż księciu usta kłamliwe.
7Al malsagxulo ne konvenas alta parolado, Kaj ankoraux malpli al nobelo mensogado.
8Jako kamieó drogi, tak bywa dar wdzięczny temu, który go bierze; do czegokolwiek zmierzy, zdarzy mu się.
8Donaco estas juvelo en la okuloj de sia mastro; Kien ajn li sin turnos, li sukcesos.
9Kto pokrywa przestępstwo, szuka łaski; ale kto wznawia rzeczy, rozłącza przyjaciół.
9Kiu kovras kulpon, tiu sercxas amikecon; Sed kiu reparolas pri la afero, tiu disigas amikojn.
10Więcej waży gromienie u roztropnego, niżeli sto plag u głupiego.
10Pli efikas riprocxo cxe sagxulo, Ol cent batoj cxe malsagxulo.
11Uporny tylko złego szuka, dla tego poseł okrutny będzie naó zesłany.
11Malbonulo sercxas nur ribelon; Sed terura sendato estos sendita kontraux lin.
12Lepiej jest człowiekowi spotkać się z niedźwiedzicą osierociałą, niżeli z głupim w głupstwie jego.
12Pli bone estas renkonti ursinon, al kiu estas rabitaj gxiaj infanoj, Ol malsagxulon kun lia malsagxeco.
13Kto oddaje złem za dobre, nie wynijdzie złe z domu jego.
13Kiu redonas malbonon por bono, El ties domo ne malaperos malbono.
14Kto zaczyna zwadę, jest jako ten, co przekopuje wodę; przetoż niż się zwada rozsili, zaniechaj go.
14La komenco de malpaco estas kiel liberigo de akvo; Antaux ol gxi tro vastigxis, forlasu la malpacon.
15Kto usprawiedliwia niezbożnego, a winnym czyni sprawiedliwego, oba jednako są obrzydliwością Panu.
15Kiu pravigas malvirtulon, kaj kiu malpravigas virtulon, Ambaux estas abomenajxo por la Eternulo.
16Cóż po dostatku w ręku głupiego, ponieważ do nabycia mądrości rozumu nie ma?
16Por kio servas mono en la mano de malsagxulo? CXu por acxeti sagxon, kiam li prudenton ne havas?
17Wszelkiego czasu miłuje przyjaciel, a w ucisku stawia się jako brat.
17En cxiu tempo amiko amas, Kaj li farigxas frato en mizero.
18Człowiek głupi daje rękę, czyniąc rękojemstwo przed twarzą przyjaciela swego.
18Homo malsagxa donas manon en manon, Kaj garantias por sia proksimulo.
19Kto miłuje zwadę, miłuje grzech; a kto wynosi usta swe, szuka upadku.
19Kiu amas malpacon, tiu amas pekon; Kiu tro alte levas sian pordon, tiu sercxas pereon.
20Przewrotny w sercu nie znajduje dobrego; a kto jest przewrotnego języka, wpadnie we złe.
20Malica koro ne trovos bonon; Kaj kiu havas negxustan langon, tiu enfalos en malfelicxon.
21Kto spłodził głupiego, na smutek swój spłodził go, ani się rozweseli ojciec niemądrego.
21Kiu naskas malsagxulon, tiu havas cxagrenon; Kaj patro de malprudentulo ne havos gxojon.
22Serce wesołe oczerstwia jako lekarstwo; ale duch sfrasowany wysusza kości.
22GXoja koro estas saniga; Kaj malgxoja spirito sekigas la ostojn.
23Niezbożny potajemnie dar bierze, aby podwrócił ścieszki sądu.
23Kasxitajn donacojn akceptas malvirtulo, Por deklini la vojon de la justeco.
24Na twarzy roztropnego znać mądrość; ale oczy głupiego aż na kraju ziemi.
24Antaux la vizagxo de prudentulo estas sagxo; Sed la okuloj de malsagxulo estas en la fino de la tero.
25Syn głupi żałością jest ojcu swemu, a gorzkością rodzicielce swojej.
25Filo malsagxa estas cxagreno por sia patro, Kaj malgxojo por sia patrino.
26Zaiste nie dobra, winować sprawiedliwego, albo żeby przełożeni kogo dla cnoty bić mieli.
26Ne estas bone suferigi virtulon, Nek bati noblulon, kiu agas juste.
27Kto zawściąga mowy swe, jest umiejętnym; drogiego ducha jest mąż rozumny.
27Kiu sxparas siajn vortojn, tiu estas prudenta; Kaj trankvilanimulo estas homo sagxa.
28Gdy głupi milczy, za mądrego poczytany bywa; a który zatula wargi swoje, za rozumnego.
28Ecx malsagxulo, se li silentas, estas rigardata kiel sagxulo; Kaj kiel prudentulo, se li tenas fermita sian busxon.