Polish

Esperanto

Proverbs

24

1Nie naśladuj ludzi złych, ani żądaj przebywać z nimi;
1Ne sekvu malbonajn homojn, Kaj ne deziru esti kun ili;
2Albowiem serce ich myśli o drapiestwie, a wargi ich mówią o uciśnieniu.
2CXar ilia koro pensas pri perfortajxo, Kaj ilia busxo parolas malbonajxon.
3Mądrością bywa dom zbudowany, a roztropnością umocniony.
3Per sagxo konstruigxas domo, Kaj per prudento gxi fortikigxas;
4Zaiste przez umiejętność komory napełnione bywają wszelakiemi bogactwami kosztownemi i wdzięcznemi.
4Kaj per sciado la cxambroj plenigxas Per cxia havo grandvalora kaj agrabla.
5Człowiek mądry mocny jest, a mąż umiejętny przydaje siły.
5Homo sagxa havas forton, Kaj homo prudenta estas potenca.
6Albowiem przez mądrą radę zwiedziesz bitwę, a wybawienie przez mnóstwo radców mieć będziesz.
6Kun pripenso faru militon; Kaj venko venas per multe da konsilantoj.
7Wysokie są głupiemu mądrości; w bramie nie otworzy ust swoich.
7Tro alta estas la sagxo por malsagxulo; CXe la pordego li ne malfermos sian busxon.
8Kto myśli źle czynić, tego złośliwym zwać będą.
8Kiu intencas fari malbonon, Tiun oni nomas maliculo.
9Zła myśl głupiego jest grzechem, a pośmiewca jest obrzydliwością ludzką.
9Malico de malsagxulo estas peko; Kaj blasfemanto estas abomenajxo por homo.
10Jeźli będziesz gnuśnym, tedy w dzieó ucisku słaba będzie siła twoja.
10Se vi montrigxis malforta en tago de mizero, Via forto estas ja malgranda.
11Wybawiaj pojmanych na śmierć; a od tych, którzy idą na stracenie, nie odwracaj się.
11Savu tiujn, kiujn oni prenis por mortigi, Kaj ne fortirigxu de tiuj, kiuj estas kondamnitaj al morto.
12Jeźli rzeczesz: Otośmy o tem nie wiedzieli; izali ten, który waży serca, nie rozumie? a ten, który strzeże duszy twojej, nie rozezna? i nie odda człowiekowi według uczynków jego?
12Se vi diras:Ni tion ne sciis, La esploranto de koroj ja komprenas, Kaj la gardanto de via animo ja scias, Kaj Li redonas al homo laux liaj faroj.
13Jedz miód, synu mój! bo dobry, i plastr słodki podniebieniu twemu;
13Mangxu, mia filo, mielon, cxar gxi estas bona; Kaj la mieltavolo estas dolcxa por via gorgxo;
14Tak umiejętność mądrości duszy twojej, jeźliże ją znajdziesz; onać będzie nagrodą, a nadzieja twoja nie będzie wycięta.
14Tia estas por via animo la sciado de sagxo, se vi gxin trovis, Kaj ekzistas estonteco, kaj via espero ne pereos.
15Nie czyó zasadzki, niezbożniku! na przybytek sprawiedliwego, a nie przeszkadzaj odpocznieniu jego.
15Ne insidu, ho malvirtulo, kontraux la domo de virtulo; Ne ataku lian ripozejon;
16Bo choć siedm kroć upada sprawiedliwy, przecie zaś powstaje; ale niezbożni wpadną w nieszczęście.
16CXar sep fojojn virtulo falos, kaj tamen levigxos; Sed malvirtuloj implikigxas en la malfelicxo.
17Gdy upadnie nieprzyjaciel twój, nie ciesz się; i gdy się potknie, niech się nie raduje serce twoje;
17Kiam falas via malamiko, ne gxoju, Kaj cxe lia malfelicxo via koro ne plezurigxu;
18Aby snać nie ujrzał Pan, a nie podobałoby się to w oczach jego, i odwróciłby od niego gniew swój na cię.
18CXar eble la Eternulo vidos, kaj tio ne placxos al Li, Kaj Li returnos de li Sian koleron.
19Nie gniewaj się dla złośników, ani się udawaj za niepobożnymi;
19Ne koleru kontraux malbonfarantoj, Kaj ne enviu la malvirtulojn;
20Boć nie weźmie złośnik nagrody; pochodnia niepobożnych zgaśnie.
20CXar la malbonulo ne havos estontecon; La lumilo de malvirtuloj estingigxos.
21Synu mój! bój się Pana i króla, a z niestatecznymi nie mięszaj się;
21Timu, mia filo, la Eternulon kaj la regxon; Kun ribeluloj ne komunikigxu.
22Boć znagła powstanie zginienie ich, a upadek obydwóch któż wie?
22CXar subite venos ilia pereo; Kaj kiu scias, kiam venos la puno de ambaux?
23I toć też mądrym należy: wzgląd mieć na osobę u sądu, nie dobra.
23Ankaux cxi tio estas vortoj de sagxuloj: Konsideri personojn cxe jugxado estas ne bone.
24Tego, który mówi niepobożnemu; Jesteś sprawiedliwy, będą ludzie przeklinać, a narody się nim brzydzić będą.
24Kiu diras al malvirtulo:Vi estas virtulo, Tiun malbenos popoloj, tiun malamos gentoj.
25Ale którzy go karzą, szczęśliwi będą, a przyjdzie na nich błogosławieóstwo każdego dobrego.
25Sed kiuj faras riprocxojn, tiuj placxas, Kaj sur ilin venos bona beno.
26Pocałują wargi tego, co mówi słowa prawdziwe.
26Kiu respondas gxustajn vortojn, Tiu kisas per la lipoj.
27Rozrządź na polu robotę twoję, a sprawuj pilnie rolę swoję; a potem będziesz budował dom twój.
27Plenumu vian laboron ekstere, Pretigu cxion sur via kampo; Kaj poste arangxu vian domon.
28Nie bądź świadkiem lekkomyślnym przeciw bliźniemu swemu, ani czyó łagodnych namów wargami swemi.
28Ne atestu sen kauxzo kontraux via proksimulo; CXu vi trompus per via busxo?
29Nie mów: Jako mi uczynił, tak mu uczynię; oddam mężowi temu według uczynku jego.
29Ne diru:Kiel li agis kontraux mi, tiel mi agos kontraux li; Mi redonos al la homo laux lia faro.
30Szedłem przez pole męża leniwego a przez winnicę człowieka głupiego;
30Mi pasis tra kampo de homo maldiligenta Kaj tra vinbergxardeno de sensagxulo;
31A oto porosła wszędzie ostem; pokrzywy wszystko pokryły, a płot kamienny jej rozwalił się.
31Kaj jen cxie elkreskis urtiko, CXio estas kovrita de dornoj, Kaj la sxtona muro estas detruita.
32Co ja ujrzawszy złożyłem to do serca mego, a widząc to wziąłem to ku przestrodze.
32Kaj kiam mi vidis, mi prenis gxin en mian koron, Mi rigardis, kaj ricevis instruon:
33Trochę się prześpisz, trochę podrzemiesz, trochę złożysz ręce, abyś odpoczywał;
33Iom da dormo, iom da dormeto, Iom da kunmeto de la manoj por kusxado;
34A wtem ubóstwo twoje przyjdzie jako podróżny, a niedostatek twój jako mąż zbrojny.
34Kaj venos via malricxeco kiel rabisto, Kaj via senhaveco kiel viro armita.