¹Synu mój! jeźlibyś ręczył za przyjaciela twego, a dałbyś obcemu rękę twoję:

¹Mia filo! se vi garantiis por via proksimulo Kaj donis vian manon por aliulo,

²Usidliłeś się słowy ust twoich, pojmanyś mowami ust twoich.

²Tiam vi enretigxis per la vortoj de via busxo, Kaptigxis per la vortoj de via busxo.

³Przetoż uczyó tak, synu mój! a wyzwól się, gdyżeś wpadł w rękę przyjaciela twego; idźże, upokórz się, a nalegaj na przyjaciela twego.

³Tiam, mia filo, agu tiel kaj savigxu, CXar vi falis en la mano de via proksimulo: Iru, vigligxu, kaj petegu vian proksimulon;

⁴Nie dawaj snu oczom twoim, ani drzemania powiekom twoim.

⁴Ne lasu viajn okulojn dormi Kaj viajn palpebrojn dormeti;

⁵Wyrwij się jako łani z rąk myśliwca i jako ptak z ręki ptasznika.

⁵Savu vin, kiel gazelo, el la mano, Kaj kiel birdo el la mano de la birdokaptisto.

⁶Idź do mrówki, leniwcze! obacz drogi jej, a nabądź mądrości;

⁶Iru al la formiko, vi maldiligentulo; Rigardu gxian agadon, kaj sagxigxu.

⁷Która, choć nie ma wodza, ani przełożonego, ani pana,

⁷Kvankam gxi ne havas estron, Nek kontrolanton, nek reganton,

⁸Przecież w lecie gotuje pokarm swój, a zgromadza w żniwa żywność swoję.

⁸GXi pretigas en la somero sian panon, GXi kolektas dum la rikolto sian mangxon.

⁹Leniwcze! dokądże leżeć będziesz? kiedyż wstaniesz ze snu swego?

⁹GXis kiam, maldiligentulo, vi kusxos? Kiam vi levigxos de via dormo?

¹⁰Trochę się prześpisz, trochę podrzemiesz, trochę złożysz ręce, abyś odpoczywał.

¹⁰Iom da dormo, iom da dormeto, Iom da kunmeto de la manoj por kusxado;

¹¹A wtem ubóstwo twoje przyjdzie jako podróżny, a niedostatek twój, jako mąż zbrojny.

¹¹Kaj venos via malricxeco kiel rabisto, Kaj via senhaveco kiel viro armita.

¹²Człowiek niepobożny, mąż złośliwy chodzi w przewrotności ust;

¹²Homo sentauxga, homo malbonfarema, Iras kun busxo malica,

¹³Mruga oczyma swemi, mówi nogami swemi, ukazuje palcami swemi;

¹³Donas signojn per la okuloj, aludas per siaj piedoj, Komprenigas per siaj fingroj;

¹⁴Przewrotności są w sercu jego, myśli złe na każdy czas, a zwady rozsiewa.

¹⁴Perverseco estas en lia koro, li intencas malbonon; En cxiu tempo li semas malpacon.

¹⁵Przetoż prędko przyjdzie upadek jego; nagle skruszony będzie bez uleczenia.

¹⁵Tial subite venos lia pereo; Li estos rompita subite, kaj neniu lin sanigos.

¹⁶Sześć jest rzeczy, których nienawidzi Pan, a siódma jest obrzydliwością duszy jego;

¹⁶Jen estas ses aferoj, kiujn la Eternulo malamas, Kaj sep, kiujn Li abomenegas.

¹⁷Oczów wyniosłych, języka kłamliwego, i rąk wylewających krew niewinną;

¹⁷Arogantaj okuloj, mensogema lango, Kaj manoj, kiuj versxas senkulpan sangon,

¹⁸Serca, które knuje myśli złe; nóg, które się kwapią bieżeć ku złemu;

¹⁸Koro, kiu preparas malbonfarajn intencojn, Piedoj, kiuj rapidas kuri al malbono,

¹⁹Świadka fałszywego, który mówi kłamstwo, i tego, który sieje rosterki między braćmi.

¹⁹Falsa atestanto, kiu elspiras mensogojn; Kaj tiu, kiu semas malpacon inter fratoj.

²⁰Strzeżże, synu mój! przykazania ojca twego, a nie opuszczaj nauki matki twojej.

²⁰Konservu, mia filo, la ordonon de via patro, Kaj ne forjxetu la instruon de via patrino.

²¹Wiążże je zawżdy u serca twego, a wieszaj je u szyi twojej.

²¹Ligu ilin por cxiam al via koro, Volvu ilin sur vian kolon.

²²Gdziekolwiek pójdziesz, poprowadzi cię; gdy, zaśniesz strzedz cię będzie, a gdy się ocucisz, rozmawiać z tobą będzie,

²²Kiam vi iros, ili gvidos vin; Kiam vi kusxigxos, ili vin gardos; Kaj kiam vi vekigxos, ili parolos kun vi.

²³(Bo przykazanie jest pochodnią, nauka światłością, a drogą żywota są karności ćwiczenia.)

²³CXar moralordono estas lumingo, kaj instruo estas lumo, Kaj edifaj predikoj estas vojo de vivo,

²⁴Aby cię strzegły od niewiasty złej, i od łagodnego języka niewiasty obcej.

²⁴Por gardi vin kontraux malbona virino, Kontraux glata lango de fremdulino.

²⁵Nie pożądaj piękności jej w sercu twojem, a niech cię nie łowi powiekami swemi.

²⁵Ne deziregu en via koro sxian belecon, Kaj ne kaptigxu per sxiaj palpebroj.

²⁶Albowiem dla niewiasty wszetecznej zubożeje człowiek aż do kęsa chleba; owszem żona cudzołożna drogą duszę łowi.

²⁶CXar la kosto de publikulino estas nur unu pano; Sed fremda edzino forkaptas la grandvaloran animon.

²⁷Izaż może kto brać ogieó do zanadrzy swoich, aby szaty jego nie zgorzały?

²⁷CXu iu povas teni fajron en sia sino tiel, Ke liaj vestoj ne brulu?

²⁸Izaż może kto chodzić po rozpalonym węglu, aby się nogi jego nie poparzyły?

²⁸CXu iu povas marsxi sur ardantaj karboj, Ne bruligante siajn piedojn?

²⁹Tak kto wchodzi do żony bliźniego swego, nie będzie bez winy, ktokolwiek się jej dotknie.

²⁹Tiel ankaux estas kun tiu, kiu venas al la edzino de sia proksimulo; Neniu, kiu sxin ektusxas, restas sen puno.

³⁰Nie kładą haóby na złodzieja, jeżliż co ukradnie, chcąc nasycić duszę swoję, będąc głodnym;

³⁰Oni ne faras grandan honton al sxtelanto, Se li sxtelas por sin satigi, kiam li malsatas;

³¹Ale gdy go zastaną, nagradza siedmiorako, albo wszystkę majętność domu swego daje.

³¹Kaj kiam oni lin kaptas, li pagas sepoble; La tutan havon de sia domo li fordonas.

³²Lecz cudzołożący z niewiastą głupi jest, a kto chce zatracić duszę swoję, ten to czyni.

³²Sed kiu adultas kun virino, tiu estas sensagxa; Tiu, kiu faras tion, pereigas sian animon;

³³Karanie i zelżywość odniesie, a haóba jego nie będzie zgładzona.

³³Batojn kaj malhonoron li ricevas, Kaj lia honto ne elvisxigxas;

³⁴Bo zawisna miłość jest zapalczywością męża, a nie sfolguje w dzieó pomsty.

³⁴CXar furiozas la jxaluzo de la edzo; Kaj li ne indulgas en la tempo de la vengxo.

³⁵Nie będzie miał względu na żaden okup, ani przyjmie, chociażby mu najwięcej darów dawano.

³⁵Li rigardas nenian kompenson, Kaj li ne akceptas, se vi volas ecx multe donaci.