1Lepsze jest dobre imię, niż bogactwa wielkie; a przyjaźó lepsza, niż srebro i złoto.
1Dobré meno je viacej hodno ako veľké bohatstvo, a priazeň nad striebro a zlato.
2Bogaty i ubogi spotkali się z sobą; ale Pan jest obydwóch stworzycielem.
2Bohatý a chudobný sa stretávajú; ten, ktorý ich všetkých učinil, je Hospodin.
3Ostrożny widząc złe ukrywa się; ale prostacy wprost idąc wpadają w szkodę.
3Opatrný, keď vidí zlé, skryje sa; ale hlupáci prejdú a pykajú.
4Pokory i bojaźni Paóskiej nagrodą jest bogactwo, i sława i żywot.
4Odplatou pokory a bázne Hospodinovej je bohatstvo, sláva a život.
5Ciernie i sidła są na drodze przewrotnego; kto strzeże duszy swej, oddala się od nich.
5Tŕnie a smečky sú na ceste prevrátenca; ten, kto ostríha svoju dušu, vzdiali sa od nich.
6Ćwicz młodego według potrzeby drogi jego; bo gdy się zstarzeje, nie odstąpi od niej.
6Vyučuj mládenca podľa spôsobu jeho cesty; potom aj keď sa zostarie, neuchýli sa od nej.
7Bogaty nad ubogimi panuje; ale ten, co pożycza, sługą bywa tego, który mu pożycza.
7Bohatý panuje nad chudobnými, a ten, kto si vypožičiava, je sluhom tomu, kto mu požičiava.
8Kto sieje nieprawość, żąć będzie utrapienie, a rózga gniewu jego ustanie.
8Ten, kto rozsieva neprávosť, bude žať zkazu, a prút jeho prchlivosti bude mať koniec.
9Oko dobrotliwe, toć będzie ubłogosławione; bo udziela chleba swego ubogiemu.
9Človek dobrotivého oka bude požehnaný, lebo dáva zo svojho chleba chudobnému.
10Wyrzuć naśmiewcę, a ustanie zwada; owszem uspokoi się swar i pohaóbienie.
10Zažeň posmievača, a vyjde s ním aj zvada, a prestane spor i hanba.
11Kto miłuje czystość serca, a jest wdzięczność w wargach jego, temu król przyjacielem będzie.
11Kto miluje čistotu srdca a dbá na ľúbeznosť svojich rtov, toho priateľom je kráľ.
12Oczy Paóskie strzegą umiejętności; ale przedsięwzięcia przewrotnego podwraca.
12Oči Hospodinove strážia známosť; ale prevracia reči toho, kto robí neverne.
13Leniwiec mówi: Lew na dworzu, w pośród ulicy bym był zabity.
13Leňoch hovorí: Lev je vonku, budem zabitý prostred niektorej z ulíc.
14Usta obcych niewiast są dół głęboki; na kogo się Pan gniewa, wpadnie tam.
14Ústa cudzích žien sú hlbokou jamou; na koho sa veľmi hnevá Hospodin, ten ta padne.
15Głupstwo przywiązane jest do serca młodego; ale rózga karności oddali je od niego.
15Bláznovstvo je priviazané na srdci chlapca; prút kázne ho vzdiali od neho.
16Kto ciemięży ubogiego, aby sobie przysporzył, także kto daje bogatemu: pewnie zubożeje.
16Ten, kto utiskuje chudobného, aby rozmnožil svoje, a ten, kto dáva bohatému, robí to iba na nedostatok.
17Nakłoó ucha twego, a słuchaj słów mądrych, a serce twoje przyłóż ku nauce mojej;
17Nakloň svoje ucho a počuj slová múdrych a nastav svoje srdce mojej známosti.
18Boć to będzie uciechą, gdy je zachowasz w sercu twojem, gdy będą społem sporządzone w wargach twoich;
18Lebo to bude krásne a príjemné, keď ich budeš ostríhať vo svojom vnútri, keď budú pevne stáť spolu na tvojich rtoch.
19Aby było w Panu ufanie twoje; oznajmujęć to dziś, a ty tak czyó.
19Aby bola tvoja nádej v Hospodinovi, oznamujem ti to dnes, tebe.
20Izalim ci nie napisał znamienitych rzeczy z strony rad i umiejętności,
20Či som ti nenapísal znamenitých vecí čo do rád a známosti?
21Abym ci do wiadomości podał pewność powieści prawdziwych, abyś umiał odnosić słowa prawdy tym, którzy cię posłali.
21Aby som ti oznámil istotu pravdivých rečí, aby si odpoveďou doniesol zpät slová pravdy tým, ktorí by ťa poslali.
22Nie odzieraj nędznego, przeto że nędzny jest; ani ubogiego w bramie uciskaj.
22Nezdieraj chudobného preto, že je chudobný, ani nedrť biedneho v bráne.
23Albowiem Pan się podejmie sprawy ich, i wydrze duszę tym, którzy im wydzierają.
23Lebo Hospodin bude riešiť ich pravotu a vydrie dušu tým, ktorí im vydierajú.
24Nie bądź przyjacielem gniewliwemu, a z mężem popędliwym nie obcuj,
24Nepriateľ sa s hnevivým človekom ani neobcuj s prchlivým mužom,
25Byś snać nie przywykł ścieszkom jego, a nie włożył sidła na duszę swoję.
25aby si sa nenaučil jeho cestám a nevzal tak osídla svojej duši.
26Nie bywaj między tymi, którzy ręczą; ani między rękojmiami za długi;
26Nebuď medzi tými, ktorí sa zaručujú, medzi tými, ktorí ručia za dlhy.
27Bo jeźlibyś nie miał czem zapłacić, przeczżeby kto miał brać pościel twoją pod tobą?
27Ak nemáš čím zaplatiť, prečo má niekto vziať tvoju ložu zpod teba?
28Nie przenoś starej granicy, którą uczynili ojcowie twoi.
28Neprenášaj dávnej medze, ktorú spravili tvoji otcovia.
29Widziałżeś męża rątszego w sprawach swoich? Takowyć przed królami staje, a nie staje przed podłymi.
29Vidíš muža, zbehlého v jeho práci? Postaví sa pred kráľmi; nepostaví sa pred nepatrnými.