¹Gdy siądziesz, abyś jadł z panem, uważaj pilnie, kto jest przed tobą;

¹Keď sadneš jesť s panovníkom, dobre pozoruj toho, koho máš pred sebou,

²Inaczej wraziłbyś nóż w gardło swoje, jeźlibyś był chciwy pokarmu.

²a prilož si nôž na svoj hrtan, ak si pažravý.

³Nie pragnij łakoci jego; bo są pokarmem obłudnym.

³Nežiadaj jeho lakôt, lebo je to klamlivý pokrm.

⁴Nie staraj się, abyś się zbogacił; owszem, zaniechaj opatrzności twojej.

⁴Neustávaj sa o to, aby si zbohatnul; od takej svojej rozumnosti upusť.

⁵I miałżebyś obrócić oczy twoje na bogactwo, które prędko niszczeje? bo sobie uczyni skrzydła podobne orlim, i uleci do nieba.

⁵Či by si dal zaletieť svojim očiam naň, na bohatstvo, ktorého čo nevidieť neni? Lebo je isté, že si spravilo krýdla jako krýdla orla, a odletuje k nebesiam.

⁶Nie jedz chleba człowieka zazdrosnego, a nie żądaj łakoci jego.

⁶Nejedz chleba závistného človeka ani nežiadaj jeho lakôt.

⁷Albowiem jako on ciebie waży w myśli swej, tak ty waż pokarm jego. Mówić: Jedz i pij, ale serce jego nie jest z tobą.

⁷Lebo jako smýšľa vo svojej duši, taký je; povie ti: Jedz a pi; ale jeho srdce nie je s tebou.

⁸Sztuczkę twoję, którąś zjadł, zwrócisz, a utracisz wdzięczne słowa twoje.

⁸Svoj kúsok, ktorý si zjedol, vyvrátiš a zmaríš svoje pekné slová.

⁹Przed głupim nie mów; albowiem wzgardzi roztropnością powieści twoich.

⁹Nehovor pred bláznom, lebo pohŕdne rozumnosťou tvojich rečí.

¹⁰Nie przenoś granicy starej, a na rolę sierotek nie wchodź.

¹⁰Neprenášaj dávnej medze a nevchádzaj na pole sirôt.

¹¹Bo obroóca ich możny; onci się podejmuje sprawy ich przeciwko tobie.

¹¹Lebo ich vykupiteľ je mocný; on bude riešiť ich pravotu s tebou.

¹²Obróć do nauki serce twoje, a uszy twoje do powieści umiejętności.

¹²Zaveď svoje srdce ku kázni a svoje uši obráť k rečiam známosti!

¹³Nie odejmuj od młodego karności; bo jeźli go ubijesz rózgą, nie umrze.

¹³Neunímaj kázne od chlapca; keď ho vyšľaháš prútom, nezomrie;

¹⁴Ty go bij rózgą, a duszę jego z piekła wyrwiesz.

¹⁴ty ho vyšľaháš prútom a jeho dušu vytrhneš z pekla.

¹⁵Synu mój! będzieli mądre serce twoje, będzie się weseliło serce moje, serce moje we mnie;

¹⁵Môj synu, ak bude tvoje srdce múdre, i moje srdce sa bude radovať.

¹⁶I rozweselą się nerki moje, gdy będą mówiły wargi twoje, co jest prawego.

¹⁶A moje ľadviny budú plesať, keď budú tvoje rty hovoriť veci, ktoré sú pravé.

¹⁷Niech nie zajrzy serce twoje grzesznikom; ale raczej chodż w bojaóni Paóskiej na każdy dzieó;

¹⁷Nech nezávidí tvoje srdce hriešnikom; ale radšej choď v bázni Hospodinovej celý deň.

¹⁸Bo iż jest zapłata, przeto nadzieja twoja nie będzie wykorzeniona.

¹⁸Lebo ak je v budúcnosti nejaká odmena, tvoje očakávanie nebude vyťaté.

¹⁹Słuchaj, synu mój! a bądź mądry, i nawiedź na drogę serce twoje.

¹⁹Počuj, ty, môj synu, a buď múdry a uprav svoje srdce rovno cestou.

²⁰Nie bywaj między pijanicami wina, ani między żarłokami mięsa;

²⁰Nebuď medzi pijanmi vína ani medzi žráčmi mäsa;

²¹Boć pijanica i żarłok zubożeje, a ospały w łatach chodzić będzie.

²¹lebo pijan a žráč schudobneje, a driemota oblieka v handry.

²²Słuchaj ojca twego, który cię spłodził, a nie pogardzaj matką twoją, gdy się zstarzeje.

²²Poslúchaj svojho otca, toho, ktorý ťa splodil, a nepohŕdni, keď sa zostarie, svojou matkou.

²³Kupuj prawdę, a nie sprzedawaj jej; kupuj mądrość, umiejętność i rozum.

²³Kúp si pravdu a nepredaj jej, múdrosť, kázeň a rozumnosť.

²⁴Bardzo się raduje ojciec sprawiedliwego, a kto spłodził mądrego, weseli się z niego.

²⁴Radosťou plesá otec spravedlivého, a ten, kto splodil múdreho, raduje sa mu.

²⁵Niech się tedy weseli ojciec twój, i matka twoja; i niech się rozraduje rodzicielka twoja.

²⁵Nech sa raduje tvoj otec i tvoja mať, a nech plesá tá, ktorá ťa porodila.

²⁶Synu mój! daj mi serce twoje, a oczy twoje niechaj strzegą dróg moich.

²⁶Daj mi, môj synu, svoje srdce, a tvoje oči nech pilne pozorujú moje cesty.

²⁷Bo nierządnica jest dół głęboki, a cudza żona jest studnia ciasna.

²⁷Lebo smilnica je hlbokou jamou a úzkym hrdlom studnice cudzozemka.

²⁸Ona też jako zbojca zasadzki czyni, a zuchwalców między ludźmi rozmnaża.

²⁸Áno, úkladí jako zákerník a rozmnožuje medzi ľuďmi tých, ktorí robia neverne.

²⁹Komu biada? Komu niestety? Komu zwady? Komu krzyk? Komu rany daremne? Komu zapalenie oczów?

²⁹Komu beda, komu jaj, komu zvady, komu žaloba, komu rany darmo, komu rudá zamhlenosť očí?

³⁰Tym, którzy siadają na winie; tym, którzy chodzą, szukając przyprawnego wina.

³⁰Tým, ktorí sa dlho zdržujú pri víne, tým, ktorí vchádzajú, aby vyhľadali miešané víno.

³¹Nie zapatruj się na wino, gdy się rumieni, i gdy wydaje w kubku łunę swoję, a prosto wyskakuje.

³¹Nehľaď na víno, že rudne, že vydáva v poháre svoju farbu a lesk, že sa hladko kĺže dolu hrdlom.

³²Bo na koniec jako wąż ukąsi, a jako żmija uszczknie;

³²Naposledy poštípe jako had a bodne jako bazilišek.

³³Oczy twoje patrzyć będą na cudze żony, a serce twe będzie mówiło przewrotności;

³³Tvoje oči budú hľadieť na cudzie ženy, a tvoje srdce bude hovoriť prevrátené veci.

³⁴I będziesz jako ten, który leży w pośród morza, a jako ten, który śpi na wierzchu masztu;

³⁴A budeš ako ten, ktorý ležiac spí prostred mora, a jako ten, ktorý spí hore na vrchu stožiara.

³⁵Rzeczesz:Ubito mię, a nie stękałem, potłuczono mię, a nie czułem. Gdy się ocucę, udam się zaś do tego.

³⁵Povieš: Nabili ma, a nebolelo ma; natĺkli ma, a necítil som. Keď sa prebudím, urobím znova, pojdem to zase hľadať.