1Teć są przypowieści Salomonowe, które zebrali mężowie Ezechyjasza, króla Judzkiego.
1Aj toto sú príslovia Šalamúnove, ktoré sobrali mužovia Ezechiáša, judského kráľa.
2Sława to Boża, taić sprawę; ale sława królów, wywiadywać się rzeczy.
2Slávou Božou je ukryť vec, a slávou kráľov je vyzkúmať vec.
3Wysokość niebios, i głębokość ziemi, i serce królów nie są doścignione.
3Nebesia čo do výšky a zem čo do hĺbky a srdce kráľov sú nevyzpytateľné.
4Odejm zużelicę od srebra, a wynijdzie odlewającemu naczynie kosztowne.
4Odstrániť trosky zo striebra, a vyjde čistá nádoba slievačovi;
5Odejm niezbożnika od oblicza królewskiego, a umocni się w sprawiedliwości stolica jego.
5odstrániť bezbožníka pred kráľom, a jeho trón bude stáť pevne v spravedlivosti.
6Nie udawaj się za zacnego przed królem, a na miejscu wielmożnych nie stawaj;
6Nerob sa slávnym pred kráľom a nestoj na mieste veľkých.
7Bo lepiej jest, iż ci rzeką: Postąp sam: a niżeliby cię zniżyć miano przed księciem; co widują oczy twoje.
7Lebo je lepšie, aby ti povedali: Vystúp sem, než aby ťa ponížili pred kniežaťom, ktoré videly tvoje oči.
8Nie pokwapiaj się do swaru, byś snać na ostatek nie wiedział, co masz czynić, gdyby cię zawstydził bliźni twój.
8Nepúšťaj sa náhle do sporu, aby si napokon neprišiel do úzkosti, čo robiť, keďby ťa zahanbil tvoj blížny.
9Prowadź do koóca sprawę swoję z przyjacielem twoim, a tajemnicy drugiego nie objawiaj;
9Pokonaj svoju pravotu so svojím blížnym a tajomstvo druhého človeka nevyjav,
10By cię snać nie zelżył ten, co cię słucha, a niesława twoja zostałaby na tobie.
10aby ťa nepotupil ten, kto by to počul, a tvoja zlá povesť by sa nevrátila.
11Jakie jest jabłko złote z wyrzezaniem srebrnem, takieć jest słowo do rzeczy powiedziane.
11Zlaté jablká v strieborných pletienkoch dobré slovo, povedané v svoj čas.
12Ten, który mądrze napomina, jest u tego, co słucha, jako nausznica złota, i klejnot z szczerego złota.
12Zlatou náušnicou a ozdobou z rýdzeho zlata je múdry kárateľ na ucho, ktoré čuje.
13Jako zimno śnieżne czasu żniwa: tak poseł wierny tym, którzy go posyłają; bo dusze panów swych ochładza.
13Jako chlad snehu v deň žatvy je verný posol tým, ktorí ho posielajú, a občerstvuje dušu svojich pánov.
14Człowiek, który się chlubi darem zmyślonym, jest jako wiatr i obłoki bez deszczu.
14Vystupujúce pary oblačné a vietor bez dažďa, taký je človek, ktorý sa chváli lživým darom.
15Książę cierpliwością bywa zmiękczony, a język łagodny kości łamie.
15Trpezlivosťou býva nahovorené knieža, a mäkký jazyk láme kosti.
16Znajdzieszli miód, jedzże, ileć potrzeba, by snać objadłszy się go nie zwrócił.
16Našiel si med; jedz toľko, čo ti je dosť, aby si sa ho nepresýtil a vyvrátil by si ho.
17Powściągnij nogę twoję od domu bliźniego twego, by snać będąc ciebie syt, nie miał cię w nienawiści.
17Zdržuj svoju nohu od domu svojho blížneho, aby sa ťa nenasýtil a vzal by ťa v nenávisť.
18Każdy, kto mówi fałszywe świadectwo przeciw bliźniemu swemu, jest jako młot, i miecz, i strzała ostra.
18Kyjak, meč a ostrá strela, taký je človek, ktorý hovorí proti svojmu blížnemu, falošný svedok.
19Ufność w człowieku przewrotnym jest w dzieó ucisku jako ząb wyłamany i noga wywiniona.
19Vylomený zub a vytknutá noha nádej v neverného v deň úzkosti.
20Jako ten, który zewłoczy odzienie czasu zimy, albo leje ocet na saletrę, taki jest ten, który śpiewa pieśni sercu smutnemu.
20Ten, kto vyzlieka odev za studeného dňa; ten, kto leje ocot na sanitru, a ten, kto spieva pesničky smutnému srdcu, sú jedno.
21Jeźliżeby łaknął ten, co cię nienawidzi, nakarm go chlebem; a jeźliby pragnął, daj mu się napić wody;
21Ak je lačný ten, kto ťa nenávidí, nakŕm ho chlebom; ak je smädný, napoj ho vodou,
22Bo węgle rozpalone zgromadzisz na głowę jego, a Pan ci nagrodzi.
22lebo tak shrnieš žeravé uhlie na jeho hlavu, a Hospodin ti odplatí.
23Jako wiatr północny deszcz przynosi: tak przynosi twarz gniewliwą język uszczypliwy.
23Severný vietor plodí dážď a hnevlivú tvár jazyk, ktorý tajne škodí.
24Lepiej mieszkać w kącie pod dachem, niżeli z żoną swarliwą w domu przestronnym.
24Lepšie je bývať voľakde v kúte na streche ako so svárlivou ženou v spoločnom dome.
25Jako woda chłodna duszy pragnącej: tak wieść dobra z ziemi dalekiej.
25Studená voda čerstvá na vypráhlu dušu a dobrá zvesť z ďalekej zeme.
26Jako źródło nogami pomącone, albo zdrój zepsuty: tak sprawiedliwy, który upada przed niezbożnym.
26Pošliapaný prameň a zkazený zdroj, to je spravedlivý, ktorý sa kláti pred bezbožným.
27Jako jeść wiele miodu nie jest rzecz dobra: tak szukanie własnej sławy jest niesławne.
27Jesť mnoho medu nie je dobre, tak vyhľadávať vlastnú slávu nie je slávou.
28Mąż, który nie ma mocy nad duchem swoim, jest jako miasto rozwalone bez muru.
28Preborené mesto, bez múru, je muž, ktorý neovláda svojho ducha.