¹Nie chlub się ze dnia jutrzejszego; bo nie wiesz, coć przyniesie dzieó dzisiejszy.

¹NO te jactes del día de mañana; Porque no sabes qué dará de sí el día.

²Niechaj cię kto inny chwali, a nie usta twoje; obcy, a nie wargi twoje.

²Alábete el extraño, y no tu boca; El ajeno, y no tus labios.

³Ciężkić jest kamieó, i piasek ważny; ale gniew głupiego cięższy, niż to oboje.

³Pesada es la piedra, y la arena pesa; Mas la ira del necio es más pesada que ambas cosas.

⁴Okrutnyć jest gniew, i nagła popędliwość; ale przed zazdrością któż się ostoi?

⁴Cruel es la ira, é impetuoso el furor; Mas ¿quién parará delante de la envidia?

⁵Lepsza jest przymówka jawna, niżeli miłość skryta.

⁵Mejor es reprensión manifiesta Que amor oculto.

⁶Lepsze są rany od przyjaciela, niż łagodne całowanie człowieka nienawidzącego.

⁶Fieles son las heridas del que ama; Pero importunos los besos del que aborrece.

⁷Dusza nasycona i plastr miodu podepcze; ale głodnej duszy i gorzkość wszelaka słodka.

⁷El alma harta huella el panal de miel; Mas al alma hambrienta todo lo amargo es dulce.

⁸Jako ptak odlatuje od gniazda swojego: tak człowiek odchodzi od miejsca swego.

⁸Cual ave que se va de su nido, Tal es el hombre que se va de su lugar.

⁹Jako maść i kadzenie uwesela serce: tak słodkość przyjaciela uwesela więcej, niż własna rada.

⁹El ungüento y el perfume alegran el corazón: Y el amigo al hombre con el cordial consejo.

¹⁰Przyjaciela twego, i przyjaciela ojca twego nie opuszczaj, a do domu brata twego nie wchodź w dzieó utrapienia twego; bo lepszy sąsiad bliski, niż brat daleki.

¹⁰No dejes á tu amigo, ni al amigo de tu padre; Ni entres en casa de tu hermano el día de tu aflicción. Mejor es el vecino cerca que el hermano lejano.

¹¹Bądź mądrym, synu mój! a uweselaj serce moje, abym miał co odpowiedzieć temu, któryby mi urągał.

¹¹Sé sabio, hijo mío, y alegra mi corazón, Y tendré qué responder al que me deshonrare.

¹²Ostrożny, upatrując złe, ukrywa się; ale prostak wprost idąc, w szkodę popada.

¹²El avisado ve el mal, y escóndese, Mas los simples pasan, y llevan el daño.

¹³Weźmij szatę tego, któryć ręczył za obcego; a od tego, który ręczył za cudzoziemkę, weźmij zastaw jego.

¹³Quítale su ropa al que fió al extraño; Y al que fió á la extraña, tómale prenda.

¹⁴Temu, który przyjacielowi swemu wielkim głosem rano wstawając błogosławi, poczytane to będzie za przeklęstwo.

¹⁴El que bendice á su amigo en alta voz, madrugando de mañana, Por maldición se le contará.

¹⁵Kapanie ustawiczne w dzieó gwałtownego deszczu, i żona swarliwa są sobie podobni;

¹⁵Gotera continua en tiempo de lluvia, Y la mujer rencillosa, son semejantes:

¹⁶Kto ją kryje, kryje wiatr, a wonią wyda; jako olejek wonny w prawej ręce jego.

¹⁶El que pretende contenerla, arresta el viento: O el aceite en su mano derecha.

¹⁷Żelazo żelazem bywa naostrzone; tak mąż zaostrza oblicze przyjaciela swego.

¹⁷Hierro con hierro se aguza; Y el hombre aguza el rostro de su amigo.

¹⁸Kto strzeże drzewa figowego, pożywa owocu jego; także kto strzeże pana swego, uczczony będzie.

¹⁸El que guarda la higuera, comerá su fruto; Y el que guarda á su señor, será honrado.

¹⁹Jako się w wodzie twarz przeciwko twarzy ukazuje: tak serce człowiecze przeciw człowiekowi.

¹⁹Como un agua se parece á otra, Así el corazón del hombre al otro.

²⁰Piekło i zatracenie nie mogą być nasycone; także i oczy ludzkie nasycić się nie mogą.

²⁰El sepulcro y la perdición nunca se hartan: Así los ojos del hombre nunca están satisfechos.

²¹Tygiel srebra a piec złota doświadcza, a człowieka wieść sławy jego.

²¹El crisol prueba la plata, y la hornaza el oro: Y al hombre la boca del que lo alaba.

²²Choćbyś głupiego i w stępie między krupami stąporem stłukł, nie odejdzie od niego głupstwo jego.

²²Aunque majes al necio en un mortero entre granos de trigo á pisón majados, No se quitará de él su necedad.

²³Doglądaj pilnie dobytku twego, a miej pieczę o trzodach twoich.

²³Considera atentamente el aspecto de tus ovejas; Pon tu corazón á tus rebaños:

²⁴Boć nie na wieki trwa bogactwo, ani korona od narodu do narodu.

²⁴Porque las riquezas no son para siempre; ¿Y será la corona para perpetuas generaciones?

²⁵Gdy wzrasta trawa, a ukazują się zioła, tedy z gór siano zbierają.

²⁵Saldrá la grama, aparecerá la hierba, Y segaránse las hierbas de los montes.

²⁶Owce będą na szaty twoje, a nagrodą polną kozły.

²⁶Los corderos para tus vestidos, Y los cabritos para el precio del campo:

²⁷Nadto dostatek mleka koziego na pokarm twój, na pokarm domu twego, i na pożywienie dziewek twoich.

²⁷Y abundancia de leche de las cabras para tu mantenimiento, y para mantenimiento de tu casa, Y para sustento de tus criadas.