1Притчи Соломона, сына Давидова, царя Израильского,
1Ang mga proverbio ni Salomon anak nga lalake ni David, hari sa Israel:
2чтобы познать мудрость и наставление, понять изречения разума;
2Sa paghibalo sa kaalam ug pahamangno; Sa pag-ila sa mga pulong salabutan;
3усвоить правила благоразумия, правосудия, суда и правоты;
3Sa pagdawat sa pahamangno sa maalamon nga pagbuhat, Sa pagkamatarung ug sa justicia ug sa pagkatul-id;
4простым дать смышленость, юноше – знание и рассудительность;
4Sa paghatag ug salabutan sa mga walay-pagtagad, Alang sa batan-ong lalake ang kahibalo ug kabuot:
5послушает мудрый – и умножит познания, и разумный найдет мудрые советы;
5Aron ang tawo nga manggialamon makadungog, ug magadugang sa kinaadman; Ug aron ang tawo nga masinabuton makabaton sa maayong mga tambag:
6чтобы разуметь притчу и замысловатую речь, слова мудрецов и загадки их.
6Sa pagsabut sa usa ka proverbio, ug sa usa ka pulong salabton, Mga pulong sa manggialamon, ug sa ilang mga tigmo.
7Начало мудрости – страх Господень; глупцы только презирают мудрость и наставление.
7Ang pagkahadlok kang Jehova maoy sinugdan sa kahibalo; Apan ang mga buangbuang nagatamay sa kaalam ug pahamangno.
8Слушай, сын мой, наставление отца твоего и не отвергай завета матери твоей,
8Anak ko, pamatia ang pahamangno sa imong amahan, Ug ayaw pagbiyai ang pagtulon-an sa imong inahan:
9потому что это – прекрасный венок для головы твоей и украшение для шеи твоей.
9Kay sila maingon sa usa ka purongpurong bulak sa gracia sa imong ulo, Ug mga kulentas sa imong liog.
10Сын мой! если будут склонять тебя грешники, не соглашайся;
10Anak ko, kong ang mga makasasala mag-ulog-ulog kanimo, Ayaw pag-uyon kanila.
11если будут говорить: „иди с нами, сделаем засаду для убийства, подстережем непорочного без вины,
11Kong sila moingon: Umuban ka kanamo, Managbanhig kita alang sa dugo; Managbanhig kita sa tago alang sa inocente sa walay pasikaran;
12живых проглотим их, как преисподняя, и – целых, как нисходящих в могилу;
12Lamyon nato sila nga buhi ingon sa Sheol, Ug ang tibook, ingon niadtong nangahulog sa gahong;
13наберем всякого драгоценного имущества, наполним домы наши добычею;
13Makaplagan ta ang tanang bililhon nga manggad; Pagapun-on ta ang atong mga balay sa inagaw;
14жребий твой ты будешь бросать вместе с нами, склад один будет у всех нас", –
14Mag-ambitay kita sa imong kapalaran sa among taliwala; Usahon ta ang atong puntil:
15сын мой! не ходи в путь с ними, удержи ногу твою от стези их,
15Anak ko, ayaw paglakat sa dalan uban kanila; Ilikay ang imong tiil gikan sa ilang alagianan:
16потому что ноги их бегут ко злу и спешат на пролитие крови.
16Kay ang ilang mga tiil nanagdalagan ngadto sa kadautan, Ug sila nanagdali aron sa pag-ula ug dugo.
17В глазах всех птиц напрасно расставляется сеть,
17Kay sa kawang lamang ang pukot nga giladlad Diha sa atubangan sa bisan unsang langgam:
18а делают засаду для их крови и подстерегают их души.
18Ug sila nanaghubong tungod sa ilang kaugalingong dugo; Sila nagabanhig sa tago alang sa ilang kaugalingong mga kinabuhi.
19Таковы пути всякого, кто алчет чужого добра: оно отнимает жизнь у завладевшего им.
19Busa mao man ang mga dalan sa tagsatagsa nga hakog sa ganancia; Kini nagakuha sa kinabuhi sa mga tag-iya niana.
20Премудрость возглашает на улице, на площадях возвышает голос свой,
20Ang kaalam nagasinggit sa makusog sa kadalanan; Siya nagasulti sa iyang tingog diha sa halapad nga mga dapit;
21в главных местах собраний проповедует, при входахв городские ворота говорит речь свою:
21Siya nagasinggit sa mga masabang dapit sa kadalanan; Sa dapit sa mga ganghaan, Diha sa ciudad, siya nagasulti sa iyang mga pulong:
22„доколе, невежды, будете любить невежество? доколе буйные будут услаждаться буйством? доколе глупцы будут ненавидеть знание?
22Unsang kadugayon, kamo nga mga walay-pagtagad, nga higugmaon ninyo ang pagkawalay-pagtagad? Ug ang mga mayubiton mahimuot kanila sa pagyubit, Ug ang mga buang sa pagdumot sa kinaadman?
23Обратитесь к моему обличению: вот, я изолью на вас дух мой, возвещу вам слова мои.
23Bumalik kamo sa akong pagbadlong: Ania karon, ibubo ko ang akong espiritu sa ibabaw ninyo; Akong ipahibalo ang akong mga pulong kaninyo.
24Я звала, и вы не послушались; простирала руку мою, и не было внимающего;
24Tungod kay ako nagtawag, ug kamo mingbalibad; Akong gibayaw ang akong kamot, ug walay tawo nga nagtagad;
25и вы отвергли все мои советы, и обличений моих не приняли.
25Apan gisalikway ninyo ang tanan ko nga tambag, Ug dili mobuot sa akong pagbad-long:
26За то и я посмеюсь вашей погибели; порадуюсь, когда придет на вас ужас;
26Ako usab mokatawa sa adlaw sa inyong pagkaalaut; Ako magatamay sa diha nga moabut ang inyong kahadlok;
27когда придет на вас ужас, как буря, и беда, как вихрь, принесется на вас; когда постигнет вас скорбь и теснота.
27Sa diha nga moabut ang inyong kahadlok sama sa usa ka bagyo, Ug moabut ang inyong pagkaalaut sama sa usa ka alimpulos; Sa diha nga ang kasakit ug kaguol modangat kaninyo.
28Тогда будут звать меня, и я не услышу; с утра будут искать меня, и не найдут меня.
28Unya sila magasangpit kanako, apan ako dili motubag; Sila magapangita nga masingkamoton kanako, apan sila dili makakaplag kanako.
29За то, что они возненавидели знание и не избрали для себя страха Господня,
29Tungod kay ilang gidumtan ang kinaadman, Ug wala magpili sa pagkahadlok kang Jehova,
30не приняли совета моего, презрели все обличения мои;
30Sila wala mobuot sa akong tambag, Sila nagtamay sa tanan ko nga pagbadlong.
31за то и будут они вкушать от плодов путей своих и насыщаться от помыслов их.
31Busa sila magakaon sa bunga sa ilang kaugalingong dalan, Ug mangabusog sa ilang kaugalingong mga lalang.
32Потому что упорство невежд убьет их, и беспечность глупцов погубитих,
32Kay ang pagkasukihan sa mga tawong walay-pagtagad mopatay kanila, Ug ang mapasagarong pagpatuyang sa mga buang molaglag kanila.
33а слушающий меня будет жить безопасно и спокойно, не страшась зла".
33Apan bisan kinsa nga mamati kanako magapuyo sa kasigurohan, Ug magamalinawon nga walay kahadlok sa kadautan.