1Murombo, anofamba muzvokwadi yake, Anopfuura ane miromo isakarurama, riri benzi.
1
بهتر است انسان فقیر باشد و با صداقت زندگی کند، تا اینکه دروغگویی احمق باشد.
2Uye, kushingaira kusine zivo hakuna kunaka; Anokurumidza namakumbo ake anorasha nzira.
2
داشتن دل و جرأت بدون حکمت بیفایده است و عجله باعث اشتباه میشود.
3Upenzi hwomunhu hunokanganisa nzira yake; moyo wake unotsamwira Jehovha.
3
انسان با حماقت خود زندگی خود را تباه میکند و بعد گناه را به گردن خداوند میاندازد.
4fuma inouyisa shamwari zhinji; Asi murombo anosiiwa neshamwari yake.
4
شخص ثروتمند دوستان بسیار پیدا میکند، امّا دوستان آدم فقیر از او جدا میشوند.
5Chapupu chenhema hachingakoni kurohwa; Anoreva nhema haangapukunyuki.
5
شاهد دروغگو بیسزا نمیماند و کسیکه همیشه دروغ میگوید، جان سالم به در نخواهد برد.
6Vazhinji vachatsvaka nyasha dzavabati; Munhu mumwe nomumwe ishamwari yoanopa zvipo.
6
مردم دوست دارند که پیش بزرگان شیرین زبانی کنند و با کسانی دوست شوند که سخاوتمند هستند.
7Hama dzose dzomurombo dzinomuvenga; Zvikuru shamwari dzake dzinoparadzana naye! Anovatevera namashoko, asi vaenda!
7
وقتی انسان فقیر شود، حتّی خویشاوندانش او را ترک میکنند، چه رسد به دوستانش، و کوشش او برای بازیافتن آنها به جایی نمیرسد.
8Anowana huchenjeri, anoda hupenyu hwake; Anochengeta njere, achawana zvakanaka.
8
هر که در بدنبال حکمت است، جان خود را دوست دارد و کسیکه برای حکمت ارزش قایل شود، سعادتمند خواهد شد.
9Chapupu chenhema hachingakoni kurohwa; Anoreva nhema achaparadzwa.
9
شاهد دروغگو بیسزا نمیماند و کسیکه همیشه دروغ میگوید، هلاک خواهد شد.
10Kugara pakati pezvakanaka hazvifaniri benzi; Ndoda sei kuti muranda ave ishe wamachinda.
10
شایسته نیست که شخص احمق در ناز و نعمت به سر ببرد و یا یک غلام بر امیران حکومت کند.
11Kungwara komunhu kunodzora kutsamwa kwake; Kukudzwa kwake ndiko kukangamwira kudarika komumwe.
11
کسیکه خشم خود را فرومینشاند، عاقل است و کسیکه از گناهان دیگران چشم میپوشد، سرفراز خواهد شد.
12Kutsamwa kwamambo kwakafanana nokuomba kweshumba; Asi nyasha dzake dzakaita sedova riri pauswa.
12
غضب پادشاه مانند غرّش شیر است، امّا خشنودی او مثل شبنمی است که بر سبزه مینشیند.
13Mwanakomana benzi inhamo yababa vake; Uye kukakavara komukadzi kudonha kusingaperi kwemvura.
13
فرزند نادان، بلای جان والدین خود است و نق زدنهای زن بهانهگیر، مانند قطرههای آبی است که دایم در حال چکیدن میباشد.
14Dzimba nefuma inhaka inobva kuna madzibaba; Asi mukadzi akangwara anobva kuna Jehovha.
14
خانه و ثروت از اجداد به ارث میرسد، امّا زن عاقل هدیهٔ خداوند است.
15Usimbe hunowisira munhu pahope huru; Munhu asingabati achafa nenzara.
15
کسیکه تنبل است و زیاد میخوابد، گرسنه میماند.
16Anochengeta murayiro, anochengeta upenyu hwake; Asi asina hanya nenzira dzake achafa.
16
از احکام خدا پیروی کن تا زنده بمانی، زیرا هرکسی که آنها را ناچیز شمارد، خواهد مرد.
17Anonzwira varombo tsitsi, anoposana naJehovha; Achamuripira basa rake rakanaka.
17
وقتی به یک فقیر کمک میکنی، مثل این است که به خداوند قرض میدهی و خداوند است که قرض تو را ادا میکند.
18Ranga mwanakomana wako, nekuti tariro ichipo; Usashuva kumuuraya.
18
فرزند خود را وقتی هنوز جوان است تربیت کن؛ اگر غفلت نمایی، زندگی او را تباه خواهی کرد.
19Munhu ane hasha zvikuru acharohwa; nekuti kana uchimurwira, unongozvinyanyisa.
19
اگر کسی تندخویی کند، بگذار مجازاتش را ببیند. اگر او را کمک کنی، باید همیشه کار خود را تکرار نمایی.
20Teerera kana uchirairirwa, unzwe kana uchidzidziswa, Kuti pashure ugova wakachenjera.
20
اگر به پند و نصیحت گوش دهی تا آخر عمر از حکمت برخوردار خواهی بود.
21Mumoyo womunhu mune ndangariro zhinji; Asi kurairira kwaJehovha ndiko kuchamira.
21
انسان نقشههای زیادی در سر میپروراند، امّا نقشههایی که مطابق با خواست خداوند باشد، انجام خواهند شد.
22Munhu anodikamwa nokuda kounyoro hwake; Murombo urinani pamurevi wenhema.
22
مهر و وفا زینت انسان است. بهتر است که انسان فقیر باشد نه دروغگو.
23Kutya Jehovha kunoisa kuupenyu; Unako, uchavata zvakanaka, Haangavingiwi nezvakaipa.
23
خداترسی به انسان حیات میبخشد و او را کامیاب ساخته از هر بلایی محفوظ میدارد.
24Simbe inopinza ruoko rwayo mundiro, isingadi kutongorudzosera kumuromo wayozve..
24
آدم تنبل دست خود را به سوی بشقاب دراز میکند، امّا از فرط تنبلی لقمه را به دهان خود نمیگذارد.
25Rova mudadi, ipapo asina mano achazvingwarira; Raira ane njere, ipapo achanzwisisa zivo.
25
شخص مسخره کننده را سرزنش کن تا وسیلهٔ عبرت جاهلان گردد. اشتباهات شخص فهمیده را به او نشان بده تا فهمیدهتر گردد.
26Anoitira baba vake simba, nokudzinga mai vake, Mwanakomana unonyadzisa nokuita zvinonyadza.
26
هر که با پدر خود بد رفتاری کند و مادر خود از خانه بیرون کند، ننگ و رسوایی به بار میآورد.
27Mwanakomana wangu, rega kuteerera kana uchidzidziswa, Kana uchida hako kutsauka pamashoko ezivo.
27
فرزندم، از تعلیمی که تو را از عقل دور سازد، خودداری کن.
28Chapupu chisina maturo chinodada nokururama; Muromo wavakaipa unomedza zvakaipa.
28
شاهد فرومایه عدالت را مسخره میکند و شریران از گناه کردن لذّت میبرند.
مسخره کنندگان و اشخاص احمق مجازات خواهند شد.
29Kutongwa kwakagadzirirwa vadadi; Neshamhu misana yamapenzi.
29
مسخره کنندگان و اشخاص احمق مجازات خواهند شد.