Shona

Persian

Proverbs

20

1Waini mudadi, doro mupopoti; Ani naani anobatwa nazvo, haana kuchenjera.
1 شراب انسان را به کارهای احمقانه وادار می‌کند و مشروب باعث جنگ و دعوا می‌شود. کسانی‌که معتاد به مشروب می‌شوند، احمقند.
2Kuvhundusa kwamambo kwakaita sokuomba kweshumba; Anomutsamwisa, anozvitadzira hupenyu hwake.
2 خشم پادشاه مانند غرّش شیر است. هرکسی که خشم او را برانگیزاند، جان خود را به خطر می‌اندازد.
3Munhu anokudzwa kana achigara kure nokukakavara; Asi benzi rimwe nerimwe rinokakavara.
3 دوری از نزاع برای انسان عزّت می‌آورد. فقط آدمهای احمق هستند که نزاع برپا می‌کنند.
4Simbe hairimi kana kune chando; Saka kana achitsvaka zvibereko pakukohwa, hazvipo.
4 شخص تنبل به موقع زمین خود را شخم نمی‌زند، بنابراین هنگام برداشت محصول هرچه می‌گردد، چیزی نمی‌یابد.
5Mano mumoyo womunhu angaita semvura yakadzika; Asi munhu wenjere achaichera.
5 افکار شخص مانند آب در ته چاه است و شخص دانا آن را بیرون می‌کشد.
6Vanhu vazhinji vanowana munhu anovaitira chinhu chakanaka, Asi ndiani angawana munhu akatendeka?
6 اشخاص زیادی ادّعا می‌کنند که باوفا هستند، امّا چه کسی می‌تواند شخصی را پیدا کند که واقعاً باوفا باشد؟
7Munhu akarurama, anofamba muzvokwadi yake, Vana vake vanomutevera vacharopafadzwa.
7 فرزندان شخص صادق و درستکار در زندگی سعادتمند خواهند شد.
8Mambo, anogara pachigaro chokutonga, Anodzinga zvakaipa zvose nameso ake.
8 پادشاهی که برمسند قضاوت می‌نشیند، به دقّت جوانب امر را می‌سنجد و حق را از باطل تشخیص می‌دهد.
9Ndiani angati, Ndachenesa moyo wangu Ndanatswa zvivi zvangu?
9 چه کسی می‌تواند بگوید که دل خود را پاک نگاه داشته‌ام و بی‌گناه هستم؟
10Zviidzo zvakasiyana, nezviyero zvakasiyana, Izvozvo zvose zvinonyangadza Jehovha.
10 خداوند از کسانی‌که در معامله از وزنه و پیمانه‌های تقلّبی استفاده می‌کنند، متنفّر است.
11Kunyange nomwanakomana anozvizivisa nezvaanoita, Kana basa rake rakanaka, kana rakarurama.
11 حتّی کودک را می‌توان از طرز رفتارش شناخت و فهمید که آنچه را انجام می‌دهد، پاک و راست است یا نه.
12Nzeve, inonzwa, neziso, rinoona, Jehovha akazviita zvose.
12 گوش شنوا و چشم بینا، هر دو هدیهٔ خداوند هستند.
13Usada hope, kuti urege kuzova murombo; Svinudza meso ako, kuti ugogutiswa nezvokudya.
13 اگر خواب را دوست داشته باشی، فقیر می‌گردی پس بیدار باش تا سیر شوی.
14Chakaipa, chakaipa! Ndizvo zvinoreva mutengi; Asi kana woenda wozvirumbidza.
14 خریدار به جنس می‌نگرد و می‌گوید: «بد است!» امّا وقتی آن را خرید، از آن تعریف می‌کند.
15Ndarama iriko, nekorari zhinji; Asi miromo yezivo ndicho chinhu chinokosha kwazvo.
15 سخنان حکیمانه گرانبهاتر از طلا و کمیاب‌تر از جواهر است.
16Mutorerei nguvo yake, iye wakazviita rubatso kumutorwa; Ngaave rubatso rwavatorwa.
16 از کسی‌که ضامن شخص بیگانه می‌شود، گرو بگیر.
17Munhu anoti zvokudya zvenhema zvakanaka, Asi pashure muromo wake uchazara nejecha.
17 نانی که از راه فریبکاری به دست می‌آید؛ لذیذ است، امّا سرانجام کام را تلخ می‌کند.
18Mano anobva pakurangana; Urwe pfumo wamborairirwa nohuchenjeri.
18 نقشه‌هایت را بدون مشورت با دیگران عملی نکن و بدون تدبیر به جنگ نرو.
19Anofamba ana makuhwa, anobudisa zvakavanda; Saka usashamwaridzana nomunhu anoshamisa miromo yake.
19 شخص سخن‌چین رازها را فاش می‌کند، پس با چنین شخصی معاشرت نکن.
20Anotuka baba vake kana mai vake, Mwenje wake uchadzimwa parima rakasviba.
20 چراغ زندگی کسی‌که والدین خود را لعنت کند، خاموش خواهد شد.
21Nhaka, yakawanikwa nokukurumidza pakutanga, Haingaropafadzwi pakupedzisira.
21 مالی که به آسانی به دست آمده باشد، برکتی نخواهد داشت.
22Usati, Ndachatsiva zvakaipa; Mirira Jehovha, iye achakuponesa.
22 مگو که خودم انتقام خواهم گرفت، بلکه بر خداوند توکّل نما و او تو را یاری خواهد کرد.
23Zviidzo, zvakasiyana, zvinonyangadza Jehovha; Nechiyero chinonyengedzera hachina kunaka.
23 خداوند از اشخاصی که در معامله از ترازو و وزنه‌های تقلّبی استفاده می‌کنند، نفرت دارد.
24Kufamba komunhu kunobva kuna Jehovha; Zvino munhu anganzwisisa seiko nzira yake?
24 خداوند راه زندگی ما را تعیین می‌کند، پس انسان چگونه می‌تواند بفهمد که راه زندگی او به کجا ختم می‌گردد؟
25Musungo kumunhu kupika achiti, Chitsvene! Asina kumborangarira, Ndokuzofungisisa ambopika.
25 هرگز نسنجیده نذر نکن، زیرا ممکن است گرفتار شوی.
26Mambo akachenjera anozungura. vakaipa, Achivapura nomupuro.
26 پادشاه دانا مردم بدکار را تشخیص می‌دهد و آنها را شدیداً مجازات می‌کند.
27Mweya womunhu mwenje waJehovha; Anonzvera zvose zviri mukati-kati.
27 وجدان انسان، چراغ خداوند است که تمام رازهای پنهانی او را آشکار می‌سازد.
28Rudo nokutendeka zvinochengeta mambo; Chigaro chake choushe chinotsigirwa norudo.
28 اگر پادشاه مهربان و درستکار باشد، سلطنتش پایدار می‌ماند.
29Majaya anokudzwa nokuda kwesimba rawo; Ukomba hwevatana ndiyo misoro yakachena.
29 جلال و شکوه جوانان، قوّت آنهاست و عزّت پیران موی سفید آنها. تازیانه و تنبیه سخت، دلها را از بدی پاک می‌کنند.
30Kurohwa kunokuvadza kunonatsa zvakaipa; Kurohwa kunopinda mukati-kati.
30 تازیانه و تنبیه سخت، دلها را از بدی پاک می‌کنند.