Shona

Persian

Proverbs

22

1Zita rakanaka rinofanira kutsa­nangurwa kupfuura fuma zhinji; Uye kudikamwa kupfuura sirivha nendarama.
1 نیکنامی از ثروت هنگفت بهتر است و محبوبیت از طلا و نقره.
2Vafumi navarombo vanosangana pamwechete; Jehovha ndiye muiti wavo vose.
2 فقیر و ثروتمند یک وجه مشترک دارند: هردوی آنها را خداوند آفریده است.
3Munhu akangwara anoona zvakaipa, ndokuvanda; Asi vasina mano vanopfuura havo, ndokuwira munjodzi.
3 شخص باهوش خطر را می‌بیند و از آن دوری می‌کند، امّا آدم نادان به سوی آن می‌رود و خود را گرفتار می‌سازد.
4Mubayiro wokuzvininipisa nokutya Jehovha Ifuma nokukudzwa noupenyu.
4 نتیجهٔ فروتنی و اطاعت از خداوند، ثروت و احترام و عمر طولانی است.
5mhinzwa nemisungo zviri panzira yousakarurama; Asi anochengeta mweya wake achagara kure nazvo.
5 راه شریران پر از خارها و دامهاست. اگر جان خود را دوست داری از رفتن به آن راه خودداری کن.
6Rovedza mwana nzira yaanofanira kufamba nayo, Ipapo kunyange akwegura haangatsauki pairi.
6 کودک را در راهی که باید برود، تربیت نما و او تا آخر عمر از آن منحرف نخواهد شد.
7Mufumi anobata ushe pamusoro pomurombo; Anotora chikwereti, muranda, wowakamupa chikwereti.
7 فقیر، اسیر ثروتمند است و کسی‌که قرض می‌گیرد، غلام قرض‌دهنده.
8Unodzvara zvakaipa, uchacheka dambudziko; Shamhu yokutsamwa kwake ichanyangarika.
8 هر که ظلم بکارد، همان را درو خواهد کرد و قدرتش درهم خواهد شکست.
9Ane moyo munyoro acharopafadzwa; nekuti anopa varombo zvokudya zvake.
9 شخص سخاوتمند برکت خواهد یافت، چون خوراک خود را با فقرا تقسیم می‌کند.
10Dzinga mudadi, kukakavara kugoendawo; Nenharo nokunyadzwa zvichaguma.
10 شخص مسخره‌کننده را بیرون انداز تا دشمنی و کشمکش و فحاشی خاتمه یابد.
11Anoda kuchena komoyo, Neane miromo inofadza, mambo achava shamwari yake.
11 کسی‌که قلب پاک و کلام دلنشین را دوست داشته باشد، حتّی پادشاه هم او را دوست خواهد داشت.
12Meso aJehovha anochengeta ane zivo; Asi achakonesa mashoko omunhu anonyengedzera.
12 خداوند حافظ راستی است و سخنان دروغ را باطل می‌سازد.
13Simbe inoti, Kune shumba kunze, Ndingaurawa pakati penzira dzomumusha.
13 آدم تنبل در خانه می‌ماند و می‌گوید: «اگر بیرون بروم، شیر مرا خواهد خورد.»
14Muromo wavakadzi vokumwe igomba rakadzika; Anotsamwirwa naJehovha achawiramo.
14 سخنان زن بدکار مانند یک دام، خطرناک است و هرکسی که مورد غضب خداوند باشد، در آن گرفتار می‌شود.
15Upenzi hunonamatira mumoyo womwana; Asi shamhu yokurairira ichahudzingira kure naye.
15 حماقت در وجود کودک نهفته است، امّا تنبیه آن را از او بیرون می‌کند.
16Anomanikidza murombo, anomufumisa; Anopa mufumi zvipo, anongomushaisa.
16 کسی‌که به‌خاطر نفع خود به فقرا ظلم کند و به ثروتمندان هدیه بدهد، سرانجام گرفتار فقر خواهد شد.
17Rerekera nzeve yako, unzwe mashoko owakachenjera, moyo wako urangarire zivo yangu.
17 به سخنان مردان حکیم که به تو یاد می‌دهم، گوش بده و آنها را یاد بگیر،
18nekuti chinhu chakanaka, kana uchigara nazvo mukati mako, Ngazvigare pamwechete pamiromo yako.
18 زیرا یادآوری و بیان آنها تو را شادمان می‌سازد.
19Ndakakuzivisa, iyewe, izvozvo nhasi, Kuti uvimbe naJehovha.
19 این سخنان را امروز به تو تعلیم می‌دهم تا اعتماد تو بر خداوند باشد.
20Handina kukunyorera mashoko akaisvonaka here, Okurairira nezivo here?
20 من این سی مَثَل را که پر از حکمت و نصیحت است، برای تو نوشته‌ام
21Kuti uziviswe kwazvo mashoko ezvokwadi, Kuti udzosere mashoko ezvokwadi kuna vanokutuma here?
21 تا حقیقت را همان‌طور که هست به تو یاد بدهم و تو نیز آن را به کسانی‌که از تو می‌پرسند، تعلیم دهی.
22Usatorera murombo, nekuti murombo; Usamanikidza anotambudzika pasuwo;
22 به شخص فقیری که پشتیبانی ندارد، ظلم نکن و حق بیچارگان را در دادگاه پایمال نساز.
23nekuti Jehovha achavarwira pamhaka dzavo, Nokutadzira upenyu hwevanovatadzira.
23 زیرا خداوند به داد آنها می‌رسد و کسانی را که به آنها ظلم کرده‌اند، به سزای کارهایشان می‌رساند.
24Usashamwaridzana nomunhu anotsamwa; Usafambidzana nomunhu ane hasha;
24 با اشخاص تندخو که زود خشمگین می‌شوند معاشرت نکن،
25Kuti urege kudzidza tsika dzake, Uteyire mweya wako musungo.
25 مبادا تو نیز مانند آنها شوی و زندگی خود را تباه کنی.
26Usava mumwe wavanozvisunga noruoko, Kana vakazviita rubatso nokuda kwechikwereti.
26 ضامن کسی نشو و تعهّد نکن که او قرض خود را ادا خواهد کرد،
27Kana usina chaungaripa nacho, Uchagokutorereiko nhovo dzako pasi pako?
27 زیرا اگر مجبور به پرداخت قرض او شوی و نتوانی آن را بپردازی، رختخوابت را از زیرت بیرون می‌کشند.
28Usabvisa muganhu wekare, Wakaiswapo namadzibaba ako.
28 حدود زمین خود را که اجدادت از قدیم تعیین کرده‌اند، به نفع خود تغییر نده. آیا شخصی را که در کار خود مهارت دارد، می‌بینی؟ او نزد مردمِ عادی باقی نخواهد ماند، بلکه در حضور پادشاهان خدمت خواهد کرد.
29Unoona munhu anoshingaira pabasa rake here? Achamira pamberi pamadzimambo; Haangamiri pamberi pavanhu vasingazikamwi.
29 آیا شخصی را که در کار خود مهارت دارد، می‌بینی؟ او نزد مردمِ عادی باقی نخواهد ماند، بلکه در حضور پادشاهان خدمت خواهد کرد.