1Usagodora vanhu vakaipa; Usashuva kuva pakati pavo.
1
بر اشخاص شریر حسادت نورز و آرزوی دوستی با آنها را نداشته باش،
2nekuti moyo yavo inorangarira kuparadza; Nemiromo yavo inotaura zvakashata.
2
زیرا تمام فکر آنها این است که به مردم ظلم کنند، و هرگاه که دهان باز میکنند، دربارهٔ شرارت گفتوگو میکنند.
3Imba inovakwa nouchenjeri; Inosimbiswa nenjere.
3
خانه بر اساس حکمت و عقل آباد میگردد و
4Nezivo dzimba dzomukati dzinozadzwa Nefuma yose inokosha inofadza.
4
با دانایی اتاقهای آن از اسباب نفیس و گرانقیمت پُر میشوند.
5Munhu akachenjera ane simba; Zvirokwazvo, munhu wezivo anowedzera simba
5
شخص دانا و فهمیده، از قدرت زیاد برخوردار است و همیشه به قدرت خود میافزاید.
6nekuti anofanira kurwa pfumo amborairirwa nouchenjeri; Asi kuna varairiri vazhinji ndiko kune ruponeso.
6
پیروزی در جنگ بستگی به تدبیر خوب و مشورت زیاد دارد.
7Uchenjeri hahusvikirwi nebenzi; Harishamisi muromo waro padare.
7
شخص احمق نمیتواند به حکمت دست یابد. وقتی موضوع مهمی مورد بحث قرار میگیرد، او حرفی برای گفتن ندارد.
8Anorangarira kuita zvakaipa, Achanzi navanhu mwene wezvakashata.
8
کسیکه دایم نقشههای پلید در سر میپروراند، دردسرآفرین خوانده خواهد شد.
9Mufungo woupenzi zvivi; Mudadi anonyangadza vanhu.
9
نقشههای آدم احمق، گناهآلودند و کسیکه دیگران را مسخره میکند، مورد نفرت همهٔ مردم میباشد.
10Kana ukapera simba nezuva rokutambudzika, Simba rako ishoma.
10
اگر نتوانی سختیهای زندگی را تحمّل کنی، شخص ضعیفی هستی.
11Rwira vanoiswa kurufu; Novourawa usarega kuvadzosa.
11
از نجات دادن کسیکه به ناحق محکوم شده است، کوتاهی نکن.
12Kana ukati, Tarira, hatina kuzviziva; Ko iye anoidza moyo, haazvioni here? Naiye anochengeta mweya wako, haazvizivi here? Ko iye haangadzoaeri mumwe nomumwe zvakaenzana nebasa rake here?
12
نگو که از ماجرا بیخبر بودهای، زیرا خدایی که جان تو را در دست دارد و از دل تو آگاه است، میداند که تو از همهچیز باخبر بودهای. او هرکسی را مطابق کارهایش جزا میدهد.
13Mwanakomana wangu, idya uchi, nekuti hwakanaka; Nomusvi unozipa pamukamwa wako.
13
فرزندم، همانطور که خوردن عسل دهان تو را شیرین میکند، کسب حکمت نیز برای جان تو شیرین خواهد بود. کسیکه حکمت میآموزد، آیندهٔ خوبی در انتظارش میباشد و امیدهایش برباد نمیرود.
14Uchaona kuti ndizvo zvichaita uchenjeri kumweya wako; Kana wahuwana, mubayiro uchavapo, Nezvawakatarira hazvingaparadzwi.
14
مانند بدکاران نباش که منتظر هستند تا خانهٔ مردم درستکار را غارت و ویران کنند،
15Iwe munhu akaipa, usavandira panogara wakarurama; Usaparadza paanozorora.
15
زیرا شخص درستکار حتّی اگر هفت بار هم بیفتد، باز برمیخیزد، ولی اشخاص بدکار، گرفتار بلا شده سرنگون میگردند.
16nekuti munhu akarurama angawa kanomwe, achisimukazve; Asi vakaipa vanowisirwa pasi nenjodzi.
16
وقتی دشمنانت دچار مصیبت میشوند، خوشحال نشو و هنگامیکه میافتند خوشی نکن،
17Usafarisisa kana muvengi wako achiwa; Kana achiwisirwa pasi, moyo wako ngaurege kufara.
17
زیرا خداوند، این کار تو را میبیند و نمیپسندد و آنگاه از مجازات آنها دست برمیدارد.
18Kuti Jehovha arege kuzviona, zvisamufadza, Akazodzora kutsamwa kwake kwaari.
18
بهخاطر مردم بدکار، تشویش نداشته باش و به آنها حسادت نورز،
19Usatsamwa nokuda kwavaiti vezvakaipa; Uye usagodora vakaipa.
19
زیرا شخص بدکار، آیندهای ندارد و چراغش خاموش میشود.
20nekuti munhu akaipa haana mubayiro; Mwenje wakaipa uchadzimwa.
20
فرزندم از خداوند و پادشاه بترس و با کسانیکه علیه آنها شورش میکنند، همدست نشو.
21Mwanakomana wangu, itya Jehovha namambo; Usafambidzana navanongoshanduka shanduka.
21
زیرا نابودی آنها ناگهانی است و کسی نمیداند که خداوند و پادشاه چه بلایی بر سر آنها میآورند.
22nekuti nhamo yavo ichamuka pakarepo; Nokuguma kwamakore avo, ndiani achazviziva?
22
مردان حکیم این سخنان را نیز گفتهاند:
قاضی نباید در داوری از کسی طرفداری کند.
23Zvirevo izviwo zvakabva kuna vakachenjera, Kutsaura vanhu pakutonga hazvina kunaka
23
هرکسی که به مجرم بگوید: «تو بیگناه هستی»، مورد لعنت و نفرت مردم قرار میگیرد.
24Anoti kune wakaipa, Akarurama, Vanhu vachamutuka, nendudzi dzichamusema.
24
امّا شخصی که گناهکار را محکوم کند، کامیابی و خوشی نصیبش میشود.
25Asi vanomuraira, vachaitirwa zvakanaka; ropafadzo yakanaka ichauya pamusoro pavo.
25
پاسخ صادقانه نشانهٔ دوستی حقیقی میباشد.
26Anopindura namashoko akarurama, unotsvoda nemiromo.
26
اول کسب و کار خود سر و سامان بده، آنگاه خانه و خانواده تشکیل بده.
27Gadzira basa rako kunze, Uzvigadzirire iro pamunda; Pashure ugovaka imba yako.
27
برضد همسایهات شهادت دروغ مده و سخنان غلط دربارهاش بر زبان نیاور.
28Usava chapupu chinopomera wokwako asina mhosva; Usanyengedzera nemiromo yako.
28
نگو: «همان بلایی را که بر سر من آورده، بر سر خودش میآورم.»
29Usati, Sezvaakandiitira, ndizvo zvandichamuitirawo; Ndicharipira munhu sezvaakaita iye.
29
از کنار مزرعهٔ آدم تنبل و تاکستان شخص نادان گذشتم.
30Ndakapfuura napamunda wesimbe, Napamunda wemizambiringa womunhu anoshaiwa njere;
30
در همهجا خار روییده بود. علفهای هرزه زمین را پوشانده و دیوار مزرعه فروریخته بود.
31Tarirai, akanga angomera mhinzwa chete; Munda wose wakange wakafukidzwa norukato, Norusvingo rwawo rwamabwe rwakanga rwakoromoka.
31
با دیدن این منظره به فکر فرورفتم و این درس را آموختم:
32Ipapo ndakacherekedza, ndikanatsofunga; Ndakaona, ndikadzidziswa.
32
کسیکه دست بر روی دست میگذارد و پیوسته میخوابد،
عاقبت تنگدستی همچون راهزن مسلّحی به سراغش میآید.
33Kumbovata zvishomanene, kumbotsumwaira zvishomanene, Kumbofungatira maoko zvishomanene, ndizorore;
33
عاقبت تنگدستی همچون راهزن مسلّحی به سراغش میآید.
34Saizvozvo urombo hwako huchasvika segororo, Nokushaiwa kwako somunhu akashonga nhumbi dzokurwa.