Shona

Persian

Proverbs

6

1Mwanakomana wangu, kana uchinge wakazviitira wokwako rubatso, Wazvisunga nokuda komutorwa noruoko rwako,
1 ای فرزندم، آیا ضامن همسایه‌ات شده‌ای و به‌خاطر شخص غریبه‌ای قول داد‌ه‌ای؟
2Wazviteya namashoko omuromo wako, Wabatwa namashoko omuromo wako,
2 آیا با دست خود، خودت را به دام انداخته‌ای و به‌خاطر قولی که داد‌ه‌ای گرفتار شده‌ای؟
3Zvino ita kudai, mwanakomana wangu, uzvirwire, Zvawabatwa noruoko rwowokwako, Enda, undozvininipisa, ukumbire zvikuru kunowokwako.
3 ای فرزندم، در این صورت اسیر شده‌ای. پس هرچه می‌گویم انجام بده تا خود را آزاد کنی. فوراً نزد او برو خواهش کن و ضمانت خود را پس بگیر.
4Usatendera meso ako hope, Kana mafungiro ameso ako kutsumwaira;
4 تا این کار را نکرده‌ای نخواب و حتّی لحظه‌ای آرام ننشین.
5Uzvirwire semhara paruoko rwomuvhimi, Seshiri paruoko rwomuteyi.
5 خودت را مثل آهو از کمند و مثل گنجشک از دام صیاد آزاد کن.
6Enda kumujuru, iwe simbe; Cherekedza nzira dzawo ugova wakachenjera!
6 مردم تنبل باید از زندگی مورچه‌ها عبرت بگیرند.
7Kunyange iwo usina mutongi, Kana mutariri kana mubati,
7 آنها نه رهبر دارند و نه فرمانده،
8Unogadzira zvokudya zvawo muzhizha, Nokuunganidza zvokudya zvawo mukukohwa.
8 امّا آذوقهٔ زمستان خود را هنگام تابستان ذخیره می‌کنند.
9Iwe simbe, uchavata pasi kusvikira rinhiko? Uchamuka rinhiko pahope dzako?
9 شخص تنبل تا چه هنگام می‌خوابد و چه وقت بیدار خواهد شد؟
10Kumbovata zvishomanene, kumbotsumwaira zvishomanene, Kumbofungatira maoko zvishomanene, ndizorore;
10 او می‌گوید: «اندکی بیشتر می‌خوابم و کمی استراحت می‌کنم!»
11Saizvozvo urombo hwako huchasvika segororo, Nokushaiwa kwako somunhu wakashonga nhumbi dzokurwa.
11 امّا وقتی‌که خواب است، فقر و هلاکت مانند راهزن بر او حمله می‌کنند.
12Munhu asina maturo, munhu anoita zvakaipa, Ndiye anofamba nomuromo une nhema;
12 مردمان پست و بی‌ارزش همیشه و همه‌جا دروغ می‌گویند.
13Anobwaira nameso ake, anotendekera netsoka dzake, Anodudzira nemimwe yake;
13 چشمک می‌زنند و حرکاتی می‌کنند که تو را فریب بدهند.
14Ane zvisakarurama pamoyo pake, Anosifungira vamwe zvakaipa, Anokusha kupesana.
14 همیشه فکرشان پر از نقشه‌های پلید و زشت است تا دردسر ایجاد کنند.
15Saka njodzi yake ichamuwira kamwe-kamwe; Achavhuniwa pakarepo, kusina chingamubatsira.
15 به همین دلیل، بلا و مصیبت ناگهانی بر آنها حمله می‌کند و آنها را طوری شکست می‌دهد که دیگر چاره‌ای نداشته باشند.
16Zvinhu zvitanhatu zviriko zvinovengwa naJehovha; Zvirokwazvo, tingati kune zvinomwe, zvinomunyangadza, zvinoti:
16 شش، بلکه هفت چیز است که خداوند از آنها نفرت دارد و نمی‌تواند تحمّل کند: نگاه متکبّرانه، زبان دروغگو، دستی که خون بی‌گناهی را بریزد، فکری که نقشه‌های پلید بکشد، پایی که برای انجام کارهای زشت عجله کند، شاهدی که شهادت دروغ بدهد و کسی‌که رابطهٔ دوستان و خویشاوندان را به هم بزند.
17Meso ounozvikudza, rurimi runoreva nhema, Maoko anodurura ropa risina mhaka;
17 ای فرزند من هرچه پدرت می‌گوید انجام بده و آنچه مادرت می‌گوید فراموش مکن.
18moyo unofunga mano akaipa, Tsoka dzinokurumidza kuvangira zvakashata;
18 سخنان آنها را پیوسته به‌خاطر داشته‌ باش و آنها را در قلبت حفظ کن.
19Chapupu chinonyengera chinoreva nhema, Uye anokusha kupesana pakati pehama.
19 تعالیم آنها هنگام سفر راهنما، شبها محافظ و روزها مشاور تو خواهند بود.
20Mwanakomana wangu, chengeta murayiro wababa vako; Usarasha kudzidzisa kwamai vako.
20 اوامر آنها مانند چراغی روشن است و سرزنش‌های ایشان طریق زندگی را به تو می‌آموزد.
21Uzvisungire nguva dzose pamoyo wako; Uzvishonge pamutsipa wako.
21 آنها تو را از زن شوهردار و از سخنان فریبندهٔ او دور می‌کنند.
22Kana uchifamba, zvichakutungamirira; Kana uchivata pasi, zvichakurinda; Kana womuka, zvichataurirana newe.
22 زیبایی آنان تو را تحریک ننماید و چشمان افسونگرشان تو را وسوسه نکند.
23nekuti murayiro ndiwo mwenje; murau ndicho chiedza; Kuraira kokurairirwa inzira youpenyu;
23 زنا کردن با زن فاحشه، به قیمت یک قرص نان تمام می‌شود، امّا زنا کردن با زن شوهردار به قیمت هستی و زندگی انسان تمام می‌شود.
24Kuti uchengetwe pamukadzi wakaipa, Pakubata kumeso korurimi rwomutorwa.
24 آیا می‌توانی آتش را در آغوش بگیری و نسوزی؟
25Usachiva kunaka kwake mumoyo mako; Arege kukubata namafungiro ameso ake.
25 آیا کسی می‌تواند روی آتش راه برود و پایش نسوزد؟
26nekuti nokuda kwechifeve munhu angasvikira pakudya chimeduchetechechingwa; Mukadzi womumwe munhu anovhima upenyu hunokosha.
26 همینطور کسی‌که با زن شوهردار همخواب شود، از مجازات در امان نخواهد بود.
27Ko munhu ungaisa moto muchipfuva chake, nguvo dzake dzikasatsva here?
27 مردم دزدی را که به‌خاطر گرسنگی دزدی کرده است، سرزنش نمی‌کنند؛
28Kana munhu angatsika mazimbe anopisa, Tsoka dzake dzikasapiswa here?
28 امّا اگر دستگیر شود، باید هفت برابر آن چه دزدیده جریمه بدهد. باید هرچه دارد بدهد.
29Ndizvo zvakaita munhu anopinda kumukadzi wowokwake; Ani naani anomubata iye mukadzi haangaregwi kurohwa.
29 امّا مردی که با زن شوهردار زنا می‌کند، کاملاً بی‌شعور است. زیرا او جان خود را از بین می‌برد.
30Vanhu havangazvidzi mubi kana achiba Kuti agute kana achinge ane nzara.
30 رسوایی و کتک نصیب او خواهد شد و ننگ او از بین نخواهد رفت.
31Asi kana akabatwa anofanira kudzosera zvava zvinomwe; Anofanira kuripa nefuma yose yeimba yake.
31 زیرا حسادت خشم شوهر را برمی‌انگیزد و در موقع انتقام هیچ رحم و شفقتی نخواهد کرد. هیچ چیز او را راضی نمی‌کند و به هیچ قیمتی نمی‌توان رضایت او را به ‌دست آورد.
32Anoita upombwe nomukadzi, anoshaiwa njere; Anoda kuparadza upenyu hwake ndiye anoita izvozvo.
32 هیچ چیز او را راضی نمی‌کند و به هیچ قیمتی نمی‌توان رضایت او را به ‌دست آورد.
33Uchangozviwanira mavanga nokusakudzwa; Kunyadziswa kwake hakungatongopusikwi.
34nekuti godo rinomutsa hasha dzomurume; Haanganzwiri tsitsi pazuva rokutsiva.
35Haangavi nehanya nomuripo; Haangatendi, kunyange ukamuvigira zvipo zvizhinji.