1Usagodora vanhu vakaipa; Usashuva kuva pakati pavo.
1Não tenhas inveja dos homens malignos; nem desejes estar com eles;
2nekuti moyo yavo inorangarira kuparadza; Nemiromo yavo inotaura zvakashata.
2porque o seu coração medita a violência; e os seus lábios falam maliciosamente.
3Imba inovakwa nouchenjeri; Inosimbiswa nenjere.
3Com a sabedoria se edifica a casa, e com o entendimento ela se estabelece;
4Nezivo dzimba dzomukati dzinozadzwa Nefuma yose inokosha inofadza.
4e pelo conhecimento se encherão as câmaras de todas as riquezas preciosas e deleitáveis.
5Munhu akachenjera ane simba; Zvirokwazvo, munhu wezivo anowedzera simba
5O sábio é mais poderoso do que o forte; e o inteligente do que o que possui a força.
6nekuti anofanira kurwa pfumo amborairirwa nouchenjeri; Asi kuna varairiri vazhinji ndiko kune ruponeso.
6Porque com conselhos prudentes tu podes fazer a guerra; e há vitória na multidão dos conselheiros.
7Uchenjeri hahusvikirwi nebenzi; Harishamisi muromo waro padare.
7A sabedoria é alta demais para o insensato; ele não abre a sua boca na porta.
8Anorangarira kuita zvakaipa, Achanzi navanhu mwene wezvakashata.
8Aquele que cuida em fazer o mal, mestre de maus intentos o chamarão.
9Mufungo woupenzi zvivi; Mudadi anonyangadza vanhu.
9O desígnio do insensato é pecado; e abominável aos homens é o escarnecedor.
10Kana ukapera simba nezuva rokutambudzika, Simba rako ishoma.
10Se enfraqueces no dia da angústia, a tua força é pequena.
11Rwira vanoiswa kurufu; Novourawa usarega kuvadzosa.
11Livra os que estão sendo levados � morte, detém os que vão tropeçando para a matança.
12Kana ukati, Tarira, hatina kuzviziva; Ko iye anoidza moyo, haazvioni here? Naiye anochengeta mweya wako, haazvizivi here? Ko iye haangadzoaeri mumwe nomumwe zvakaenzana nebasa rake here?
12Se disseres: Eis que não o sabemos; porventura aquele que pesa os corações não o percebe? e aquele que guarda a tua vida não o sabe? e não retribuirá a cada um conforme a sua obra?
13Mwanakomana wangu, idya uchi, nekuti hwakanaka; Nomusvi unozipa pamukamwa wako.
13Come mel, filho meu, porque é bom, e do favo de mel, que é doce ao teu paladar.
14Uchaona kuti ndizvo zvichaita uchenjeri kumweya wako; Kana wahuwana, mubayiro uchavapo, Nezvawakatarira hazvingaparadzwi.
14Sabe que é assim a sabedoria para a tua alma: se a achares, haverá para ti recompensa, e não será malograda a tua esperança.
15Iwe munhu akaipa, usavandira panogara wakarurama; Usaparadza paanozorora.
15Não te ponhas de emboscada, ó ímpio, contra a habitação do justo; nem assoles a sua pousada.
16nekuti munhu akarurama angawa kanomwe, achisimukazve; Asi vakaipa vanowisirwa pasi nenjodzi.
16Porque sete vezes cai o justo, e se levanta; mas os ímpios são derribados pela calamidade.
17Usafarisisa kana muvengi wako achiwa; Kana achiwisirwa pasi, moyo wako ngaurege kufara.
17Quando cair o teu inimigo, não te alegres, e quando tropeçar, não se regozije o teu coração;
18Kuti Jehovha arege kuzviona, zvisamufadza, Akazodzora kutsamwa kwake kwaari.
18para que o Senhor não o veja, e isso seja mau aos seus olhos, e desvie dele, a sua ira.
19Usatsamwa nokuda kwavaiti vezvakaipa; Uye usagodora vakaipa.
19Não te aflijas por causa dos malfeitores; nem tenhas inveja dos ímpios;
20nekuti munhu akaipa haana mubayiro; Mwenje wakaipa uchadzimwa.
20porque o maligno não tem futuro; e a lâmpada dos ímpios se apagará.
21Mwanakomana wangu, itya Jehovha namambo; Usafambidzana navanongoshanduka shanduka.
21Filho meu, teme ao Senhor, e ao rei; e não te entremetas com os que gostam de mudanças.
22nekuti nhamo yavo ichamuka pakarepo; Nokuguma kwamakore avo, ndiani achazviziva?
22Porque de repente se levantará a sua calamidade; e a ruína deles, quem a conhecerá?
23Zvirevo izviwo zvakabva kuna vakachenjera, Kutsaura vanhu pakutonga hazvina kunaka
23Também estes são provérbios dos sábios: Fazer acepção de pessoas no juízo não é bom.
24Anoti kune wakaipa, Akarurama, Vanhu vachamutuka, nendudzi dzichamusema.
24Aquele que disser ao ímpio: Justo és; os povos o amaldiçoarão, as nações o detestarão;
25Asi vanomuraira, vachaitirwa zvakanaka; ropafadzo yakanaka ichauya pamusoro pavo.
25mas para os que julgam retamente haverá delícias, e sobre eles virá copiosa bênção.
26Anopindura namashoko akarurama, unotsvoda nemiromo.
26O que responde com palavras retas beija os lábios.
27Gadzira basa rako kunze, Uzvigadzirire iro pamunda; Pashure ugovaka imba yako.
27Prepara os teus trabalhos de fora, apronta bem o teu campo; e depois edifica a tua casa.
28Usava chapupu chinopomera wokwako asina mhosva; Usanyengedzera nemiromo yako.
28Não sejas testemunha sem causa contra o teu próximo; e não enganes com os teus lábios.
29Usati, Sezvaakandiitira, ndizvo zvandichamuitirawo; Ndicharipira munhu sezvaakaita iye.
29Não digas: Como ele me fez a mim, assim lhe farei a ele; pagarei a cada um segundo a sua obra.
30Ndakapfuura napamunda wesimbe, Napamunda wemizambiringa womunhu anoshaiwa njere;
30Passei junto ao campo do preguiçoso, e junto � vinha do homem falto de entendimento;
31Tarirai, akanga angomera mhinzwa chete; Munda wose wakange wakafukidzwa norukato, Norusvingo rwawo rwamabwe rwakanga rwakoromoka.
31e eis que tudo estava cheio de cardos, e a sua superfície coberta de urtigas, e o seu muro de pedra estava derrubado.
32Ipapo ndakacherekedza, ndikanatsofunga; Ndakaona, ndikadzidziswa.
32O que tendo eu visto, o considerei; e, vendo-o, recebi instrução.
33Kumbovata zvishomanene, kumbotsumwaira zvishomanene, Kumbofungatira maoko zvishomanene, ndizorore;
33Um pouco para dormir, um pouco para toscanejar, um pouco para cruzar os braços em repouso;
34Saizvozvo urombo hwako huchasvika segororo, Nokushaiwa kwako somunhu akashonga nhumbi dzokurwa.
34assim sobrevirá a tua pobreza como um salteador, e a tua necessidade como um homem armado.