1Zita rakanaka rinofanira kutsanangurwa kupfuura fuma zhinji; Uye kudikamwa kupfuura sirivha nendarama.
1Доброе имя лучше большого богатства, и добрая слава лучше серебра и золота.
2Vafumi navarombo vanosangana pamwechete; Jehovha ndiye muiti wavo vose.
2Богатый и бедный встречаются друг с другом: того и другого создалГосподь.
3Munhu akangwara anoona zvakaipa, ndokuvanda; Asi vasina mano vanopfuura havo, ndokuwira munjodzi.
3Благоразумный видит беду, и укрывается; анеопытные идут вперед, и наказываются.
4Mubayiro wokuzvininipisa nokutya Jehovha Ifuma nokukudzwa noupenyu.
4За смирением следует страх Господень, богатство и слава и жизнь.
5mhinzwa nemisungo zviri panzira yousakarurama; Asi anochengeta mweya wake achagara kure nazvo.
5Терны и сети на пути коварного; кто бережет душу свою, удались от них.
6Rovedza mwana nzira yaanofanira kufamba nayo, Ipapo kunyange akwegura haangatsauki pairi.
6Наставь юношу при начале пути его: он не уклонится от него, когда и состарится.
7Mufumi anobata ushe pamusoro pomurombo; Anotora chikwereti, muranda, wowakamupa chikwereti.
7Богатый господствует над бедным, и должник делается рабомзаимодавца.
8Unodzvara zvakaipa, uchacheka dambudziko; Shamhu yokutsamwa kwake ichanyangarika.
8Сеющий неправду пожнет беду, и трости гнева его не станет.
9Ane moyo munyoro acharopafadzwa; nekuti anopa varombo zvokudya zvake.
9Милосердый будет благословляем, потому что дает бедному от хлебасвоего.
10Dzinga mudadi, kukakavara kugoendawo; Nenharo nokunyadzwa zvichaguma.
10Прогони кощунника, и удалится раздор, и прекратятся ссора и брань.
11Anoda kuchena komoyo, Neane miromo inofadza, mambo achava shamwari yake.
11Кто любит чистоту сердца, у того приятность на устах, тому царь – друг.
12Meso aJehovha anochengeta ane zivo; Asi achakonesa mashoko omunhu anonyengedzera.
12Очи Господа охраняют знание, а слова законопреступника Онниспровергает.
13Simbe inoti, Kune shumba kunze, Ndingaurawa pakati penzira dzomumusha.
13Ленивец говорит: „лев на улице! посреди площади убьют меня!"
14Muromo wavakadzi vokumwe igomba rakadzika; Anotsamwirwa naJehovha achawiramo.
14Глубокая пропасть – уста блудниц: на кого прогневается Господь,тот упадет туда.
15Upenzi hunonamatira mumoyo womwana; Asi shamhu yokurairira ichahudzingira kure naye.
15Глупость привязалась к сердцу юноши, но исправительная розга удалит ее от него.
16Anomanikidza murombo, anomufumisa; Anopa mufumi zvipo, anongomushaisa.
16Кто обижает бедного, чтобы умножить свое богатство, и кто дает богатому, тот обеднеет.
17Rerekera nzeve yako, unzwe mashoko owakachenjera, moyo wako urangarire zivo yangu.
17Приклони ухо твое, и слушай слова мудрых, и сердце твое обрати к моему знанию;
18nekuti chinhu chakanaka, kana uchigara nazvo mukati mako, Ngazvigare pamwechete pamiromo yako.
18потому что утешительно будет, если ты будешь хранить их в сердце твоем, и они будуттакже в устах твоих.
19Ndakakuzivisa, iyewe, izvozvo nhasi, Kuti uvimbe naJehovha.
19Чтобы упование твое было на Господа, я учу тебя и сегодня, и ты помни .
20Handina kukunyorera mashoko akaisvonaka here, Okurairira nezivo here?
20Не писал ли я тебе трижды в советах и наставлении,
21Kuti uziviswe kwazvo mashoko ezvokwadi, Kuti udzosere mashoko ezvokwadi kuna vanokutuma here?
21чтобы научить тебя точным словам истины, дабы ты мог передавать слова истины посылающим тебя?
22Usatorera murombo, nekuti murombo; Usamanikidza anotambudzika pasuwo;
22Не будь грабителем бедного, потому что он беден, и не притесняй несчастного у ворот,
23nekuti Jehovha achavarwira pamhaka dzavo, Nokutadzira upenyu hwevanovatadzira.
23потому что Господь вступится в дело их и исхитит душу у грабителей их.
24Usashamwaridzana nomunhu anotsamwa; Usafambidzana nomunhu ane hasha;
24Не дружись с гневливым и не сообщайся с человеком вспыльчивым,
25Kuti urege kudzidza tsika dzake, Uteyire mweya wako musungo.
25чтобы не научиться путям его и не навлечь петли на душу твою.
26Usava mumwe wavanozvisunga noruoko, Kana vakazviita rubatso nokuda kwechikwereti.
26Не будь из тех, которые дают руки и поручаются за долги:
27Kana usina chaungaripa nacho, Uchagokutorereiko nhovo dzako pasi pako?
27если тебе нечем заплатить, то для чего доводить себя, чтобы взяли постель твою из-под тебя?
28Usabvisa muganhu wekare, Wakaiswapo namadzibaba ako.
28Не передвигай межи давней, которую провели отцы твои.
29Unoona munhu anoshingaira pabasa rake here? Achamira pamberi pamadzimambo; Haangamiri pamberi pavanhu vasingazikamwi.
29Видел ли ты человека проворного в своем деле? Он будет стоять перед царями, он не будет стоять перед простыми.