1Usazvirumbidza pamusoro pezuva ramangwana; nekuti hauzivi chaungavigirwa nezuva rimwe.
1Не хвались завтрашним днем, потому что не знаешь, что родит тот день.
2Mumwe ngaakurumbidze, urege kuva muromo wako; Ngaave mweni, irege kuva miromo yako.
2Пусть хвалит тебя другой, а не уста твои, – чужой, а не язык твой.
3Ibwe rinorema, uye jecha rinorema; Asi kutsamwa kwebenzi kunokurira zvose nokurema.
3Тяжел камень, весок и песок; но гнев глупца тяжелее их обоих.
4Hasha dzinokuvadza, uye kutsamwa kunokukura; Asi ndiani angamira pamberi pegodo.
4Жесток гнев, неукротима ярость; но кто устоит против ревности?
5Kurairwa pachena kunopfuura Rudo rwakavanzwa.
5Лучше открытое обличение, нежели скрытая любовь.
6Mavanga anotemwa neshamwari angatendwa, Asi kutsvoda komuvengi kunonyengedza.
6Искренни укоризны от любящего, и лживы поцелуи ненавидящего.
7Mweya wakaguta unotsika pasi musvi wouchi; Asi mweya une nzara unoti zvose zvinozipa kunyange zvichivava.
7Сытая душа попирает и сот, а голодной душе все горькое сладко.
8Seshiri inoburuka ichienda kure nedendere rayo, Ndizvo zvakaita munhu anofamba-famba kure napaanogara.
8Как птица, покинувшая гнездо свое, так человек, покинувший местосвое.
9Mafuta nezvinonhuhwira zvinofadza moyo; Ndizvo zvinoitawo kunaka koushamwari hwomunhu kunobva pakuyanana kwemweya.
9Масть и курение радуют сердце; так сладок всякому друг сердечным советом своим.
10Usasiya shamwari yako neshamwari yababa vako; Usaenda kumba komunin'ina wako nezuva renhamo yako; Wokwako, ari pedo, anopfuura munin'ina uri kure,
10Не покидай друга твоего и друга отца твоего, и в дом брата твоего не ходи в день несчастья твоего: лучше сосед вблизи, нежели брат вдали.
11Mwanakomana wangu, iva wakachenjera, ufadze moyo wangu; Kuti ndigone kupindura anondishora.
11Будь мудр, сын мой, и радуй сердце мое; и я буду иметь, что отвечать злословящему меня.
12Munhu akangwara anoona zvakaipa, ndokuvanda; Asi vasina mano vanopfuura havo, ndokuwira munjodzi.
12Благоразумный видит беду и укрывается; а неопытные идут вперед и наказываются.
13Munhu anozviita rubatso kumutorwa, umutorere nguvo yake; Umuite rubatso iye akazviita rubatso kumukadzi wokumwe.
13Возьми у него платье его, потому что он поручился за чужого, и за стороннего возьми от него залог.
14Anoropafadza shamwari yake nenzwi guru, achifumira mangwanani, Achanzi wakatukwa pamusoro pazvo.
14Кто громко хвалит друга своего с раннего утра, того сочтут за злословящего.
15Kudonha kusingaperi pazuva remvura zhinji Nomukadzi anokakavara, zvakafanana.
15Непрестанная капель в дождливый день и сварливая жена – равны:
16Anoda kumudzivisa, anodzidzisa mhepo; Ruoko rwake rworudyi rwakabata mafuta.
16кто хочет скрыть ее, тот хочет скрыть ветер и масть в правой руке своей, дающую знать о себе.
17Simbi inorodza simbi; Saizvozvo munhu anorodza chiso cheshamwari yake.
17Железо железо острит, и человек изощряет взгляд друга своего.
18Ani naani anochengeta muonde, achadya zvibereko zvawo; Anochengeta tenzi wake, achakudzwa.
18Кто стережет смоковницу, тот будет есть плоды ее; и кто бережет господина своего, тот будет в чести.
19Chiso sezvachinotarisana nechiso mumvura, Saizvozvo moyo womunhu unotarisana nomunhu.
19Как в воде лицо – к лицу, так сердце человека – к человеку.
20Sheori neAbhadhoni hazvitongoguti; Nameso omunhu haaguti.
20Преисподняя и Аваддон – ненасытимы; так ненасытимы и глаза человеческие.
21Hari yokunyausa ndeyesirivha, nevira nderendarama; Saizvozvo munhu anozikamwa nezvaanofarira.
21Что плавильня – для серебра, горнило – для золота, то для человека уста, которые хвалят его.
22Kunyange ukatswa benzi muduri nomutswi pakati pezviyo zvinotswiwa, Hupenzi hwaro hahungabvi kwariri.
22Толки глупого в ступе пестом вместе с зерном, не отделится от него глупость его.
23Shingaira uzive chimiro chamakwai ako; Uchengete zvakanaka mapoka ako.
23Хорошо наблюдай за скотом твоим, имей попечение о стадах;
24nekuti fuma haigari nokusingaperi; Ko korona inogara kusvikira kumarudzi ose here?
24потому что богатство не навек, да и власть разве из рода в род?
25Uswa hunoenda bumhudza ndokubuda, Nemiriwo yamakomo inovunganidzwa.
25Прозябает трава, и является зелень, и собирают горные травы.
26Makwayana anokuvigira zvokufuka zvako, Uye mbudzi ndiwo mutengo weminda.
26Овцы – на одежду тебе, и козлы – на покупку поля.
27Mukaka wembudzi ucharingana zvokudya zvako, nezvokudya zveimba yako, Nokuraramisa varandasikana vako.
27И довольно козьего молока в пищу тебе, в пищу домашним твоим и на продовольствиеслужанкам твоим.