1Las sentencias de Salomón. EL hijo sabio alegra al padre; Y el hijo necio es tristeza de su madre.
1Ang mga proverbio ni Salomon. Ang usa ka anak nga manggialamon maoy kalipay sa iyang amahan; Apan ang usa ka anak nga buang-buang maoy kaguol sa iyang inahan.
2Los tesoros de maldad no serán de provecho: Mas la justicia libra de muerte.
2Ang mga bahandi sa kadautan walay kapuslanan; Apan ang pagkamatarung magaluwas gikan sa kamatayon.
3Jehová no dejará hambrear el alma del justo: Mas la iniquidad lanzará á los impíos.
3Si Jehova dili motugot sa kalag sa tawong matarung nga magutom; Apan ipahilayo niya ang tinguha sa dautan.
4La mano negligente hace pobre: Mas la mano de los diligentes enriquece.
4Mahimong kabus ang magabuhat uban ang usa ka kamot nga tapulan; Apan ang kamot sa makugihon makapahimong adunahan.
5El que recoge en el estío es hombre entendido: El que duerme en el tiempo de la siega es hombre afrentoso.
5Kadtong nagaani panahon sa tinginit maoy usa ka manggialamon nga anak; Apan kadtong nagakatulog sa tingani maoy usa ka anak nga nagapakaulaw.
6Bendiciones sobre la cabeza del justo: Mas violencia cubrirá la boca de los impíos.
6Ang mga panalangin maoy anaa sa ibabaw sa ulo sa matarung; Apan ang pagpanlupig nagatabon sa baba sa dautan.
7La memoria del justo será bendita: Mas el nombre de los impíos se pudrirá.
7Ang handumanan sa matarung maoy bulahan; Apan ang ngalan sa dautan madunot.
8El sabio de corazón recibirá los mandamientos: Mas el loco de labios caerá.
8Ang manggialamon sa kasingkasing magadawat ug mga sugo; Apan ang usa ka buang-buang nga witwitan mahulog sa kagul-anan .
9El que camina en integridad, anda confiado: Mas el que pervierte sus caminos, será quebrantado.
9Kadtong nagalakat sa pagkamatul-id nagalakat sa kasigurohan; Apan kadtong nagamasukihon sa iyang mga dalan mahibaloan.
10El que guiña del ojo acarrea tristeza; Y el loco de labios será castigado.
10Kadtong nagapangilo sa mata nagahatag ug kasubo; Apan ang usa ka buang-buang nga witwitan mahulog sa kagul-anan .
11Vena de vida es la boca del justo: Mas violencia cubrirá la boca de los impíos.
11Ang baba sa matarung maoy usa ka tuburan sa kinabuhi; Apan ang pagpanlupig nagatabon sa baba sa dautan.
12El odio despierta rencillas: Mas la caridad cubrirá todas las faltas.
12Ang pagdumot nagapapukaw sa mga kasamok; Apan ang gugma nagatabon sa tanang mga kalapasan.
13En los labios del prudente se halla sabiduría: Y vara á las espaldas del falto de cordura.
13Diha sa mga ngabil niadtong adunay panimuot hikaplagan ang kaalam: Apan ang usa ka bunal alang sa likod niadtong walay pagsabut.
14Los sabios guardan la sabiduría: Mas la boca del loco es calamidad cercana.
14Ang mga tawong manggialamon nagatigum ug kahibalo; Apan ang baba sa buang-buang mao ang usa ka pagkalaglag karon.
15Las riquezas del rico son su ciudad fuerte; Y el desmayo de los pobres es su pobreza.
15Ang bahandi sa tawong adunahan mao ang iyang malig-on nga ciudad; Ang pagkalaglag sa mga kabus mao ang ilang pagkakabus.
16La obra del justo es para vida; Mas el fruto del impío es para pecado.
16Ang pagpamoo sa tawong matarung nagapadulong ngadto sa kinabuhi; Ang abut sa tawong dautan, ngadto sa pagpakasala.
17Camino á la vida es guardar la corrección: Mas el que deja la reprensión, yerra.
17Anaa sa dalan sa kinabuhi kadtong mamati sa pagbadlong; Apan kadtong nagasalikway sa pagbadlong anaa sa kasaypanan.
18El que encubre el odio es de labios mentirosos; Y el que echa mala fama es necio.
18Kadtong nagatago sa pagdumot adunay bakakon nga mga ngabil; Ug kadtong nagapamulong us usa ka butang-butang maoy usa ka buang.
19En las muchas palabras no falta pecado: Mas el que refrena sus labios es prudente.
19Diha sa daghang mga pulong dili mawad-an sa kalapasan; Apan kadtong nagapugong sa iyang mga ngabil nagabuhat sa manggialamon gayud.
20Plata escogida es la lengua del justo: Mas el entendimiento de los impíos es como nada.
20Ang dila sa tawong matarung ingon sa piniling salapi: Ang kasingkasing sa tawong dautan diyutay ra ug bili.
21Los labios del justo apacientan á muchos: Mas los necios por falta de entendimiento mueren.
21Ang mga ngabil sa matarung magapakaon ug daghan; Apan ang buang-buang mamatay tungod sa pagkakulang ug salabutan,
22La bendición de Jehová es la que enriquece, Y no añade tristeza con ella.
22Ang panalangin ni Jehova, nagapadato kini; Ug siya wala magadugang ug kasubo niana.
23Hacer abominación es como risa al insensato: Mas el hombre entendido sabe.
23Maoy usa ka lingaw-lingaw sa usa ka buang ang pagbuhat ug kadautan; Ug maingon niini ang kaalam alang sa usa ka tawo nga masinabuton,
24Lo que el impío teme, eso le vendrá: Mas á los justos les será dado lo que desean.
24Ang kahadlok sa tawong dautan, kini modangat sa ibabaw niya; Ug ang tinguha sa tawong matarung igatugot man.
25Como pasa el torbellino, así el malo no permanece: Mas el justo, fundado para siempre.
25Sa paglabay sa alimpulos ang dautan mahanaw; Apan ang matarung maoy usa ka patukoranan nga walay katapusan.
26Como el vinagre á los dientes, y como el humo á los ojos, Así es el perezoso á los que lo envían.
26Maingon sa suka nga alang sa mga ngipon, ug sa aso nga alang sa mga mata, Mao man usab ang tapulan alang niadtong nagasugo kaniya.
27El temor de Jehová aumentará los días: Mas los años de los impíos serán acortados.
27Ang pagkahadlok kang Jehova nagapalugway sa mga adlaw; Apan ang mga tuig sa dautan pagahamub-on.
28La esperanza de los justos es alegría; Mas la esperanza de los impíos perecerá.
28Ang paglaum sa matarung mao ang kalipay; Apan ang gipaabut niadtong dautan mawagtang.
29Fortaleza es al perfecto el camino de Jehová: Mas espanto es á los que obran maldad.
29Ang dalan ni Jehova maoy usa ka malig-ong salipdanan sa tawong matul-id; Apan kini maoy usa ka pagkalaglag sa mga mamumuhat sa kasal-anan.
30El justo eternalmente no será removido: Mas los impíos no habitarán la tierra.
30Ang matarung dili gayud matarug; Apan ang dautan dili magadayon sa yuta.
31La boca del justo producirá sabiduría: Mas la lengua perversa será cortada.
31Ang baba sa matarung magabunga ug kaalam; Apan ang dila nga masukihon pagaputlon.
32Los labios del justo conocerán lo que agrada: Mas la boca de los impíos habla perversidades.
32Ang mga ngabil sa matarung mahibalo sa angay nga pagadawaton; Apan ang baba sa dautan nagapamulong sa pagkamasukihon.