1OID, hijos, la doctrina de un padre, Y estad atentos para que conozcáis cordura.
1 Ay izey, wa maa baaba lordi*. Wa hangan zama araŋ ma fahamay bay.
2Porque os doy buena enseñanza; No desamparéis mi ley.
2 Zama dondonandiyaŋ hanno no ay g'araŋ no. Araŋ ma si fay d'ay lordey.
3Porque yo fuí hijo de mi padre, Delicado y único delante de mi madre.
3 Zama waato ay ya ize no kaŋ ga maa ay baaba se, Ize kwaaso mo ay nya se.
4Y él me enseñaba, y me decía: Mantenga tu corazón mis razones, Guarda mis mandamientos, y vivirás:
4 Ay baaba n'ay dondonandi mo. A ne ay se: «Ni bina m'ay sanney wo gaay. Ni m'ay lordey gana, ka funa.»
5Adquiere sabiduría, adquiere inteligencia; No te olvides ni te apartes de las razones de mi boca;
5 Ma du laakal. Ma du fahamay. Ma si diny'a. Ma si fay d'ay me sanney ganayaŋ.
6No la dejes, y ella te guardará; Amala, y te conservará.
6 Ma s'a furu, nga mo ga ni hallasi. Ni ma ba r'a, nga mo ga ni haggoy.
7Sabiduría ante todo: adquiere sabiduría: Y ante toda tu posesión adquiere inteligencia.
7 Laakal, nga no ga bisa hay kulu, Ma du laakal binde. Oho me, A banda da ni jin ka du a, ma du fahamay.
8Engrandécela, y ella te engrandecerá: Ella te honrará, cuando tú la hubieres abrazado.
8 M'a beerandi, a ga ni daŋ jina. A ga ni no darza waato kaŋ ni n'a ganday.
9Adorno de gracia dará á tu cabeza: Corona de hermosura te entregará.
9 A ga te ni se gomni taalam ni boŋo gaa. A ga ni no koytaray fuula darzakoy.
10Oye, hijo mío, y recibe mis razones; Y se te multiplicarán años de vida.
10 Ya ay izo, ma maa k'ay sanney ta, Ni fundo mo ga te aloomar.
11Por el camino de la sabiduría te he encaminado, Y por veredas derechas te he hecho andar.
11 Ay na ni dondonandi laakal fondo ra. Ay na ni daŋ sasabandiyaŋ laawaley ra.
12Cuando anduvieres no se estrecharán tus pasos; Y si corrieres, no tropezarás.
12 Da ni ga dira, ni ce daara si kankam, Da ni ga zuru mo, ni si kati.
13Ten el consejo, no lo dejes; Guárdalo, porque eso es tu vida.
13 Ma gaabandi dondonandiyaŋ gaa hala a ma boori, Ma s'a taŋ, m'a haggoy, zama ni fundi nooya.
14No entres por la vereda de los impíos, Ni vayas por el camino de los malos.
14 Ma si furo boro yaamey laawalo ra, Ma si dira boro laaley fonda ra.
15Desampárala, no pases por ella; Apártate de ella, pasa.
15 Ma hibi ka fun a gaa, ma si gana noodin. Ni ma boŋ bare a gaa ka bisa.
16Porque no duermen ellos, si no hicieren mal; Y pierden su sueño, si no han hecho caer.
16 Zama i si jirbi kala nd'i na hasaraw te jina. I ga te mo fasiya mo, Kala nd'i naŋ boro fo ma kati jina.
17Porque comen pan de maldad, y beben vino de robos.
17 Zama laala ŋwaari no i ga ŋwa. I goono ga toonye baji haŋ.
18Mas la senda de los justos es como la luz de la aurora, Que va en aumento hasta que el día es perfecto.
18 Amma adilante fonda ga hima mo boyaŋ cine, Kaŋ ga kaari kayna-kayna kala zaaro ma to.
19El camino de los impíos es como la oscuridad: No saben en qué tropiezan.
19 Boro laaley fonda ga hima kubay, I si bay haŋ kaŋ gaa no i ga kati.
20Hijo mío, está atento á mis palabras; Inclina tu oído á mis razones.
20 Ay izo, ma hangan ay sanney se, Ma ni hanga jeeri ay deda se.
21No se aparten de tus ojos; Guárdalas en medio de tu corazón.
21 I ma si gana ni jine, Ma haggoy d'ey ni bina bindo ra.
22Porque son vida á los que las hallan, Y medicina á toda su carne.
22 Zama fundi no borey kaŋ ga du ey se, Baani no mo i gaahamey kulu se.
23Sobre toda cosa guardada guarda tu corazón; Porque de él mana la vida.
23 Ma ni bina haggoy ka bisa hay kulu kaŋ ni ga haggoy, Zama a ra no fundi fondoyaŋ ga fun.
24Aparta de ti la perversidad de la boca, Y aleja de ti la iniquidad de labios.
24 Ma me-ka-say ganandi ka kaa ni gaa. Meyey kaŋ yaŋ ga sanni yaamo ci ma moor'ey.
25Tus ojos miren lo recto, Y tus párpados en derechura delante de ti.
25 Ni moy ma guna jina, Ni mo-kuurey mo ma jina guna.
26Examina la senda de tus pies, Y todos tus caminos sean ordenados.
26 Ma ni cey laawalo sasabandi, Ni fondey kulu mo ga tabbat.
27No te apartes á diestra, ni á siniestra: Aparta tu pie del mal.
27 Ma si kamba kambe ŋwaari wala kambe wow haray, Ma ni ce ganandi ka fun laala do.