1Ang mabuting pangalan ay maiging piliin, kay sa malaking kayamanan, at ang magandang kalooban, kay sa pilak at ginto.
1敬畏 神得真財富名譽勝過多財,恩寵勝過金銀。
2Ang mayaman at ang dukha ay nagkakasalubong kapuwa: ang Panginoon ang May-lalang sa kanilang lahat.
2世上有財主,也有窮人,兩者都是耶和華所造的。
3Ang mabait na tao ay nakakakita ng kasamaan at nagkukubli: nguni't dinadaanan ng musmos at nagtitiis.
3精明人看見災禍,就躲藏起來;愚蒙人卻往前走,自取禍害。
4Ang kagantihan sa kapakumbabaan at ang pagkatakot sa Panginoon ay kayamanan, at karangalan, at buhay.
4謙卑和敬畏耶和華的賞賜,就是財富、榮耀和生命。
5Mga tinik at mga silo ay nangasa daan ng magdaraya: ang nagiingat ng kaniyang kaluluwa ay lalayo sa mga yaon.
5奸詐人的道路,滿布荊棘和網羅;謹慎自己的,必遠離這些。
6Turuan mo ang bata sa daan na dapat niyang lakaran, at pagka tumanda man siya ay hindi niya hihiwalayan.
6教養孩童走他當行的路,就是到老,他也不會偏離。
7Ang mayaman ay magpupuno sa dukha, at ang manghihiram ay alipin ng nagpapahiram.
7財主管轄窮人,欠債的作債主的奴僕。
8Siyang naghahasik ng kasamaan ay aani ng kapahamakan; at ang pamalo ng kaniyang poot ay maglilikat.
8散播邪惡的,必收禍害;他忿怒的杖終必毀掉。
9Ang may magandang-loob na mata ay pagpapalain: sapagka't nagbibigay ng kaniyang tinapay sa dukha.
9心存良善看人的,必蒙賜福;因為他把自己的食物分給窮人。
10Itaboy mo ang manglilibak, at ang pagtatalo ay maalis; Oo, ang pagkakaalit at pagduwahagi ay matitigil.
10趕走好譏笑人的,紛爭就除去;爭執和恥辱也必止息。
11Siyang umiibig ng kalinisan ng puso, dahil sa biyaya ng kaniyang mga labi ay magiging kaniyang kaibigan ang hari.
11喜愛內心潔淨,嘴上有恩言的,君王要作他的朋友。
12Ang mga mata ng Panginoon ay nagiingat sa maalam: nguni't kaniyang ibinabagsak ang mga salita ng taksil.
12耶和華的眼目護衛知識,卻傾覆奸詐人的話。
13Sinasabi ng tamad, may leon sa labas: mapapatay ako sa mga lansangan.
13懶惰人說:“外面有獅子,我在街上必被殺害。”
14Ang bibig ng masasamang babae ay isang malalim na lungaw: siyang nayayamot sa Panginoon ay mabubuwal doon.
14淫婦的口是深坑,耶和華所惱恨的必陷在其中。
15Ang kamangmangan ay nababalot sa puso ng bata; nguni't ilalayo sa kaniya ng pamalong pangsaway.
15愚妄束縛孩童的心,管教的杖可以把愚妄遠遠驅除。
16Ang pumipighati sa dukha upang magpalago ng kaniyang pakinabang, at ang nagbibigay sa mayaman, ay humahangga sa pangangailangan lamang.
16欺壓窮人為要增加自己財富的,送禮給財主的,必致窮乏。
17Ikiling mo ang iyong pakinig, at iyong dinggin ang mga salita ng pantas, at ihilig mo ang iyong puso sa aking kaalaman.
17待人處事需仁慈謹慎你要留心聽智慧人的言語,專心領受我的知識。
18Sapagka't maligayang bagay kung iyong ingatan sa loob mo, kung mangatatatag na magkakasama sa iyong mga labi.
18如果你心裡謹守,嘴唇上常常誦念這一切,自會覺得甘美。
19Upang ang iyong tiwala ay malagak sa Panginoon, aking ipinakilala sa iyo sa kaarawang ito, oo, sa iyo.
19我今日特別指教你,為要使你倚靠耶和華。
20Hindi ba ako sumulat sa iyo ng mga marilag na bagay na mga payo at kaalaman;
20我不是曾經給你們寫下(“我不是曾經給你們寫下”或譯:“我不是給你們寫了三十條”)有關謀略和知識的事嗎?
21Upang ipakilala sa iyo ang katunayan ng mga salitang katotohanan, upang iyong maibalik ang mga salita ng katotohanan sa kanila na nagsusugo sa iyo?
21要教你認識確實的真理,使你把真理回覆那差派你來的人。
22Huwag kang magnakaw sa dukha, sapagka't siya'y dukha, ni pumighati man sa nagdadalamhati sa pintuang-bayan:
22你不可因為貧窮人窮乏,就搶奪他的東西,也不可在城門口欺壓窮苦人。
23Sapagka't ipakikipaglaban ng Panginoon ang kanilang usap, at sasamsaman ng buhay yaong nagsisisamsam sa kanila.
23因為耶和華必為他們伸冤,搶奪他們的,耶和華也必奪取那人的性命。
24Huwag kang makipagkaibigan sa taong magagalitin; at sa mainiting tao ay huwag kang sasama:
24容易發怒的人,不要與他為友;脾氣暴躁的人,不要與他來往,
25Baka ka matuto ng kaniyang mga lakad, at magtamo ng silo sa iyong kaluluwa.
25免得你效法他的行徑,自己就陷在網羅裡。
26Huwag kang maging isa sa kanila na nakikikamay, o sa kanila na mangananagot sa mga utang:
26不要替別人擊掌擔保,也不可為欠債的作保證人。
27Kung wala kang ikabayad, bakit kaniyang kukunin sa iyo ang iyong higaan?
27如果你沒有甚麼可以償還,何必使人連你睡覺的床也奪去呢?
28Huwag mong baguhin ang dating muhon ng lupa, na inilagay ng iyong mga magulang.
28你的祖先立定古時的地界,你不可遷移。
29Nakikita mo ba ang taong masipag sa kaniyang gawain? siya'y tatayo sa harap ng mga hari: hindi siya tatayo sa harap ng mga taong hamak.
29你見過辦事能幹的人嗎?他必侍立在君王面前,必不會侍立在低微的人面前。