1Pagka ikaw ay nauupong kumain na kasalo ng isang pangulo, kilanlin mong maigi siya na nasa harap mo;
1اذا جلست تاكل مع متسلط فتامل ما هو امامك تاملا
2At maglagay ka ng sundang sa iyong lalamunan, kung ikaw ay taong bigay sa pagkain.
2وضع سكينا لحنجرتك ان كنت شرها.
3Huwag kang mapagnais ng kaniyang mga masarap na pagkain; yamang mga marayang pagkain.
3لا تشته اطايبه لانها خبز اكاذيب.
4Huwag kang mainip sa pagyaman; tumigil ka sa iyong sariling karunungan.
4لا تتعب لكي تصير غنيا. كف عن فطنتك.
5Iyo bang itititig ang iyong mga mata sa wala? Sapagka't ang mga kayamanan, ay tunay na nagsisipagpakpak, gaya ng aguila na lumilipad sa dakong langit.
5هل تطيّر عينيك نحوه وليس هو. لانه انما يصنع لنفسه اجنحة. كالنسر يطير نحو السماء
6Huwag mong kanin ang tinapay niya na may masamang mata, ni nasain mo man ang kaniyang mga masarap na pagkain:
6لا تأكل خبز ذي عين شريرة ولا تشته اطايبه.
7Sapagka't kung ano ang iniisip niya sa loob niya, ay gayon siya: kumain ka at uminom ka, sabi niya sa iyo; nguni't ang puso niya ay hindi sumasaiyo.
7لانه كما شعر في نفسه هكذا هو. يقول لك كل واشرب وقلبه ليس معك.
8Ang subo na iyong kinain ay iyong isusuka, at iyong iwawala ang iyong mga matamis na salita.
8اللقمة التي اكلتها تتقيأها وتخسر كلماتك الحلوة.
9Huwag kang magsalita sa pakinig ng mangmang; sapagka't kaniyang hahamakin ang karunungan ng iyong mga salita.
9في اذني جاهل لا تتكلم لانه يحتقر حكمة كلامك.
10Huwag mong baguhin ang dating muhon ng lupa; at huwag mong pasukin ang mga bukid ng ulila:
10لا تنقل التخم القديم ولا تدخل حقول الايتام.
11Sapagka't ang kanilang Manunubos ay malakas; ipaglalaban niya ang kanilang usap sa iyo.
11لان وليهم قوي. هو يقيم دعواهم عليك
12Ihilig mo ang iyong puso sa turo, at ang iyong mga pakinig sa mga salita ng kaalaman.
12وجّه قلبك الى الادب واذنيك الى كلمات المعرفة.
13Huwag mong ipagkait ang saway sa bata: sapagka't kung iyong hampasin siya ng pamalo, siya'y hindi mamamatay.
13لا تمنع التأديب عن الولد لانك ان ضربته بعصا لا يموت.
14Iyong hahampasin siya ng pamalo, at ililigtas mo ang kaniyang kaluluwa sa Sheol.
14تضربه انت بعصا فتنقذ نفسه من الهاوية.
15Anak ko, kung ang iyong puso ay magpakapantas, ang puso ko'y matutuwa sa makatuwid baga'y ang akin:
15يا ابني ان كان قلبك حكيما يفرح قلبي انا ايضا
16Oo, ang aking puso ay magagalak pagka ang iyong mga labi ay nangagsasalita ng matuwid na mga bagay.
16وتبتهج كليتاي اذا تكلمت شفتاك بالمستقيمات.
17Huwag managhili ang iyong puso sa mga makasalanan: kundi lumagay ka sa Panginoon buong araw:
17لا يحسدن قلبك الخاطئين بل كن في مخافة الرب اليوم كله.
18Sapagka't tunay na may kagantihan; at ang iyong pagasa ay hindi mahihiwalay.
18لانه لا بد من ثواب ورجاؤك لا يخيب.
19Makinig ka, anak ko, at ikaw ay magpakapantas, at patnubayan mo ang iyong puso sa daan.
19اسمع انت يا ابني وكن حكيما وارشد قلبك في الطريق.
20Huwag kang mapasama sa mga mapaglango; sa mga mayamong mangangain ng karne:
20لا تكن بين شريبي الخمر بين المتلفين اجسادهم.
21Sapagka't ang manglalasing at ang mayamo ay darating sa karalitaan: at ang antok ay magbibihis sa tao ng pagkapulubi.
21لان السكير والمسرف يفتقران والنوم يكسو الخرق
22Dinggin mo ang iyong ama na naging anak ka, at huwag mong hamakin ang iyong ina kung siya'y tumanda.
22اسمع لابيك الذي ولدك ولا تحتقر امك اذا شاخت.
23Bumili ka ng katotohanan at huwag mong ipagbili: Oo karunungan, at turo, at pag-uunawa.
23اقتن الحق ولا تبعه والحكمة والادب والفهم.
24Ang ama ng matuwid ay magagalak na lubos: at siyang nagkaanak ng pantas na anak ay magagalak sa kaniya.
24ابو الصدّيق يبتهج ابتهاجا ومن ولد حكيما يسرّ به.
25Mangatuwa ang iyong ama at ang iyong ina, at magalak siyang nanganak sa iyo.
25يفرح ابوك وامك وتبتهج التي ولدتك.
26Anak ko, ibigay mo sa akin ang iyong puso, at malugod ang iyong mga mata sa aking mga daan.
26يا ابني اعطني قلبك ولتلاحظ عيناك طرقي.
27Sapagka't ang isang patutot ay isang malalim na lubak; at ang babaing di kilala ay makipot na lungaw.
27لان الزانية هوة عميقة والاجنبية حفرة ضيّقة.
28Oo, siya'y bumabakay na parang tulisan, at nagdaragdag ng mga magdaraya sa gitna ng mga tao.
28هي ايضا كلص تكمن وتزيد الغادرين بين الناس
29Sinong may ay? sinong may kapanglawan? sinong may pakikipagtalo? sinong may daing? sino ang may sugat na walang kadahilanan? sino ang may maningas na mata?
29لمن الويل لمن الشقاوة لمن المخاصمات لمن الكرب لمن الجروح بلا سبب لمن ازمهرار العينين.
30Silang nangaghihintay sa alak; silang nagsisiyaon upang humanap ng pinaghalong alak.
30للذين يدمنون الخمر الذين يدخلون في طلب الشراب الممزوج.
31Huwag kang tumingin sa alak pagka mapula, pagka nagbibigay ng kaniyang kulay sa saro,
31لا تنظر الى الخمر اذ احمرّت حين تظهر حبابها في الكاس وساغت مرقرقة.
32Sa huli ay kumakagat ito na parang ahas, at tumutukang parang ulupong.
32في الآخر تلسع كالحية وتلدغ كالافعوان.
33Ang iyong mga mata ay titingin ng mga katuwang bagay, at ang iyong puso ay nagbabadya ng mga magdarayang bagay.
33عيناك تنظران الاجنبيات وقلبك ينطق بأمور ملتوية.
34Oo, ikaw ay magiging parang nahihiga sa gitna ng dagat, o parang nahihiga sa dulo ng isang palo ng sasakyan.
34وتكون كمضطجع في قلب البحر او كمضطجع على راس سارية.
35Kanilang pinalo ako, iyong sasalitain, at hindi ako nasaktan; kanilang hinampas ako, at hindi ko naramdaman: kailan gigising ako? aking hahanapin pa uli.
35يقول ضربوني ولم اتوجع. لقد لكأوني ولم اعرف. متى استيقظ. اعود اطلبها بعد