Tagalog 1905

Spanish: Reina Valera (1909)

Proverbs

1

1Ang mga kawikaan ni Salomon na anak ni David na hari sa Israel:
1LOS proverbios de Salomón, hijo de David, rey de Israel:
2Upang umalam ng karunungan at turo; upang bulayin ang mga salita ng pagkaunawa;
2Para entender sabiduría y doctrina; Para conocer las razones prudentes;
3Upang tumanggap ng turo sa pantas na paguugali, sa katuwiran, at kahatulan, at karampatan;
3Para recibir el consejo de prudencia, Justicia, y juicio y equidad;
4Upang magbigay ng katalinuhan sa musmos. Kaalaman at pagbubulay sa kabataan:
4Para dar sagacidad á los simples, Y á los jóvenes inteligencia y cordura.
5Upang marinig ng pantas, at lumago sa ikatututo: at upang tamuhin ng taong may unawa ang magagaling na payo:
5Oirá el sabio, y aumentará el saber; Y el entendido adquirirá consejo;
6Upang umunawa ng kawikaan at ng kahulugan; ng mga salita ng pantas, at ng kanilang malalabong sabi.
6Para entender parábola y declaración; Palabras de sabios, y sus dichos oscuros.
7Ang takot sa Panginoon ay pasimula ng kaalaman: nguni't ang mangmang ay humahamak sa karunungan at turo.
7El principio de la sabiduría es el temor de Jehová: Los insensatos desprecian la sabiduría y la enseñanza.
8Anak ko, dinggin mo ang turo ng iyong ama, at huwag mong pabayaan ang kautusan ng iyong ina:
8Oye, hijo mío, la doctrina de tu padre, Y no desprecies la dirección de tu madre:
9Sapagka't sila'y magiging tali ng biyaya sa iyong ulo, at mga kuwintas sa ligid ng iyong leeg.
9Porque adorno de gracia serán á tu cabeza, Y collares á tu cuello.
10Anak ko, kung ikaw ay hikayatin ng mga makasalanan, huwag mong tulutan.
10Hijo mío, si los pecadores te quisieren engañar, No consientas.
11Kung kanilang sabihin, sumama ka sa amin, tayo'y magsibakay sa pagbububo ng dugo, tayo'y mangagkubli ng silo na walang anomang kadahilanan sa walang sala;
11Si dijeren: Ven con nosotros, Pongamos asechanzas á la sangre, Acechemos sin motivo al inocente;
12Sila'y lamunin nating buhay na gaya ng Sheol. At buo, na gaya ng nagsibaba sa lungaw;
12Los tragaremos vivos como el sepulcro, Y enteros, como los que caen en sima;
13Tayo'y makakasumpong ng lahat na mahalagang pag-aari, ating pupunuin ang ating mga bahay ng samsam;
13Hallaremos riquezas de todas suertes, Henchiremos nuestras casas de despojos;
14Ikaw ay makikipagsapalaran sa gitna namin; magkakaroon tayong lahat ng isang supot:
14Echa tu suerte entre nosotros; Tengamos todos una bolsa:
15Anak ko, huwag kang lumakad sa daan na kasama nila; pigilin mo ang iyong paa sa kanilang landas:
15Hijo mío, no andes en camino con ellos; Aparta tu pie de sus veredas:
16Sapagka't ang kanilang mga paa ay nagsisitakbo sa kasamaan, at sila'y nangagmamadali sa pagbububo ng dugo.
16Porque sus pies correrán al mal, E irán presurosos á derramar sangre.
17Sapagka't walang kabuluhang naladlad ang silo, sa paningin ng alin mang ibon:
17Porque en vano se tenderá la red Ante los ojos de toda ave;
18At binabakayan ng mga ito ang kanilang sariling dugo, kanilang ipinagkukubli ng silo ang kanilang sariling mga buhay.
18Mas ellos á su propia sangre ponen asechanzas, Y á sus almas tienden lazo.
19Ganyan ang mga lakad ng bawa't sakim sa pakinabang; na nagaalis ng buhay ng mga may-ari niyaon.
19Tales son las sendas de todo el que es dado á la codicia, La cual prenderá el alma de sus poseedores.
20Karunungan ay humihiyaw na malakas sa lansangan; kaniyang inilalakas ang kaniyang tinig sa mga luwal na dako;
20La sabiduría clama de fuera, Da su voz en las plazas:
21Siya'y humihiyaw sa mga pangulong dako na pinaglilipunan; sa pasukan ng mga pintuang-bayan, sa bayan, kaniyang binibigkas ang kaniyang mga salita:
21Clama en los principales lugares de concurso; En las entradas de las puertas de la ciudad dice sus razones:
22Hanggang kailan kayong mga musmos, magsisiibig sa inyong kamusmusan? At ang mga nanunuya ay maliligaya sa panunuya, at ang mga mangmang ay mangagtatanim sa kaalaman?
22¿Hasta cuándo, oh simples, amaréis la simpleza, Y los burladores desearán el burlar, Y los insensatos aborrecerán la ciencia?
23Magsibalik kayo sa aking saway: narito, aking ibubuhos ang aking espiritu sa inyo.
23Volveos á mi reprensión: He aquí yo os derramaré mi espíritu, Y os haré saber mis palabras.
24Sapagka't ako'y tumawag, at kayo'y tumanggi: aking iniunat ang aking kamay, at walang makinig;
24Por cuanto llamé, y no quisisteis: Extendí mi mano, y no hubo quien escuchase;
25Kundi inyong iniuwi sa wala ang buo kong payo, at hindi ninyo inibig ang aking saway:
25Antes desechasteis todo consejo mío, Y mi reprensión no quisisteis:
26Ako naman ay tatawa sa kaarawan ng inyong kasakunaan: ako'y manunuya pagka ang inyong takot ay dumarating;
26También yo me reiré en vuestra calamidad, Y me burlaré cuando os viniere lo que teméis;
27Pagka ang iyong takot ay dumarating na parang bagyo. At ang inyong kasakunaan ay dumarating na parang ipoipo; pagka ang hirap at hapis ay dumating sa inyo.
27Cuando viniere como una destrucción lo que teméis, Y vuestra calamidad llegare como un torbellino; Cuando sobre vosotros viniere tribulación y angustia.
28Kung magkagayo'y tatawag sila sa akin, nguni't hindi ako sasagot; hahanapin nila akong masikap, nguni't hindi nila ako masusumpungan:
28Entonces me llamarán, y no responderé; Buscarme han de mañana, y no me hallarán:
29Sapagka't kanilang ipinagtanim ang kaalaman, at hindi pinili ang takot sa Panginoon.
29Por cuanto aborrecieron la sabiduría, Y no escogieron el temor de Jehová,
30Ayaw sila ng aking payo; kanilang hinamak ang buo kong pagsaway:
30Ni quisieron mi consejo, Y menospreciaron toda reprensión mía:
31Kaya't sila'y magsisikain ng bunga ng kanilang sariling lakad, at mabubusog ng kanilang sariling mga kagagawan.
31Comerán pues del fruto de su camino, Y se hartarán de sus consejos.
32Sapagka't papatayin sila ng pagtalikod ng musmos, at ang pagkawalang balisa ng mga mangmang ay ang sisira sa kanila.
32Porque el reposo de los ignorantes los matará, Y la prosperidad de los necios los echará á perder.
33Nguni't ang nakikinig sa akin ay tatahang tiwasay. At tatahimik na walang takot sa kasamaan.
33Mas el que me oyere, habitará confiadamente, Y vivirá reposado, sin temor de mal.