¹Wine is a mocker, and beer is a brawler. Whoever is led astray by them is not wise.

¹ شراب انسان را به کارهای احمقانه وادار می‌کند و مشروب باعث جنگ و دعوا می‌شود. کسانی‌که معتاد به مشروب می‌شوند، احمقند.

²The terror of a king is like the roaring of a lion. He who provokes him to anger forfeits his own life.

² خشم پادشاه مانند غرّش شیر است. هرکسی که خشم او را برانگیزاند، جان خود را به خطر می‌اندازد.

³It is an honor for a man to keep aloof from strife; but every fool will be quarreling.

³ دوری از نزاع برای انسان عزّت می‌آورد. فقط آدمهای احمق هستند که نزاع برپا می‌کنند.

⁴The sluggard will not plow by reason of the winter; therefore he shall beg in harvest, and have nothing.

⁴ شخص تنبل به موقع زمین خود را شخم نمی‌زند، بنابراین هنگام برداشت محصول هرچه می‌گردد، چیزی نمی‌یابد.

⁵Counsel in the heart of man is like deep water; but a man of understanding will draw it out.

⁵ افکار شخص مانند آب در ته چاه است و شخص دانا آن را بیرون می‌کشد.

⁶Many men claim to be men of unfailing love, but who can find a faithful man?

⁶ اشخاص زیادی ادّعا می‌کنند که باوفا هستند، امّا چه کسی می‌تواند شخصی را پیدا کند که واقعاً باوفا باشد؟

⁷A righteous man walks in integrity. Blessed are his children after him.

⁷ فرزندان شخص صادق و درستکار در زندگی سعادتمند خواهند شد.

⁸A king who sits on the throne of judgment scatters away all evil with his eyes.

⁸ پادشاهی که برمسند قضاوت می‌نشیند، به دقّت جوانب امر را می‌سنجد و حق را از باطل تشخیص می‌دهد.

⁹Who can say, “I have made my heart pure. I am clean and without sin?”

⁹ چه کسی می‌تواند بگوید که دل خود را پاک نگاه داشته‌ام و بی‌گناه هستم؟

¹⁰Differing weights and differing measures, both of them alike are an abomination to Yahweh.

¹⁰ خداوند از کسانی‌که در معامله از وزنه و پیمانه‌های تقلّبی استفاده می‌کنند، متنفّر است.

¹¹Even a child makes himself known by his doings, whether his work is pure, and whether it is right.

¹¹ حتّی کودک را می‌توان از طرز رفتارش شناخت و فهمید که آنچه را انجام می‌دهد، پاک و راست است یا نه.

¹²The hearing ear, and the seeing eye, Yahweh has made even both of them.

¹² گوش شنوا و چشم بینا، هر دو هدیهٔ خداوند هستند.

¹³Don’t love sleep, lest you come to poverty. Open your eyes, and you shall be satisfied with bread.

¹³ اگر خواب را دوست داشته باشی، فقیر می‌گردی پس بیدار باش تا سیر شوی.

¹⁴“It’s no good, it’s no good,” says the buyer; but when he is gone his way, then he boasts.

¹⁴ خریدار به جنس می‌نگرد و می‌گوید: «بد است!» امّا وقتی آن را خرید، از آن تعریف می‌کند.

¹⁵There is gold and abundance of rubies; but the lips of knowledge are a rare jewel.

¹⁵ سخنان حکیمانه گرانبهاتر از طلا و کمیاب‌تر از جواهر است.

¹⁶Take the garment of one who puts up collateral for a stranger; and hold him in pledge for a wayward woman.

¹⁶ از کسی‌که ضامن شخص بیگانه می‌شود، گرو بگیر.

¹⁷Fraudulent food is sweet to a man, but afterwards his mouth is filled with gravel.

¹⁷ نانی که از راه فریبکاری به دست می‌آید؛ لذیذ است، امّا سرانجام کام را تلخ می‌کند.

¹⁸Plans are established by advice; by wise guidance you wage war!

¹⁸ نقشه‌هایت را بدون مشورت با دیگران عملی نکن و بدون تدبیر به جنگ نرو.

¹⁹He who goes about as a tale-bearer reveals secrets; therefore don’t keep company with him who opens wide his lips.

¹⁹ شخص سخن‌چین رازها را فاش می‌کند، پس با چنین شخصی معاشرت نکن.

²⁰Whoever curses his father or his mother, his lamp shall be put out in blackness of darkness.

²⁰ چراغ زندگی کسی‌که والدین خود را لعنت کند، خاموش خواهد شد.

²¹An inheritance quickly gained at the beginning, won’t be blessed in the end.

²¹ مالی که به آسانی به دست آمده باشد، برکتی نخواهد داشت.

²²Don’t say, “I will pay back evil.” Wait for Yahweh, and he will save you.

²² مگو که خودم انتقام خواهم گرفت، بلکه بر خداوند توکّل نما و او تو را یاری خواهد کرد.

²³Yahweh detests differing weights, and dishonest scales are not pleasing.

²³ خداوند از اشخاصی که در معامله از ترازو و وزنه‌های تقلّبی استفاده می‌کنند، نفرت دارد.

²⁴A man’s steps are from Yahweh; how then can man understand his way?

²⁴ خداوند راه زندگی ما را تعیین می‌کند، پس انسان چگونه می‌تواند بفهمد که راه زندگی او به کجا ختم می‌گردد؟

²⁵It is a snare to a man to make a rash dedication, then later to consider his vows.

²⁵ هرگز نسنجیده نذر نکن، زیرا ممکن است گرفتار شوی.

²⁶A wise king winnows out the wicked, and drives the threshing wheel over them.

²⁶ پادشاه دانا مردم بدکار را تشخیص می‌دهد و آنها را شدیداً مجازات می‌کند.

²⁷The spirit of man is Yahweh’s lamp, searching all his innermost parts.

²⁷ وجدان انسان، چراغ خداوند است که تمام رازهای پنهانی او را آشکار می‌سازد.

²⁸Love and faithfulness keep the king safe. His throne is sustained by love.

²⁸ اگر پادشاه مهربان و درستکار باشد، سلطنتش پایدار می‌ماند.

²⁹The glory of young men is their strength. The splendor of old men is their gray hair.

²⁹ جلال و شکوه جوانان، قوّت آنهاست و عزّت پیران موی سفید آنها. تازیانه و تنبیه سخت، دلها را از بدی پاک می‌کنند.

³⁰Wounding blows cleanse away evil, and beatings purge the innermost parts.

³⁰ تازیانه و تنبیه سخت، دلها را از بدی پاک می‌کنند.