¹Like snow in summer, and as rain in harvest, so honor is not fitting for a fool.

¹ احترام گذاشتن به افراد نادان، مانند بارش برف در تابستان یا باران در فصل درو است.

²Like a fluttering sparrow, like a darting swallow, so the undeserved curse doesn’t come to rest.

² نفرین، اگر مستحق آن نباشی، صدمه‌ای به تو نمی‌رساند؛ بلکه مانند پرنده‌ای است که به هر طرف پرواز می‌کند و در جایی نمی‌نشیند.

³A whip is for the horse, a bridle for the donkey, and a rod for the back of fools!

³ شلاّق برای اسب، افسار برای الاغ و چوب برای تنبیه احمق است.

⁴Don’t answer a fool according to his folly, lest you also be like him.

⁴ کسی‌که به سؤال احمقانه جواب بدهد، مانند سؤال کنندهٔ آن احمق است.

⁵Answer a fool according to his folly, lest he be wise in his own eyes.

⁵ به سؤال احمقانه، باید جواب احمقانه داد تا سؤال کننده فکر نکند که عاقل است.

⁶One who sends a message by the hand of a fool is cutting off feet and drinking violence.

⁶ کسی‌که توسط آدم احمق پیام می‌فرستد، مانند شخصی است که پای خود را قطع می‌کند و یا زهر می‌خورد.

⁷Like the legs of the lame that hang loose: so is a parable in the mouth of fools.

⁷ مَثَلی که از دهان شخص نادان بیرون می‌آید، مانند پای لنگ، سُست است.

⁸As one who binds a stone in a sling, so is he who gives honor to a fool.

⁸ احترام گذاشتن به آدم احمق، مانند بستن سنگ به فلاخن کاری احمقانه است.

⁹Like a thornbush that goes into the hand of a drunkard, so is a parable in the mouth of fools.

⁹ مَثَلی که از دهان آدم احمق بیرون می‌آید، همچون خاری که به دست شخص احمق فرو می‌رود و او حس نمی‌کند، بی‌اثر است.

¹⁰As an archer who wounds all, so is he who hires a fool or he who hires those who pass by.

¹⁰ کسی‌که آدم احمق را استخدام می‌کند، مانند تیراندازی است که هر رهگذری را مجروح می‌سازد.

¹¹As a dog that returns to his vomit, so is a fool who repeats his folly.

¹¹ شخص احمقی که حماقت خود را تکرار می‌کند، مانند سگی است که آن چه استفراغ کرده است، می‌خورد.

¹²Do you see a man wise in his own eyes? There is more hope for a fool than for him.

¹² کسی‌که خودش را عاقل می‌پندارد، از یک احمق هم نادان‌تر است.

¹³The sluggard says, “There is a lion in the road! A fierce lion roams the streets!”

¹³ آدم تنبل پای خود را از خانه بیرون نمی‌گذارد و می‌گوید: «شیر درّنده در کوچه هست!»

¹⁴As the door turns on its hinges, so does the sluggard on his bed.

¹⁴ او مانند دری که بر پاشنهٔ خود می‌چرخد، در رخت خواب می‌غلتد و از آن جدا نمی‌شود.

¹⁵The sluggard buries his hand in the dish. He is too lazy to bring it back to his mouth.

¹⁵ دست خود را به طرف بشقاب دراز می‌‌کند، امّا از فرط تنبلی لقمه را به دهان خود نمی‌گذارد.

¹⁶The sluggard is wiser in his own eyes than seven men who answer with discretion.

¹⁶ با این‌همه او خود را داناتر از هفت شخص عاقل می‌داند.

¹⁷Like one who grabs a dog’s ears is one who passes by and meddles in a quarrel not his own.

¹⁷ کسی‌که در دعوایی دخالت می‌کند که مربوط به او نیست، مانند شخصی است که گوشهای سگ ولگردی را می‌گیرد.

¹⁸ شخصی که همسایهٔ خود را فریب بدهد و بعد به او بگوید که شوخی کرده است، مانند دیوانه‌ای است که به هر طرف آتش و تیرهای مرگبار پرتاب می‌کند.

¹⁹ اگر هیزم نباشد آتش خاموش می‌شود. اگر سخن‌چین نباشد، نزاع فرومی‌نشیند.

²⁰For lack of wood a fire goes out. Without gossip, a quarrel dies down.

²⁰ همان‌طور که زغال و هیزم آتش را شعله‌ور می‌سازد، شخص ستیزه‌جو هم جنگ و دعوا بپا می‌کند.

²¹As coals are to hot embers, and wood to fire, so is a contentious man to kindling strife.

²¹ حرفهای آدم سخن‌چین مانند لقمه‌های لذیذی است که با لذّت بلعیده می‌شوند.

²²The words of a whisperer are as dainty morsels, they go down into the innermost parts.

²² سخنان شیرین و فریبنده، شرارت دل را پنهان می‌کند، درست مانند لعابی که ظرف گِلی را می‌پوشاند.

²³Like silver dross on an earthen vessel are the lips of a fervent one with an evil heart.

²³ شخص کینه‌توز با حرفهای خود، کینهٔ دل خود را مخفی می‌کند،

²⁴A malicious man disguises himself with his lips, but he harbors evil in his heart.

²⁴ امّا تو فریب حرفهای فریبندهٔ او را نخور، زیرا دلش پر از نفرت است.

²⁵When his speech is charming, don’t believe him; for there are seven abominations in his heart.

²⁵ اگرچه نفرت خود را با حیله پنهان می‌کند، سرانجام خوی پلید او بر همه‌کس آشکار می‌گردد.

²⁶His malice may be concealed by deception, but his wickedness will be exposed in the assembly.

²⁶ هرکسی که برای دیگران چاه بکند، خودش در آن می‌افتد. هر که سنگی را به طرف دیگران بغلتاند، آن سنگ برگشته و روی خود او می‌افتد. زبان درغگو از مخاطبانش نفرت دارد و می‌خواهد به آنها آسیب برساند. سخنان ریاکار چیزی جز خرابی به بار نمی‌آورد.

²⁷Whoever digs a pit shall fall into it. Whoever rolls a stone, it will come back on him.

²⁷ زبان درغگو از مخاطبانش نفرت دارد و می‌خواهد به آنها آسیب برساند. سخنان ریاکار چیزی جز خرابی به بار نمی‌آورد.

²⁸A lying tongue hates those it hurts; and a flattering mouth works ruin.