1 Bi Yeesu waxee ba noppi, mu génn ca kër Yàlla ga, dem. Noonu ay taalibeem ñëw ci moom, ngir won ko tabaxi kër Yàlla ga.
1预言圣殿被毁(可13:1-2;路21:5-6)
2 Waaye mu tontu leen ne: «Du gis ngeen yii yépp? Ci dëgg maa ngi leen koy wax, lii lépp dina daanu, ba doj dootul des ci kaw doj.»
2他对门徒说:“你们不是看见了这一切吗?我实在告诉你们,将来在这里必没有一块石头留在另一块石头上面,每一块都要拆下来。”
3 Noonu bi nga xamee ne Yeesu toog na ca tundu Oliw ya, taalibeem ya ñëw ci moom cig wet. Ñu ne ko: «Wax nu kañ la loolu di am, te luy tegtale ne, yaa ngi ñëw te àddina di tukki?»
3这世代终结的预兆(可13:3-13;路21:7-19)耶稣坐在橄榄山上,门徒暗中前来问他:“请告诉我们,什么时候会有这些事呢?你的降临和这世代的终结,有什么预兆呢?”
4 Yeesu tontu leen ne: «Moytuleen, bu leen kenn nax.
4耶稣回答他们:“你们要小心,不要被人迷惑;
5 Ndaxte ñu bare dinañu ñëw ci sama tur ne: “Maa di Kirist,” te dinañu nax ñu bare.
5因为许多人要假冒我的名而来,说:‘我就是基督’,并且要迷惑许多的人。
6 Dingeen dégg ay xare ak coowi xare; wottuleen, buleen ci tiit, ndaxte loolu war na am, waaye booba muju jamono ji jotagul.
6你们要听见战争,也听见战争的风声;你们要小心,不要惊慌,因为这是免不了的,不过结局还没有到。
7 Xeet dina jóg, xeex ak weneen xeet, réew xeex ak meneen réew. Dina am ay xiif ak ay yengu-yenguy suuf ci bérab yu bare.
7一个民族要起来攻打另一个民族,一个国家要起来攻打另一个国家,到处都有饥荒和地震,
8 Waaye loolu lépp mooy ndoortel metit yi, mel ni jigéen juy matu.
8这一切不过是痛苦的开始。
9 Bu boobaa dees na leen jébbale, metital leen, rey leen; te xeet yépp dinañu leen bañ ndax sama tur.
9那时人要把你们送去受苦,也要杀害你们,你们要因我的名被万民恨恶。
10 Bu loolu amee ñu bare dinañu dàggeeku, di booleente tey bañante.
10那时许多人会失去信仰,彼此出卖,互相恨恶;
11 Te it ñu bare ñuy mbubboo turu yonent dinañu feeñ, nax nit ñu bare.
11也有许多假先知出现,要迷惑许多人。
12 Te gannaaw lu bon day law, mbëggeelug ñi ëpp dina wàññiku.
12因为不法的事增加,许多人的爱心就冷淡了。
13 Waaye ku muñ ba ca muj ga, mucc.
13唯有坚忍到底的,必然得救。
14 Noonu xebaar bu baax bii ci nguuru Yàlla, dees na ko yégle ci àddina sépp, ngir mu nekk seede ci xeet yépp. Bu loolu amee muju jamono ji jot.
14这天国的福音要传遍天下,向万民作见证,然后结局才来到。
15 «Dina am bés bu li ñuy wax: “Lu araam luy yàqe” dina tege ca bérab bu sell ba. Mooy li ñu doon wax jaarale ko ci yonent Yàlla Dañeel; ku ko jàng, nanga ko xam.
15大灾难的日子(可13:14-23;路21:20-24)“当你们看见但以理先知所说的‘那造成荒凉的可憎者’,站在圣地的时候(读者必须领悟),
16 Bu ngeen gisee loolu nag, ku nekk ci biir diiwaanu Yude, nanga daw ca tund ya;
16那时,住在犹太的应当逃到山上;
17 ku nekk ci kaw taax ma, bul wàcc ngir fab say yëf, ya nekk ci biir kër ga;
17在房顶的不要下来拿家里的东西;
18 ku nekk ca tool ba, bul ñibbi ngir fab sa mbubb.
18在田里的也不要回去取衣服。
19 Ngalla jigéen ñi ëmb ca bés yooyu, ngalla it ñiy nàmpal!
19当那些日子,怀孕的和乳养孩子的有祸了!
20 Ñaanleen nag seen gàddaay bumu nekk jamonoy seddaayu lolli, walla bésu noflaay bi.
20你们应当祈求,叫你们逃难的时候,不是在冬天或安息日,
21 Ndaxte booba dina am metit wu réy wu musul a am, ba àddina sosoo ak tey, te dootul am mukk.
21因为那时必有大灾难,这是从世界的开始到现在未曾有过的,以后也必不会再有。
22 Te bu ñu wàññiwul bés yooyu, kenn du mucc, waaye dees na leen wàññi ndax ñi Yàlla tànn.
22如果那些日子不减少,没有一个人可以存活;但是为了选民,那些日子必会减少。
23 «Booba nag, bu leen kenn waxee: “Kaayleen gis, Kirist a ngi fi,” mbaa: “Mu nga fale,” buleen ko gëm.
23那时,如果有人对你们说:‘看哪,基督在这里!’或说:‘他在那里!’你们不要信,
24 Ndaxte ñi mbubboo turu Kirist ak ñi mbubboo turu yonent dinañu feeñ, di joxe ay firnde yu réy ak ay kéemaan, ba ciy nax sax ñi Yàlla tànn, su loolu manoon a am.
24因为必有假基督和假先知出现,显大神迹和奇事;如果可以的话,他们连选民也要迷惑。
25 Wax naa leen ko lu jiitu.
25你们看!我已经事先告诉你们了。
26 «Bu ñu leen waxee nag: “Seetleen, mu nga nale ca àll ba,” buleen génn, mbaa ñu ne: “Seetleen mu ngi nii ci biir kër gi,” buleen ko gëm.
26如果他们对你们说:‘看!基督在旷野里。’你们不要出去;或说:‘看!他在房子里。’也不要相信。
27 Ndaxte ni melax di fàqe penku, te lerax ba sowu, noonu la ñëwu Doomu nit ki di mel.
27电光怎样从东方闪出来,一直照到西方,人子降临的时候,也是这样。
28 Fa médd nekk, fa la tan yiy dajee.
28尸首在哪里,鹰也必聚在哪里。
29 «Gannaaw metitu bés yooyule nag, ca saa sa jant bi dina lëndëm te weer wi dootul leer; biddiiw yi dinañu fàq, daanu ci asamaan, te kàttani asamaan yi yengu.
29人子必驾云降临(可13:24-31;路21:25-33)“那些日子的灾难刚过去:太阳就变黑了,月亮也不发光,众星从天坠落,天上的万象震动。
30 Booba firnde ji taxaw, Doomu nit ki feeñ ci asamaan, te xeeti àddina sépp dinañu jooy. Dinañu gis Doomu nit ki di ñëw ci niiri asamaan si, ànd ak kàttan ak ndam lu réy.
30“那时,人子的征兆要显在天上,地上的万族都要哀号,并且看见人子带着能力,满有荣耀,驾着天上的云降临。
31 Dina yónni ay malaakaam ak baatu liit bu dégtu, ñu dajale ñi mu tànn ci ñeenti xebla yi, fa asamaan dale ba fu mu yem.»
31当号筒发出响声,他要差派使者,把他的选民从四方,从天这边到天那边都招聚来。
32 Yeesu teg ca ne: «Jàngleen misaalu garabu figg ga. Boo xamee ne ay bànqaasam duy nañu, ay xobam sëq, xam ngeen ne nawet jege na.
32“你们应该从无花果树学个功课:树枝长出嫩芽生出叶子的时候,你们就知道夏天近了;
33 Noonu yéen itam bu ngeen gisee loolu lépp, xamleen ne jege na, mu ngi ci bunt bi sax.
33同样,当你们看见这一切,就知道人子已经近在门口了。
34 Ci dëgg maa ngi leen koy wax, niti jamono jii duñu wéy te loolu lépp amul.
34我实在告诉你们,这一切都必要发生,然后这世代才会过去。
35 Asamaan ak suuf dinañu wéy, waaye samay wax du wéy mukk.
35天地都要过去,但我的话决不会废去。
36 «Waaye bés booba walla waxtu wa, kenn xamul kañ lay doon; du malaaka yi ci kaw, du sax man Doom ji, waaye Baay bi rekk moo ko xam.
36警醒准备(可13:32-37;路17:26-30、34-36)“至于那日子和时间,没有人知道,连天上的使者和子也不知道,只有父知道。
37 Ni bési Nóoyin ya, noonu lay mel, bu Doomu nit ki di ñëw.
37挪亚的时代怎样,人子降临的时候也是这样。
38 Ndaxte ca bés ya jiitu mbënn ma, nit ñaa ngi doon lekk di naan, góor yaa ngi doon takk jabar, tey maye seeni doom, ba bés ba Nóoyin duggee ca gaal ga;
38洪水之前的时代,人们吃喝嫁娶,直到挪亚进入方舟的那一天;
39 xalaatuñu woon dara, ba kera ndoxum mbënn ma di dikk, yóbbu leen. Noonu lay mel ci ñëwu Doomu nit ki.
39等到洪水来到,把他们冲去,他们才明白过来;人子降临的时候也是这样。
40 «Bu boobaa ci ñaar ñu nekk cib tool, dinañu jël kenn ki, bàyyi ki ci des.
40那时,两个人在田里工作,一个被接去,一个撇下来;
41 Ci ñaari jigéen ñuy wol ca ëtt ba, dinañu jël kenn ki, bàyyi ki ci des.
41两个女人在磨坊推磨,一个被接去,一个撇下来。
42 Yeewuleen nag, ndaxte xamuleen bés bu seen Boroom di ñëw.
42因此,你们要警醒,因为不知道你们的主什么时候要来。
43 Waaye xamleen lii: bu boroom kër gi xamoon, ci ban waxtu ci guddi la sàcc bi di ñëw, kon dina yeewu te du ko bàyyi, mu toj këram.
43你们都知道,家主若晓得窃贼晚上什么时候会来,就会提高警觉,不让他摸进屋里。
44 Loolu moo tax yéen itam taxawleen jonn, ndaxte Doomu nit ki dina ñëw ci waxtu wu ngeen ko séenuwul.»
44所以,你们也要准备妥当,因为在想不到的时候,人子就来了。
45 Yeesu teg ca ne: «Kan moo nekk surga bu takku te teey, bu njaatigeem teg ci waa kër gi, ngir mu leen di dundal ca jamono ja?
45忠心的仆人有福了(路12:42-46)“谁是忠心和精明的仆人,被主人指派管理全家,按时分派粮食的呢?
46 Bu njaatigeem ñëwee te gis muy def noonu, surga boobu dina am ngërëm.
46主人来到,看见他这样作,那仆人就有福了。
47 Ci dëgg maa ngi leen koy wax, njaatige bi dina ko teg ci alalam jépp.
47我实在告诉你们,主人要指派他管理自己的一切财产。
48 Waaye bu dee surga bu bon bu naan ci xelam: “Sama njaatige day yéex a ñëw,”
48如果他是个坏的仆人,心里说‘我的主人不会那么快回来’,
49 mu tàmbalee dóor ay bokki surgaam, di lekk te naan ak naankat ya,
49就动手打其他的仆人,又和醉酒的人吃喝。
50 kon njaatige ba dina ñëw ci bés bu mu ko séenuwul ak waxtu wu mu xamul.
50在他想不到的日子,不知道的时间,那仆人的主人要来,
51 Dina ko dóor ay yar yu metti, jox ko añub naaféq. Foofa dees na fa jooy tey yéyu.
51严厉地处罚他,使他和虚伪的人同在一起;在那里必要哀哭切齿。”